Món ngon ngày tết - xôi gấc

Ảnh minh họa

Gấc có tên khoa học là Momordica cochinchinensis, chi mướp đắng Momordica, họ bầu bí Cucurbitaceae là một loài cây thân thảo, dây leo, bộ phận dùng là hạt quả. Nghiên cứu cho biết trong nhân hạt gấc chứa 55,3% chất béo lipít; 16,6% chất đạm protit; 1,8% tanin; 2,8% chất xơ xenluloza; 6% nước; 2,9% chất vô cơ; 2,9% đường; 11,7% chất khoáng.

Trong ẩm thực, người ta lấy thịt quả gấc chín để tạo màu đỏ tự nhiên cho các món xôi, dầu gấc, nước ép trái cây. Đông y gọi hạt gấc là mộc miết tử. Theo kinh nghiệm dân gian, hạt gấc dùng ngoài chữa sưng tấy, mụn nhọt, trị trĩ, chai chân.

Theo y học hiện đại, gấc có nhiều lợi ích với sức khỏe. Màu đỏ đặc trưng của gấc là do giàu lycopenee, beta-carotene (tiền vitamin A). Ngoài ra gấc chứa vitamin C; vitamin E (alpha-tocopherol) với nồng độ là 76 µg trong 1g quả tươi đóng vai trò là một chất chống oxy hóa tự nhiên giúp bảo vệ dầu gấc khỏi bị oxy hóa, từ đó bảo tồn các dưỡng chất thực vật phytonutrient có giá trị. Gấc còn có các axit béo rất cần thiết cho cơ thể như axit linoleic (omega-6) và axit linolenic (omega-3) giúp hạ mỡ máu, bào vệ tim mạch và làm khỏe khớp.

Gấc giúp bổ mắt tăng thị lực, giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng và nguy cơ đục thủy tinh thể do chứa Lutein và Zeaxanthin. Gấc bổ sung vitamin A giúp tăng cường hệ thống miễn dịch, tốt cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Gấc làm đẹp da, chống lão hóa, giảm nếp nhăn. Gấc giúp duy trì sắc đẹp, phòng ngừa ung thư và làm tăng tuổi thọ.

Để có 1 dĩa xôi gấc ngon đẹp trong mâm cỗ gia đình, chúng ta ngâm gạo nếp 4 tiếng với chút muối, bổ đôi quả gấc để lấy thịt gấc đem trộn với 1 thìa rượu trắng để chiết ra chất màu đỏ, trộn đều chất này với nếp, có thể thêm 1 thìa nước cốt dừa rồi đem hấp đồ xôi khoảng 40 phút.

Xôi chín, để thêm phần hấp dẫn có thể cho vào 1 thìa mỡ gà hoặc 1 thìa đường, chúng ta xới xôi gấc ra dĩa, trang hoàng trên mặt bằng các hạt gấc hay sợi dừa nạo hoặc nén xôi vào khuôn chữ song hỷ.

Mời các bạn thưởng thức món xôi gấc trong dịp Tết Cổ truyền để thêm yêu quê hương từ những món ngon mẹ nấu./.

Lý Thị Nhất Định