Mỹ và EU gia tăng sức ép với Nga
Hôm 22-10, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đã đồng loạt áp các biện pháp trừng phạt mới lên Nga trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump gia tăng sức ép nhằm buộc Điện Kremlin đàm phán chấm dứt cuộc chiến với Ukraine.
Một tàu chở dầu của tập đoàn Rosneft đi qua eo biển ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: Reuters
Các biện pháp trừng phạt do Bộ Tài chính Mỹ công bố hôm 22-10 sẽ đóng băng toàn bộ tài sản thuộc sở hữu của Rosneft và Lukoil tại Mỹ, đồng thời cấm các công ty và cá nhân ở xứ cờ hoa giao dịch với hai “ông lớn” này. Gần 30 công ty con của Rosneft và Lukoil - 2 tập đoàn dầu khí lớn nhất của Nga - cũng sẽ bị ảnh hưởng. Bộ Tài chính Mỹ cho rằng các lệnh cấm vận mới nhằm mục đích cắt giảm nguồn tài chính chủ chốt của Nga dành cho cuộc chiến ở Ukraine.
Đây là lần đầu tiên Mỹ trừng phạt Nga kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng hồi tháng 1. Động thái này cũng đánh dấu bước chuyển mới nhất của chính quyền Trump, từ việc ép Kiev cầu hòa sang bày tỏ sự thất vọng trước những yêu cầu của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Loạt biện pháp mới được công bố một ngày sau khi hội nghị thượng đỉnh giữa ông Trump và ông Putin dự kiến diễn ra tại Hungary vào tuần tới bị hoãn. Nguyên nhân đổ vỡ là do Nga tiếp tục đưa ra các đòi hỏi để đạt được thỏa thuận hòa bình, bao gồm việc yêu cầu Ukraine nhượng lại quyền kiểm soát toàn bộ vùng Donbass ở miền Đông.
Ukraine và các đồng minh châu Âu đã nhiều lần bác bỏ lời kêu gọi Kiev từ bỏ lãnh thổ.
Theo giới phân tích, tác động của đòn trừng phạt mới sẽ phụ thuộc nhiều vào cách triển khai của Mỹ và khả năng tung ra các biện pháp trừng phạt thứ cấp. “Đến nay mới chỉ có các biện pháp trừng phạt sơ cấp với Rosneft và Lukoil. Mấu chốt sẽ là liệu có trừng phạt thứ cấp với các ngân hàng, nhà máy lọc dầu và thương nhân ở nước thứ ba giao dịch với 2 tập đoàn này hay không”, Eddie Fishman, nhà nghiên cứu tại Hội đồng Đại Tây Dương, nói.
Cùng ngày, EU cũng đã thông qua gói trừng phạt mới đối với Nga liên quan cuộc xung đột Ukraine, trong đó có lệnh cấm nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Mát-xcơ-va. Đây là gói trừng phạt thứ 19 của EU kể từ chiến sự bùng phát ở Ukraine năm 2022.
Lệnh cấm LNG sẽ có hiệu lực theo 2 giai đoạn: các hợp đồng ngắn hạn sẽ kết thúc sau 6 tháng và các hợp đồng dài hạn sẽ chấm dứt từ ngày 1-1-2027. Như vậy, lệnh cấm LNG toàn diện được đưa ra sớm hơn 1 năm so với lộ trình do Ủy ban châu Âu đề xuất nhằm chấm dứt sự phụ thuộc của khối vào nhiên liệu hóa thạch từ Nga.
Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen cho biết lệnh cấm nhập khẩu LNG là một bước quan trọng hướng tới việc loại bỏ hoàn toàn năng lượng của Nga tại EU.
Gói trừng phạt mới cũng bổ sung những hạn chế đi lại bên trong EU đối với các nhà ngoại giao Nga và trừng phạt thêm 117 tàu chở dầu từ “hạm đội bóng tối” của nước này, nâng tổng số lên 558 chiếc. “Hạm đội bóng tối” ám chỉ các tàu cũ kỹ được Nga sử dụng để giúp lách các hạn chế xuất khẩu dầu mỏ.
Ukraine ra mắt tàu tự hành có thể tấn công bất cứ nơi nào trên Biển Đen
Các hãng tin AP và Reuters ngày 22-10 cho biết Ukraine vừa trình làng bản nâng cấp của tàu tự hành Sea Baby, có thể mang theo vũ khí hạng nặng và sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tìm mục tiêu.
Ukraine đã sử dụng các tàu tự hành hải quân để tấn công tàu thuyền và cơ sở hạ tầng của Nga trên Biển Đen. Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) “khoe” rằng các cuộc tấn công bằng tàu tự hành Sea Baby đã buộc Nga phải thay đổi chiến lược trong các hoạt động hải quân.
Giờ đây, tầm hoạt động của Sea Baby đã được mở rộng từ 1.000km lên 1.500km và có tải trọng lên tới 2 tấn, gấp đôi mẫu cũ. Tại một cuộc trình diễn, các biến thể của Sea Baby bao gồm các tàu được trang bị bệ phóng tên lửa đa nòng và một chiếc khác gắn bệ súng máy tích hợp hệ thống ổn định, có khả năng tự động tìm kiếm và nhận dạng mục tiêu. Các tàu mới cũng được tích hợp hệ thống phóng máy bay không người lái tấn công cỡ nhỏ và cơ chế tự hủy để tránh bị tịch thu.
HẠNH NGUYÊN (Theo Guardian, AP)
