Mối nguy hiểm từ bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính do hút thuốc lá

Ảnh minh họa. Nguồn: TL

Tuy COPD có tỷ lệ mắc và tử vong cao nhưng nó là căn bệnh có thể dự phòng và điều trị được. Dấu hiệu đặc trưng của COPD là các triệu chứng hô hấp và tắc nghẽn đường thở. Bệnh có xu thế tiến triển nặng dần và liên quan tới phản ứng viêm bất thường của phổi bởi các phần tử và khí độc hại. Các đợt COPD cấp và bệnh đồng mắc góp phần vào mức độ nặng ở mỗi bệnh nhân.

Năm 2021, chủ đề của Ngày Bệnh Phổi tắc nghẽn mạn tính toàn cầu là: “Không gì quan trọng hơn Lá phổi khỏe” với mục tiêu nhấn mạnh tầm quan trọng của lá phổi, đặc biệt trước đại dịch COVID-19. Theo PGS.TS. Phan Thu Phương cho biết: Trong một nghiên cứu mới đây của Mỹ trên 387.008 ca người bệnh có dương tính với COVID-19 thì có 7.549 bệnh nhân có bệnh nền là COPD (chiếm 2,07%). Và trong số đó 62% bệnh nhân phải nhập viện điều trị. Trong khi nhóm bệnh nhân nhiễm COVID những không mắc COPD phải nhập viện điều trị chỉ có 28%. Và một con số đáng cảnh báo là tỷ lệ tử vong của những bệnh nhân dương tính với COVID-19 có mắc COPD là 15% (nhóm không mắc COPD là 4%).

Có thể nói, COPD khiến người bệnh có nhiều nguy cơ mắc COVID hơn và khi đã mắc COVID thì tỷ lệ tử vong cao. Trước đại dịch COVID-19 diễn biến phức tạp với những biến thể khôn lường, PGS. Phan Thu Phương khuyến cáo, hướng dẫn về chuyên môn quản lý COPD trong đại dịch COVID-19 để các đồng nghiệp trong cả nước cùng tham khảo. Các bệnh nhân COPD trong tình hình dịch COVID-19 diễn biến phức tạp được khuyên nên tiêm vaccine ngừa Cúm, ngừa COVID-19; ngừa viêm phế cầu, tuân thủ điều trị phác đồ thường quy để giúp kiểm soát bệnh. Bên cạnh đó, người bệnh cũng cần thực hiện nghiêm các biện pháp phòng chống dịch COVID-19 như: Tránh sờ lên mặt, mắt, mũi, miệng khi tay không sạch; Trữ nhiều thức ăn, hạn chế đi chợ; Ở nhà càng nhiều càng tốt, tránh đám đông và hạn chế đi lại; Người thân phải giữ gìn cho người bệnh; Nhờ người khác giúp đỡ một phần công việc phải làm hàng ngày để tránh gắng sức; Trò chuyện online với bạn bè, gia đình duy trì sức khỏe tinh thần và cảm xúc; tập thở, tập vận động…

Theo Bác sỹ Nguyễn Đức Quảng, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh cho biết: “Hiện nay, đa số bệnh nhân vào nhập viện trong tình trạng bệnh đã nặng, có đến 90% người mắc COPD vào điều trị tại đây là nghiện thuốc lá. COPD là nguyên nhân gây tử vong cao thứ tư trên thế giới, sau các bệnh mạch vành, ung thư và tai biến mạch máu não. COPD đặc trưng bởi sự rối loạn thông khí tắc nghẽn không hồi phục hoàn toàn, được khẳng định chẩn đoán dựa vào kết quả đo hô hấp ký. Bệnh tiến triển kéo dài nhiều năm và cuối cùng dẫn đến tâm phế mạn và tử vong”.

Tại Bệnh viện đa khoa Thành phố Hà Tĩnh, hiện tại đang quản lý và điều trị ngoại trú cho 326 bệnh nhân COPD. Bác sỹ Trương Quang Thắng, tổ trưởng Phòng tư vấn, điều trị COPD – Hen, Bệnh viện đa khoa Thành phố cho rằng: “Hầu hết các bệnh nhân COPD vào điều trị tại đây đều có tiền sử hút thuốc lá. Người hút thuốc có tỷ lệ gây tàn phế và tử vong do COPD cao gấp 10 lần so với người không hút thuốc. Không chỉ người hút thuốc lá chủ động mà người hít phải khói thuốc lá do người khác hút cũng có thể tăng nguy cơ COPD. COPD làm suy giảm chức năng hô hấp, hạn chế khả năng hoạt động hàng ngày và làm giảm chất lượng cuộc sống bệnh nhân, nếu bệnh nặng hơn bệnh nhân sẽ bị suy hô hấp, tâm phế mạn (tức bệnh nhân bị bệnh tim do bệnh phổi gây ra, với biểu hiện sưng, phù ở chi, gan to, tĩnh mạch cổ nổi lên) và cuối cùng dẫn đến tử vong”.

Bác sỹ Nguyễn Đức Quảng, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh cho biết thêm: “Bệnh COPD có thể điều trị, ngăn ngừa bằng cách, tránh xa với thuốc lá và khói thuốc lá. tránh tiếp xúc với môi trường ô nhiễm. Giữ vệ sinh thân thể sạch sẽ, tránh nhiễm lạnh, nhất là vệ sinh răng miệng. Thực hiện chế độ dinh dưỡng tốt để nâng cao sức khỏe thể lực. Tiêm phòng cúm và phế cầu theo chỉ định của bác sĩ. Bên cạnh đó, nên phối hợp với điều trị không dùng thuốc như: tập vật lý trị liệu hô hấp, tập thở chúm môi, tập thở cơ hoành để cơ thể thích nghi dần với môi trường bên ngoài...”./.