Nắm bắt cơ hội đẩy mạnh xuất khẩu nông sản sang thị trường Halal
Dân số Hồi giáo toàn cầu khoảng 2 tỉ người, kéo theo nhu cầu cực lớn về thực phẩm, các sản phẩm tiêu chuẩn Halal. Đây chính là cơ hội vàng để Việt Nam khai thác tiềm năng, thúc đẩy xuất khẩu các mặt hàng nông sản, thực phẩm thế mạnh sang thị trường đầy hứa hẹn này.
Công ty TNHH Sumofood đã có sản phẩm trà mãng cầu đạt chứng nhận Halal xuất khẩu vào thị trường Indonesia.
Tiềm năng lớn
Theo Bộ Ngoại giao, thị trường Halal toàn cầu hiện có quy mô hơn 8.000 tỉ USD, dự kiến đạt 12.000 tỉ USD trong 5 năm tới, trở thành một trong những ngành kinh tế tiêu dùng phát triển nhanh nhất thế giới. Trong đó, thực phẩm Halal chiếm khoảng 65% tổng kim ngạch thương mại, là phân khúc năng động nhất, với mức tăng trưởng bình quân trên 10%/năm.
Ông Nguyễn Thành Duy, Phó Vụ trưởng Vụ Trung Đông - châu Phi, Bộ Ngoại giao, nhận định: “Khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Trung Đông và Bắc Phi là những thị trường trọng điểm bởi tập trung đông đảo cộng đồng người Hồi giáo. Bên cạnh đó, các thị trường như châu Âu, Úc và Hoa Kỳ, dù có ít người Hồi giáo nhưng nhiều người dân lại đặc biệt ưa chuộng sản phẩm Halal vì các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm”.
Theo ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam, Halal là một trong những thị trường có tiềm năng lớn đối với xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam. Nhiều quốc gia Hồi giáo, nhất là tại khu vực Đông Nam Á, Trung Đông và châu Phi đang gia tăng sử dụng các loại nông sản, thực phẩm có nguồn gốc tự nhiên, an toàn, đáp ứng tiêu chuẩn Halal và các quy định SPS liên quan. Việt Nam có điều kiện thuận lợi để tiếp cận các thị trường này thông qua các hiệp định thương mại đã ký kết như Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA), Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Israel (VIFTA), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam - UAE (CEPA).
Hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường Halal
Với sự hỗ trợ tích cực từ các cơ quan chức năng trong cập nhật, cung cấp thông tin, quy định của thị trường và nắm bắt các cơ hội do các hiệp định thương mại tự do (FTA) mang lại, doanh nghiệp Việt Nam đã xuất khẩu thành công nhiều loại nông sản, thực phẩm sang thị trường Halal. Tuy vậy, mức độ tham gia của các đơn vị, doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi giá trị Halal toàn cầu vẫn chưa tương xứng, số mặt hàng xuất khẩu còn hạn chế, nhiều địa phương chưa có sản phẩm xuất khẩu được chứng nhận Halal.
Theo đánh giá của các cơ quan chức năng cùng nhiều doanh nghiệp, xuất khẩu các loại nông sản, hàng hóa sang thị trường Halal còn gặp khó do các thị trường thường xuyên thay đổi, cập nhật về các quy định an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật (SPS). Đối với thị trường Halal, ngoài yêu cầu về SPS còn phải đáp ứng các yêu cầu đặc thù liên quan đến nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất, chế biến, bảo quản, vận chuyển, tính phù hợp với Luật Hồi giáo và cơ chế công nhận chứng nhận Halal giữa các quốc gia, tổ chức chứng nhận.
Ông Đoàn Văn Hóa, Giám đốc Công ty TNHH Sumofood ở TP Cần Thơ, cho biết: “Mỗi quốc gia Hồi giáo và các khu vực thị trường khác nhau có những quy định khác nhau. Do vậy, doanh nghiệp gặp khó trong tiếp cận các thị trường và cần kinh phí lớn để xây dựng các chứng nhận Halal. Tuy nhiên, thị trường Halal rất tiềm năng nhờ cộng đồng Hồi giáo đông đảo. Công ty đã có chứng nhận Halal và xuất khẩu thành công sản phẩm trà mãng cầu vào thị trường Indonesia. Công ty cũng xuất khẩu sản phẩm sang các nước Pháp, Hoa Kỳ và Úc”.
Theo ông Hóa, để mở rộng xuất khẩu vào thị trường Halal, doanh nghiệp rất cần sự hỗ trợ của cơ quan chức năng trong xây dựng chứng nhận Halal cho từng thị trường cụ thể gắn với tăng cường quảng bá sản phẩm. Xây dựng các website, trang thông tin quảng bá, liệt kê danh sách các doanh nghiệp đạt chuẩn Halal theo từng thị trường cụ thể để khách hàng quốc tế dễ dàng tìm kiếm, kết nối giao thương.
TP Cần Thơ có 56 doanh nghiệp đạt chứng nhận và xuất khẩu sản phẩm sang thị trường Halal tại nhiều nước ở Đông Nam Á, khu vực Trung Đông và các quốc gia Trung Quốc, Bangladesh, Ấn Độ, Nga. Tuy nhiên, số lượng hàng xuất đi còn khá khiêm tốn so với tiềm năng, nhất là khi số doanh nghiệp có chứng nhận Halal còn quá ít so với hàng nghìn doanh nghiệp sản xuất, chế biến thực phẩm đang hoạt động tại thành phố.
Theo ông Dương Hải Lâm, Chi cục trưởng Chi cục Chất lượng chế biến và Phát triển thị trường TP Cần Thơ, để nâng số lượng doanh nghiệp được chứng nhận Halal và mở rộng thị trường xuất khẩu, cần tăng cường tuyên truyền, tập huấn về tiêu chuẩn Halal cho doanh nghiệp, hỗ trợ phát triển hạ tầng và logistics cho sản phẩm Halal. Đẩy mạnh phát triển các sản phẩm có nhãn dán Halal của thành phố và nâng cao khả năng cạnh tranh cho các sản phẩm xuất khẩu sang thị trường Halal.
Việc cập nhật quy định và nhạy bén tận dụng ưu thế từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA) là chìa khóa để doanh nghiệp nội địa chủ động thâm nhập thị trường Halal đầy tiềm năng. Theo ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam, đơn vị đang phối hợp chặt chẽ với các địa phương để cung cấp thông tin kịp thời và tháo gỡ vướng mắc (nếu có) cho doanh nghiệp. Mục tiêu trọng tâm là nâng cao năng lực thích ứng, đẩy mạnh xuất khẩu nông sản, thực phẩm Việt theo hướng an toàn, bền vững và tối ưu hóa giá trị gia tăng khi xuất khẩu vào thị trường Halal.
Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG
