Nguy cơ đụng độ Iran - Israel
Ngày 10-4, Tổng thống Mỹ Joe Biden cảnh báo Iran không tiến hành cuộc tấn công vào Israel, giữa lúc có báo cáo về đòn tập kích tên lửa “sắp xảy ra” nhắm vào đồng minh thân cận của Washington.
Nhiều người tham dự lễ tang của 7 thành viên IRGC thiệt mạng trong vụ không kích ở Damascus, Syria. Ảnh: Getty Images
Phát biểu tại cuộc họp báo, ông Biden nói: “Chúng tôi cũng muốn giải quyết mối đe dọa từ Iran… Họ đe dọa sẽ tiến hành một cuộc tấn công lớn vào Israel”. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết cam kết của ông đối với an ninh Israel là “sắt đá” và Washington sẽ làm “tất cả những gì có thể” để bảo vệ đồng minh khỏi cuộc tấn công của Iran nhằm trả đũa vụ không kích vào lãnh sự quán nước này ở Syria, khiến một số tướng lĩnh cấp cao của Tehran thiệt mạng hôm 1-4.
Cam kết nhằm mục đích răn đe trên của ông Biden được đưa ra vài giờ sau khi Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei lặp lại lời đe dọa tấn công đáp trả vụ không kích ở Syria mà Tehran cho là Israel thực hiện. “Khi họ tấn công khu vực lãnh sự quán của chúng tôi, giống như họ tấn công lãnh thổ của chúng tôi. Israel phải bị trừng phạt”, ông Khamenei tuyên bố.
Cùng ngày, hãng Bloomberg cho biết các quan chức tình báo Mỹ tin rằng một cuộc tấn công vào Israel sắp xảy ra và có thể liên quan đến “các tên lửa có độ chính xác cao”. Trong số các mục tiêu tấn công tiềm tàng là các đại sứ quán Israel trên khắp thế giới hoặc Iran có thể trực tiếp phóng tên lửa vào các tòa nhà quân sự và chính phủ trên lãnh thổ Israel, theo giới chức Mỹ.
Trong phản ứng đối với tuyên bố của ông Khamenei, Ngoại trưởng Israel Israel Katz nhấn mạnh nước này sẽ đáp trả tương xứng nếu Iran tấn công Israel từ chính lãnh thổ của họ.
Israel và Iran đã đối đầu nhau ở Lebanon và Syria trong nhiều tháng qua, song các quan chức Mỹ lo ngại rằng vụ không kích tại Syria làm tăng đáng kể nguy cơ xung đột ở Gaza leo thang thành một cuộc chiến toàn diện. Hiện nay nguy cơ đó có khả năng xảy ra cao nhất kể từ khi xung đột Gaza bùng phát hồi tháng 10-2023.
Nỗ lực ngăn chặn Iran hành động
Kể từ vụ ném bom ở Syria, Tehran đã quy trách nhiệm cuối cùng cho Washington về vụ tấn công này và cảnh báo Mỹ tránh xa cuộc đối đầu giữa Iran với Israel. Cam kết hỗ trợ Israel của Tổng thống Biden hôm 10-4 được xem như phản ứng đối với cảnh báo đó, khẳng định Mỹ sẽ không đứng ngoài cuộc. Chính quyền ông Biden đang tìm cách ngăn chặn một cuộc tấn công trực tiếp của Iran bằng cách phát thông điệp rằng Tehran không thể giả định rằng lực lượng Mỹ tại Trung Ðông sẽ đứng ngoài cuộc xung đột giữa hai cường quốc khu vực.
Song song đó, Mỹ cũng “nhờ” các quốc gia láng giềng của Iran khuyên nước này hạ nhiệt căng thẳng. Hãng Reuters dẫn một nguồn thạo tin cho biết Ðặc phái viên của Mỹ về Trung Ðông Brett McGurk đã gọi điện cho các ngoại trưởng của Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar và Iraq để đề nghị họ liên hệ với Ngoại trưởng Iran và thúc giục giảm căng thẳng với Israel.
Nhà Trắng chưa bình luận về thông tin này, song Bộ Ngoại giao Iran hôm 10-4 đã thông báo về việc ngoại trưởng của 4 nước nói trên điện đàm với người đồng cấp Iran để thảo luận về căng thẳng trong khu vực.
Đình chỉ chuyến bay đến Tehran
Hãng hàng không Lufthansa của Ðức đã tạm ngừng các chuyến bay đến và đi từ thủ đô Tehran của Iran cho đến ngày 11-4 (giờ địa phương) do tình hình hiện tại ở Trung Ðông. Lufthansa nhấn mạnh sự an toàn của hành khách và thành viên phi hành đoàn là ưu tiên hàng đầu của hãng.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã bắn hạ một máy bay chở 176 người của hãng hàng không Ukraine ngay sau khi máy bay cất cánh từ phi trường Tehran vào ngày 8-1-2020, thời điểm căng thẳng gia tăng giữa Tehran và Washington về vụ sát hại một chỉ huy hàng đầu của Iran ở Iraq. Tehran sau đó nói rằng vụ bắn rơi máy bay Ukraine là một “sai lầm nghiêm trọng” của các lực lượng đang trong tình trạng cảnh giác cao độ.
HẠNH NGUYÊN (Tổng hợp)
