Mở rộng hợp tác với doanh nghiệp Trung Quốc 

Cần Thơ và ĐBSCL có nguồn nông, thủy sản dồi dào, trong khi doanh nghiệp Trung Quốc có thế mạnh về công nghệ, thiết bị, chế biến, logistics và thị trường. Đây là dư địa để hai bên kết nối sâu hơn, chuyển từ tìm kiếm cơ hội sang hợp tác cụ thể.

Việc hình thành mạng lưới kho lạnh và chuỗi logistics lạnh được xem là khâu quan trọng trong xuất khẩu hàng hóa. Trong ảnh: Hoạt động Công ty Cổ phần Hạnh Nguyên logistics.

Kết nối đúng nhu cầu

Với vai trò là đô thị trung tâm, đầu mối giao thông quan trọng của ĐBSCL, Cần Thơ có điều kiện kết nối sản xuất, thương mại, đầu tư, logistics, công nghệ và thị trường. ĐBSCL sở hữu vùng nguyên liệu lớn với lúa gạo, trái cây, thủy sản, công nghiệp chế biến và tiềm năng năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, yêu cầu của thị trường ngày càng cao, không chỉ về sản lượng mà còn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, công nghệ, logistics, môi trường và phát triển bền vững.

Ông Hứa Trường Sơn, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP Cần Thơ, cho biết thành phố mong muốn tăng cường kết nối doanh nghiệp, nhà nhập khẩu, nhà phân phối Trung Quốc với doanh nghiệp Cần Thơ, nhất là các nhóm hàng nông sản, trái cây, gạo, sản phẩm từ gạo, thủy sản và thực phẩm chế biến. Đồng thời, thành phố mời gọi doanh nghiệp, nhà đầu tư Trung Quốc quan tâm hợp tác trong các lĩnh vực logistics, trung tâm phân phối, chế biến sâu nông sản - thủy sản, thương mại điện tử, chuyển đổi số, công nghệ xanh và phát triển bền vững.

Đối với doanh nghiệp Trung Quốc, nhu cầu tìm kiếm đối tác bản địa cũng đang thay đổi. Theo bà Catherin Nguyễn, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Sunwah Việt Nam, các doanh nghiệp FDI, trong đó có doanh nghiệp Trung Quốc, ngày càng quan tâm đến nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ sinh thái doanh nghiệp bản địa có khả năng hợp tác, thay vì chỉ tìm kiếm mặt bằng, nhân công hay ưu đãi chi phí.

Sunwah hiện có các kênh hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tìm hiểu thị trường Trung Quốc, đồng thời mong muốn đưa thêm các đoàn doanh nghiệp Trung Quốc, Hồng Kông đến khảo sát cơ hội tại Cần Thơ. Những lĩnh vực được quan tâm gồm số hóa, AI, trung tâm dữ liệu, khu công nghiệp thông minh, thương mại điện tử xuyên biên giới, năng lượng mới và xây dựng hệ sinh thái với doanh nghiệp Việt Nam.

Sunwah Việt Nam đang hợp tác với các đối tác Trung Quốc trong lĩnh vực tái chế pin, năng lượng mặt trời, xe tải điện thông minh và đào tạo nhân lực kỹ thuật. Với Cần Thơ, có thể nghiên cứu ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp, trong đó có đào tạo và ứng dụng UAV (máy bay không người lái).

Chuẩn hóa để đi xa

ĐBSCL là vùng sản xuất nông sản lớn, trong khi Trung Quốc là thị trường tiêu thụ quan trọng của rau quả Việt Nam. Tuy nhiên, thị trường này ngày càng nâng cao yêu cầu về kiểm dịch thực vật, dư lượng hóa chất, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát triển xanh và giảm phát thải.

Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, đây là những yêu cầu mà nông sản ĐBSCL phải đáp ứng nếu muốn nâng cao khả năng cạnh tranh tại thị trường Trung Quốc. Điều này đặt ra yêu cầu thay đổi ngay từ vùng sản xuất.

Muốn đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của thị trường Trung Quốc, việc chuẩn hóa cần bắt đầu ngay từ vùng sản xuất. Theo đó, dữ liệu về đất đai, nguồn nước, khí hậu có thể được số hóa để xây dựng “Bản đồ sản xuất xanh”, đồng thời quy hoạch vùng trồng theo tín hiệu thị trường, quản lý mã số vùng trồng bằng công nghệ số, GIS và sổ nhật ký điện tử. Thúc đẩy các mô hình canh tác hữu cơ, tuần hoàn, quản lý dịch hại tổng hợp, giảm phát thải và chuẩn hóa các khâu thu hoạch, đóng gói, bảo quản.

Doanh nghiệp Trung Quốc có thế mạnh về công nghệ, thiết bị, bảo quản, logistics và phân phối, trong khi doanh nghiệp Việt Nam có lợi thế về vùng nguyên liệu, tổ chức sản xuất và liên kết với nông dân, hợp tác xã. Sự tham gia ngay từ đầu của các bên không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn đưa các yêu cầu về tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc và quy trình sản xuất vào xuyên suốt chuỗi, thay vì chờ đến khâu cuối cùng mới hoàn thiện hồ sơ và tiêu chuẩn xuất khẩu.

Đại diện Công ty TNHH Thương Mại dịch vụ xuất nhập khẩu Vina T&T (Vina T&T Group) đề xuất số hóa vùng trồng bằng bản đồ GIS, mã QR và nhật ký sản xuất điện tử; kiểm soát quy trình sản xuất theo quy định của Hải quan Trung Quốc; bảo vệ mã số vùng trồng; chuẩn hóa cơ sở đóng gói và xây dựng liên kết giữa doanh nghiệp xuất khẩu với nông dân, hợp tác xã. Mục tiêu là hình thành chuỗi khép kín từ vùng trồng đến sản xuất và xuất khẩu.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, tỷ lệ rau quả tươi xuất khẩu của Việt Nam vẫn chiếm tỷ trọng lớn, trong khi chế biến sâu còn hạn chế. Vì vậy, Cần Thơ và ĐBSCL cần thu hút đầu tư vào chế biến sâu, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp hai nước liên doanh phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng như trái cây cấp đông, sấy, nước ép, bột dinh dưỡng và tinh dầu từ phụ phẩm nông sản.

Hiệp hội Rau quả Việt Nam cũng đề xuất các tập đoàn phân phối, chuỗi bán lẻ Trung Quốc hợp tác trực tiếp với doanh nghiệp, hợp tác xã ĐBSCL thông qua hợp đồng bao tiêu dài hạn; tăng cường chuyển giao công nghệ bảo quản sau thu hoạch và đầu tư hạ tầng chuỗi cung ứng thông minh, xanh. Đây là hướng hợp tác có thể giúp quan hệ thương mại chuyển từ những giao dịch đơn lẻ sang quan hệ cung ứng ổn định hơn.

Kết nối chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những hợp đồng hợp tác cụ thể. Với nền tảng sẵn có, Cần Thơ và ĐBSCL có thể mở rộng không gian hợp tác với doanh nghiệp Trung Quốc theo hướng sâu hơn, thực chất và gắn kết lâu dài hơn.

Bài, ảnh: KHÁNH NAM