Nghị quyết 41 - Điểm tựa phát triển doanh nghiệp Việt Nam thời kỳ mới

Vui mừng bày tỏ nhận định về sự kiện quan trọng này, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Phạm Tấn Công cho rằng: “Nghị quyết mới là sự đồng bộ hóa, cụ thể hóa chủ trương định hướng Đại hội XIII đề ra. Đây là những nền tảng cơ bản cho sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân thay cho Nghị quyết số 09-NQ/TW được ban hành cách đây 12 năm. Thực tế, trong Văn kiện Đại hội XIII, Đảng ta cũng đã khẳng định: “Phát triển đội ngũ doanh nhân lớn mạnh về số lượng và chất lượng, có tinh thần cống hiến cho dân tộc, có chuẩn mực văn hóa, đạo đức tiến bộ và trình độ quản trị, kinh doanh giỏi”.

Ông Phạm Tấn Công, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (Ảnh: M.P)

Ông Phạm Tân Công phân tích, nếu so sánh, Nghị quyết 41 có những mục tiêu kế thừa từ Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị khoá XI về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, Nghị quyết 41 xây dựng trên cơ sở căn cứ khảo sát tình hình doanh nghiệp hiện tại và các điều kiện, tình hình thay đổi, từ đó có các điểm mới đáng chú ý. Theo đó, Nghị quyết nhấn mạnh quan điểm: Đội ngũ doanh nhân có vị trí, vai trò quan trọng, là một trong những lực lượng nòng cốt góp phần đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và hội nhập quốc tế; xây dựng và phát triển nền kinh tế độc lập, tự chủ, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Như vậy, doanh nghiệp không chỉ lo làm ăn bình thường mà được xác định có vai trò ảnh hưởng lớn hơn là bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Nghị quyết 41-NQ/TW xác định rõ yêu cầu tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, phát huy sức mạnh của đội ngũ doanh nhân Việt Nam, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, an toàn, bình đẳng để doanh nghiệp phát triển và cống hiến là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, hệ thống chính trị và đội ngũ doanh nhân gắn với quá trình hoàn thiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Theo ông Phạm Tấn Công, điểm mới đáng chú ý mà các doanh nghiệp hết sức hào hứng là “bổ sung chế tài kinh tế phù hợp để xử lý vi phạm, không hình sự hoá quan hệ kinh tế... bảo đảm khuôn khổ pháp luật ổn định, đồng bộ, thống nhất, minh bạch, bình đẳng...”. Như vậy, xu hướng thời gian tới doanh nghiệp sẽ không còn phải lo ngại “hình sự hóa các quan hệ kinh tế”. 

Chủ tịch VCCI phân tích, đây cũng là xu hướng khá phổ biến, ở nhiều nước phát triển khi doanh nghiệp vi phạm có chế tài về kinh tế, có khi khá nặng lên tới hàng tỷ USD nhưng hãn hữu mới xử lý hình sự, tránh gây ra những cú sốc lớn, có thể làm “sập” cả một thương hiệu, doanh nghiệp lớn, gây ra hệ lụy xã hội. Điểm đáng chú ý là Nghị quyết 41-NQ/TW nêu rõ yêu cầu “có chính sách đột phá để hình thành, phát triển doanh nghiệp dân tộc, doanh nghiệp quy mô lớn, có vai trò dẫn dắt một số ngành, lĩnh vực then chốt, trọng yếu”. Dù hoạt động chuyển giao công nghệ còn hạn chế nhưng không thể phủ nhận thành công về kinh tế của Việt Nam thời gian qua có đóng góp không nhỏ từ khối doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) nền kinh tế. Tuy nhiên, tầm nhìn dài hạn của lãnh đạo Đảng, Nhà nước là Việt Nam không thể phụ thuộc nhiều vào các doanh nghiệp FDI, nhất là không thể kỳ vọng họ trong hoạt động bảo đảm quốc phòng an ninh. 

Do đó, Nghị quyết 41-NQ/TW đề ra mục tiêu nêu rõ việc phát triển các doanh nghiệp bản địa để thực hiện mục tiêu “xây dựng và phát triển nền kinh tế độc lập, tự chủ, bảo đảm quốc phòng, an ninh”. 

Ông Phạm Tấn Công tâm đắc với quan điểm này và khẳng định, cần phải có những doanh nghiệp nội địa lớn, mạnh, làm chủ công nghệ và có cả những doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ quốc phòng và an ninh. Tất nhiên, mục tiêu là vậy, nhưng phát triển doanh nghiệp cũng phải có lộ trình. Thực tế, các doanh nghiệp tương đối lớn hiện nay như: FPT, Vingroup... nhiều năm trước đây cũng xuất phát điểm từ những doanh nghiệp nhỏ và vừa. Do đó, Nghị quyết 41 cũng rất quan tâm tới các doanh nghiệp nhỏ và vừa khi yêu cầu “Có chính sách tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mở rộng quy mô, nâng cao sức cạnh tranh, năng lực sản xuất, phát triển mô hình kinh doanh dựa trên nền tảng đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ...”.

Yêu cầu đặt ra không chỉ tăng quy mô, mà cần hình thành các doanh nghiệp lớn, mạnh nhưng phải thật sự hiệu quả, có sức cạnh tranh cao. Điểm mới đáng chú ý nữa là Nghị quyết 41-NQ/TW nêu rõ “Hoàn thiện và vận động đội ngũ doanh nhân phấn đấu thực hiện chuẩn mực đạo đức, văn hoá kinh doanh, gắn với bản sắc dân tộc và tiếp cận được tinh hoa văn hoá kinh doanh thế giới là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài trong xây dựng đội ngũ doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam.

Cần có những doanh nghiệp nội địa lớn, mạnh, làm chủ công nghệ và có cả những doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ quốc phòng và an ninh (Ảnh: M.P)

Về nội dung này, lãnh đạo VCCI chia sẻ: VCCI đã công bố và phát động thực hiện 6 quy tắc đạo đức doanh nhân Việt Nam, đây cũng là một hoạt động nằm trong chuỗi các hoạt động do VCCI tổ chức nhằm thực hiện nhiệm vụ trọng tâm xây dựng văn hóa kinh doanh Việt Nam trong thời kỳ mới. Sắp tới VCCI có kế hoạch xây dựng triết lý doanh nhân với những giá trị chung và có bản sắc riêng của doanh nhân Việt Nam.

Nghị quyết 41-NQ/TW đề ra 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ bảo đảm thực hiện các quan điểm, mục tiêu đã xác định, phù hợp với bối cảnh và tình hình mới. Trong đó, với nhóm nhiệm vụ 6, Nghị quyết 41 đề ra phát huy vai trò của VCCI, các tổ chức đại diện đội ngũ doanh nhân, doanh nghiệp. Trong đó, tiếp tục củng cố, kiện toàn tổ chức, đổi mới nội dung, phương thức, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của VCCI, thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ là tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp đại diện cho quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của doanh nhân, doanh nghiệp; phát triển hội viên, phát triển tổ chức ngày càng vững mạnh; là cầu nối vững chắc giữa Đảng với doanh nhân, góp phần cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc...

Chủ tịch VCCI khẳng định, thời gian tới sẽ tích cực triển khai Nghị quyết 41-NQ/TW. Đặc biệt, để Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống, Ban Kinh tế Trung ương, phối hợp VCCI sẽ định kỳ theo dõi đôn đốc các tỉnh, thành ủy trên cả nước tổ chức triển khai. VCCI sẽ phối hợp theo dõi giám sát đôn đốc kiểm tra các chiến lược phát triển doanh nghiệp, có các chương trình bồi dưỡng đào tạo, xây dựng kế hoạch tạo thuận lợi môi trường bình đẳng doanh nghiệp. Nghị quyết 41-NQ/TW là điểm tựa để phát triển doanh nghiệp Việt Nam trong thời kỳ mới, xứng tầm hơn khi Việt Nam vươn mình hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển. Để thực hiện mục tiêu còn rất nhiều việc phải làm bao gồm sửa đổi các luật pháp, cơ chế chính sách, cải thiện môi trường kinh doanh... VCCI sẽ nỗ lực hết sức để đóng góp cho quá trình này!./.