Mỹ, Trung bắt đầu cuộc đàm phán thương mại quyết định 

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 24-10 khởi hành đến Malaysia trong chuyến công du châu Á đầu tiên của ông ở nhiệm kỳ 2. Chuyến đi được nhiều người kỳ vọng giúp xoa dịu căng thẳng thương mại với các nước khu vực và hàn gắn quan hệ đang xấu đi với Trung Quốc.

Tổng thống Trump (trái) dự kiến gặp nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 30-10 bên lề hội nghị APEC tại Hàn Quốc. Ảnh: Kyodonews

Tổng thống Trump đến Malaysia dự Hội nghị cấp cao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 47 được tổ chức tại Kuala Lumpur từ ngày 26 - 28/10. Ông trở thành nhà lãnh đạo thứ ba của Mỹ thăm Malaysia, sau 2 Tổng thống Lyndon B Johnson và Barack Obama. Đồng thời, đây là lần thứ hai ông Trump dự Hội nghị cấp cao ASEAN sau 3 lần bỏ lỡ vào các năm 2018, 2019 và 2020. 

Tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN năm nay có sự hiện diện đáng chú ý của tân Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi, Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva và Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa, nhưng thiếu vắng Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. 

Tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần này, các nhà quan sát đang theo dõi vai trò trung gian quan trọng của Malaysia trong việc giải quyết bất đồng thương mại giữa các nước đối tác, đặc biệt là giữa Mỹ và Trung Quốc. Bên lề hội nghị, Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong sẽ có cuộc hội đàm thương mại với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent.  Đây sẽ là vòng đàm phán thương mại thứ 5 giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới sau chuỗi đối thoại căng thẳng tại nhiều thủ đô châu Âu.

Tuần trước, Bộ trưởng Bessent cho biết ông đã có buổi thảo luận trực tuyến thẳng thắn và chi tiết với Phó Thủ tướng Trung Quốc. Các cuộc thảo luận lần này, dự kiến ​​cũng có sự tham gia của Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer, sẽ tiếp tục tham vấn nhiều vấn đề quan trọng trong quan hệ kinh tế và thương mại Mỹ - Trung dựa theo sự đồng thuận đã đạt được trong các cuộc điện đàm giữa lãnh đạo 2 nước trong năm nay.

Cuộc hội đàm thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc tại Malaysia có ý nghĩa quyết định đến cuộc gặp thượng đỉnh dự kiến giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập khi cả 2 sẽ cùng tham dự Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Hàn Quốc vào cuối tháng này.

Đầu năm nay, Mỹ và Trung Quốc đã áp đặt các mức thuế quan lên tới 3 con số đối với hàng hóa của nhau trước khi đạt được thỏa thuận đình chiến vào tháng 5, mở đường cho các cuộc đàm phán sâu hơn về hoạt động thương mại. Nhưng gần đây, thỏa thuận hòa hoãn thuế quan đứng trước nguy cơ đổ vỡ khi Trung Quốc siết chặt quy trình xuất khẩu đất hiếm. Động thái này làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến thương mại khác, đặc biệt sau tuyên bố đáp trả của Washington về việc áp thuế bổ sung 100% đối với hàng hóa Trung Quốc, nâng tổng mức thuế đối với một số sản phẩm lên hơn 150%. Mức thuế mới dự kiến có hiệu lực từ ngày 1-11 hoặc sớm hơn; đồng thời, Tống thống Trump cho biết sẽ triển khai biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với “mọi phần mềm quan trọng” của các công ty Mỹ.

Theo giới quan sát, mối quan hệ thương mại mong manh giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng trở nên bất ổn và tình hình kéo dài có thể dẫn đến các lệnh trừng phạt mở rộng hoặc biện pháp trả đũa gây ảnh hưởng khắp châu Á. Hiện tại, các quan chức Nhà Trắng tự tin họ có lợi thế dựa trên việc các công ty Trung Quốc phụ thuộc vào thị trường giàu có của Mỹ. Ngược lại, chuyên gia Lawrence Fuller cho rằng Bắc Kinh coi nhẹ lời đe dọa tăng thuế quan 100% của Tổng thống Trump bởi họ biết rõ điều đó sẽ gây tổn hại cho người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ vào thời điểm thị trường vốn đã rất bi quan vì lo ngại về lạm phát và việc làm.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 23-10 tuyên bố nước này ngừng toàn bộ các cuộc đàm phán thương mại với Canada, cáo buộc nước láng giềng phương Bắc hành xử sai khi sử dụng trái phép hình ảnh và lời nói của cố Tổng thống Ronald Reagan trong một quảng cáo phản đối thuế quan của Mỹ. Quyết định của ông Trump được đưa ra chỉ hơn 2 tuần sau khi Thủ tướng Canada Mark Carney tới Nhà Trắng nhằm tìm cách nới lỏng các mức thuế cao của Mỹ. 

MAI QUYÊN (Theo Nikkei Asia, Guardian)