Ngân hàng chủ động cơ cấu nợ, giảm lãi vay hỗ trợ doanh nghiệp khó khăn vì dịch bệnh

Hình ảnh tại buổi họp báo. (Ảnh: M.P)

Đó là khẳng định được Phó Thống đốc thường trực NHNN Đào Minh Tú tại buổi họp báo do NHNN tổ chức chiều nay (12/3) nhằm thông tin về Thông tư số 01/2020/TT-NHNN do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ký ban hành ngày 12/3 quy định về việc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng do dịch Covid-19.

Phát biểu tại buổi họp báo, Phó Thống đốc Đào Minh Tú chia sẻ, trong các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, chính sách cơ cấu lại nợ, miễn giảm lãi vay được các doanh nghiệp đặc biệt mong chờ, vì đây là sự hỗ trợ thiết thực nhất với doanh nghiệp hiện nay. Các tổ chức tín dụng cơ cấu lại nợ, giảm lãi vay không chỉ để thực hiện chủ trương, chỉ đạo của Chính phủ mà còn thể hiện tinh thần đồng hành, chia sẻ cùng doanh nghiệp. Nếu như năm 2009, việc hỗ trợ cho doanh nghiệp được thực hiện bằng nguồn ngân sách (cấp bù lãi suất), thì lần này, việc hỗ trợ doanh nghiệp hoàn toàn bằng nguồn của ngân hàng thương mại. Các ngân hàng thương mại chia sẻ lợi nhuận khó khăn của mình với khó khăn của doanh nghiệp.

Ông Đào Minh Tú khẳng định và cho biết tinh thần, quan điểm của NHNN là tạo điều kiện để TCTD chủ động cơ cấu, gia hạn các khoản nợ, miễn giảm lãi suất, phí đối với các đối tượng bị thiệt hại do dịch Covid-19.  Lí do là bản thân các TCTD là người quyết định cho vay thì nắm rõ nhất việc cơ cấu như thế nào, tác động tới các kế hoạch tài chính của ngân hàng và các vấn đề khác liên quan. 

Cụ thể, về phạm vi nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ và tiêu chí xác định khoản nợ bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19  được quy định tại Điều 4 Thông tư quy định nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ là số dư nợ gốc và/hoặc lãi đáp ứng đầy đủ các điều kiện như: Phát sinh từ hoạt động cho vay, cho thuê tài chính; phát sinh nghĩa vụ trả nợ gốc và/hoặc lãi trong khoảng thời gian từ ngày 23/01/2020 đến ngày liền sau 03 tháng kể từ ngày Thủ tướng Chính phủ công bố hết dịch Covid-19; khách hàng không có khả năng trả nợ đúng hạn nợ gốc và/hoặc lãi do sụt giảm doanh thu, thu nhập bởi dịch Covid-19.

Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài có trách nhiệm hướng dẫn cụ thể về tiêu chí để xác định số dư nợ của khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịnh Covid-19, trong đó phải có tiêu chí khách hàng bị sụt giảm doanh thu, thu nhập bởi dịch Covid-19.

Về miễn, giảm lãi, phí được quy định tại Điều 5 Thông tư quy định TCTD quyết định việc miễn, giảm lãi, phí theo quy định nội bộ đối với số dư nợ phát sinh từ hoạt động cấp tín dụng (trừ hoạt động mua, đầu tư trái phiếu doanh nghiệp) mà nghĩa vụ trả nợ gốc và/hoặc lãi trong khoảng thời gian từ ngày 23/1 đến ngày liền sau 3 tháng kể từ ngày Thủ tướng Chính phủ công bố hết dịch Covid-19  và khách hàng không có khả năng trả nợ đúng hạn nợ gốc và/hoặc lãi do sụt giảm doanh thu, thu nhập bởi dịch Covid-19.

Về giữ nguyên nhóm nợ, Điều 6 Thông tư quy định tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được giữ nguyên nhóm nợ đã phân loại theo quy định của NHNN tại thời điểm gần nhất trước ngày 23/1 trong thời gian cơ cấu lại (trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này) đối với số dư nợ được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi quy định Thông tư này và TCTD phải thực hiện phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro theo thời hạn đã được cơ cấu lại theo quy định của pháp luật về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro trong hoạt động của TCTD mà không phải áp dụng nguyên tắc điều chỉnh vào nhóm nợ có mức độ rủi ro cao hơn.

Ngoài ra, Điều 7 Thông tư quy định cụ thể trách nhiệm của TCTD phải ban hành quy định nội bộ về cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, giữ nguyên nhóm nợ theo quy định của Thông tư này để thực hiện thống nhất trong toàn hệ thống, đảm bảo giám sát chặt chẽ, an toàn, phòng ngừa, ngăn chặn việc lợi dụng cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, giữ nguyên nhóm nợ để trục lợi, phản ánh sai lệch chất lượng tín dụng.

Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú  cho biết thêm, dù phân quyền cho các TCTD trong việc hỗ trợ,  các đơn vị của NHNN sẽ có trách nhiệm trong việc thanh tra, giám sát, xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình các TCTD thực hiện, điều này thể hiện ở Điều 8 trong Thông tư.

“Như vậy các quy định trong Thông tư được thiết kế linh hoạt hơn đề cao tính tự quyết định và chịu trách nhiệm của các TCTD, tránh việc gò bó nhiều về các điều kiện, nhưng vẫn bảo đảm hỗ trợ đến đúng địa chỉ, tránh sự lợi dụng nhận hỗ trợ”, ông Đào Minh Tú đánh giá.

Ông Nguyễn Quốc Hùng, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) cho biết, đến thời điểm này, ước tính số dư nợ bị ảnh hưởng bởi Covid-19 không thể trả nợ đúng hạn là 926.000 tỷ đồng, chiếm 11% tổng dư nợ.

Cũng theo ông Hùng, thời gian qua, NHNN đã nhận được nhiều văn bản, đơn từ của các hiệp hội đề nghị NHNN xem xét, tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp trực thuộc Hiệp hội, đơn cử hiệp hội các ngành: vận tải, da giày, sắn, cà phê, dệt may, giáo dục ngoài công lập, Hiệp hội doanh nghiệp trẻ… Đến nay, các ngân hàng đã bước đầu xem xét cơ cấu lại 21.753 tỷ đồng cho các doanh nghiệp khó khăn; miễn giảm lãi vay cho 8.000 khách hàng; đang xem xét giảm lãi vay cho 34.500 khách hàng với dư nợ 85.000 tỷ. Bên cạnh đó, nhiều ngân hàng đã miễn phí hoàn toàn hoặc giảm phí dịch vụ giao dịch. Ông Hùng nhấn mạnh, ngành ngân hàng sẵn sàng đủ vốn để đáp ứng cho nhu cầu của nền kinh tế, cả trong và sau dịch. Trong thời gian tới, gói tín dụng hỗ trợ có thể lớn hơn, nhưng do các tổ chức tín dụng tự cân đối tình hình tài chính của mình.

Thực tế, ngay khi dịch bệnh xảy ra, NHNN đã ngay lập tức ban hành các văn bản yêu cầu các tổ chức tín dụng nắm bắt tình hình, liên tục họp bàn đưa ra giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh.

Trước một số câu hỏi của báo chí về vấn đề tăng trưởng tín dụng, Phó Thống đốc Đào Minh Tú khẳng định, đến thời điểm này, dù tình hình diễn biến phức tạp, nhưng Chính phủ vẫn chưa điều chỉnh các mục tiêu về kinh tế vĩ mô, do đó, NHNN chưa đề cập đến vấn đề tăng trưởng tín dụng, nỗ lực tối đa bảo đảm duy  trì hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Ông Đào Minh Tú cũng chia sẻ thêm, trong thời gian tới, lãnh đạo NHNN đang cân nhắc đến việc điều chỉnh giảm lãi suất điều hành, tạo điều kiện các TCTD có thêm các nguồn lực, có nguồn vốn với giá “rẻ hơn” để chia sẻ khó khăn với các doanh nghiệp bị thiệt hại do Covid-19./.