Mỹ siết trừng phạt Iran, Tehran tấn công trả đũa 

Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi Mỹ áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt nhằm vào Iran liên quan tới eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tehran tuyên bố đã nổ súng cảnh cáo các tàu tìm cách đi qua tuyến hàng hải chiến lược này mà không phối hợp với lực lượng an ninh Iran.

Tàu thuyền trên eo biển Hormuz. Ảnh: Reuters

Bộ Tài chính Mỹ ngày 27-5 thông báo áp đặt lệnh trừng phạt đối với cơ quan của Iran phụ trách kiểm soát hoạt động vận tải biển tại eo biển Hormuz. Theo Văn phòng Kiểm soát tài sản nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ, “Cơ quan Quản lý eo biển Vịnh Persian” đã bị đưa vào danh sách trừng phạt đặc biệt.

Động thái mới của Washington diễn ra trong bối cảnh tình hình tại eo biển Hormuz tiếp tục bất ổn, ảnh hưởng đáng kể tới hoạt động vận tải và thị trường năng lượng toàn cầu. Hormuz hiện là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt.

Theo các nguồn tin quốc tế, xung đột tại Trung Đông đã dẫn tới tình trạng gián đoạn nghiêm trọng hoạt động hàng hải tại khu vực, kéo theo nguy cơ ảnh hưởng tới nguồn cung năng lượng toàn cầu và đẩy giá nhiên liệu cũng như nhiều mặt hàng công nghiệp tăng cao tại nhiều quốc gia.

Trong diễn biến mới nhất, Đài Phát thanh và Truyền hình quốc gia Iran (IRIB) cho biết các lực lượng Iran ngày 27-5 đã nổ súng cảnh cáo 4 tàu tìm cách đi qua eo biển Hormuz mà không có sự phối hợp với lực lượng an ninh nước này. Theo IRIB, các tàu đã được yêu cầu dừng lại nhưng không chấp hành, buộc phía Iran phải bắn cảnh cáo để yêu cầu quay đầu. Hiện chưa có thêm thông tin về danh tính và quốc tịch của các tàu liên quan.

Căng thẳng tiếp tục gia tăng sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 28-5 tuyên bố đã tiến hành một cuộc tấn công nhằm vào căn cứ quân sự của Mỹ để đáp trả các cuộc không kích của Washington nhằm vào khu vực phía Nam Iran.

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, căn cứ không quân Mỹ bị nhắm mục tiêu được cho là nơi xuất phát của cuộc tấn công nhằm vào khu vực gần sân bay Bandar Abbas trước đó cùng ngày. IRGC không công bố cụ thể vị trí căn cứ bị tấn công. Tuy nhiên, Kuwait - đồng minh của Mỹ tại khu vực - cho biết nước này đang ứng phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái xảy ra trong sáng 28-5.

Diễn biến “ăn miếng trả miếng” giữa Washington và Tehran đang phủ bóng lên thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa hai bên. Trước đó 4 ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết một thỏa thuận kéo dài lệnh đình chiến thêm 60 ngày giữa Mỹ và Iran gần như đã được hoàn tất.

Trong khi đó, Hà Lan cho biết sẽ triển khai tàu quét mìn HNLMS Willemstad tới Địa Trung Hải trong khuôn khổ lực lượng đặc nhiệm hàng hải của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), đồng thời để ngỏ khả năng điều động tàu tới eo biển Hormuz nếu cần thiết.

Bộ trưởng Quốc phòng Hà Lan Dilan Yesilgoz-Zegerius cho biết chính phủ nước này đang phối hợp với các đồng minh nhằm xem xét các phương án tăng cường hiện diện tại eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược đối với thương mại dầu khí toàn cầu.

Trước đó, lãnh đạo quân sự của khoảng 40 quốc gia đã tham dự cuộc họp do Anh và Pháp đồng chủ trì nhằm thảo luận các biện pháp bảo đảm an ninh hàng hải tại Hormuz. Tuyên bố chung sau cuộc họp cho rằng việc duy trì tự do lưu thông qua tuyến đường này có thể góp phần tạo điều kiện cho các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng giữa Mỹ và Iran.

   THANH PHƯƠNG