Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật: Phát huy truyền thống 70 năm xây dựng và phát triển

PV: Nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật đã vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Xin đồng chí cho biết những thành tựu nổi bật của Nhà xuất bản trong 70 năm qua?

Đồng chí Hoàng Phong Hà: Nhìn lại chặng đường 70 năm đã qua, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật đã có những đóng góp quan trọng trong sự nghiệp truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Trong đó các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức của Nhà xuất bản đã lưu lại cho các thế hệ nhiều bộ sách quý, quy mô đồ sộ, được tổ chức biên tập công phu như: C. Mác - Ph. Ăngghen Toàn tập; V.I. Lênin Toàn tập; Hồ Chí Minh Toàn tập; Hồ Chí Minh -  Biên niên tiểu sử; Văn kiện Đảng Toàn tập; bộ Văn kiện Quốc hội; bộ sách viết về tiểu sử các nhà lãnh đạo tiền bối của cách mạng Việt Nam (Trần Phú, Lê Hồng Phong, Hà Huy Tập, Nguyễn Văn Cừ, Trường Chinh, Lê Duẩn, Phạm Văn Đồng, Nguyễn Văn Linh…); bộ sách tổng kết cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ; Lịch sử quân sự Việt Nam, Lịch sử tư tưởng quân sự Việt Nam; Những bài nói và viết chọn lọc của nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười; Đảng phải có trí tuệ, có đủ năng lực và phẩm chất cách mạng tương xứng với yêu cầu của thời kỳ mới của nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu; Đảng vững mạnh, đất nước phát triển, dân tộc trường tồn của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng; những bộ sách hồi ký về cuộc đời, sự nghiệp của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, quân đội (Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Võ Văn Kiệt, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, Đại tướng Lê Đức Anh, Đại tướng Chu Huy Mân…). Nhà xuất bản cũng là một trong những đơn vị đi đầu trong việc ứng dụng những thành tựu công nghệ thông tin mới nhất trong lĩnh vực xuất bản. Một số bộ sách quý như: Văn kiện Đảng Toàn tập; Hồ Chí Minh Toàn tập; Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh,… đã thực hiện số hóa, xuất bản dưới dạng CD-ROM.

Hiện Nhà xuất bản có 17 đầu mối là các ban biên tập, vụ chức năng và đơn vị tương đương với gần 100 thạc sĩ, tiến sĩ, chuyên viên cao cấp và biên tập viên cao cấp. Ngoài trụ sở chính ở Hà Nội, Nhà xuất bản còn có các chi nhánh ở Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ và Trung tâm phát hành sách ở Huế, Quảng Ngãi, Nha Trang.

Ghi nhận những thành tích đóng góp của Nhà xuất bản trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc qua các thời kỳ, Đảng và Nhà nước đã tặng thưởng Huân chương Lao động (do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký tặng), hai lần Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Sao Vàng cùng nhiều phần thưởng cao quý khác cho các tập thể, cá nhân. Đặc biệt vinh dự cho tập thể cán bộ, công nhân viên Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống, Đảng và Nhà nước đã quyết định phong tặng danh danh hiệu Anh hùng Lao động cho Nhà xuất bản. Đây là sự ghi nhận, nguồn động viên to lớn đối với tập thể cán bộ, công nhân viên Nhà xuất bản, đồng thời là sự biểu dương, cổ vũ lớn lao đối với toàn ngành xuất bản.

Q. Giám đốc, Tổng Biên tập Hoàng Phong Hà phát biểu tại Lễ kỷ niệm 70 năm Nhà xuất bản Chính trị quốc gia  - Sự thật (Ảnh: Nxb. CTQG-ST cung cấp)

PV: Theo đồng chí, thời gian tới Nhà xuất bản cần tập trung vào biên tập, xuất bản các loại sách nào để đáp ứng yêu cầu của bạn đọc, nhất là vào năm đầu triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng?

Đồng chí Hoàng Phong Hà: Đầu năm 2016, đất nước ta diễn ra một sự kiện chính trị trọng đại, đó là Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng. Đại hội đã thành công tốt đẹp; đề ra chủ trương, đường lối lãnh đạo toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta tăng cường xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh và xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh; phát huy sức mạnh toàn dân tộc và dân chủ xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; xây dựng nền tảng để sớm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.

Trong thời gian tới, vấn đề cấp bách đặt ra đối với Nhà xuất bản là thực hiện tốt vai trò tham mưu cho Bộ Chính trị, Ban Bí thư về chủ trương, chính sách, kế hoạch xuất bản sách lý luận chính trị, pháp luật hằng năm, bảo đảm phục vụ tốt nhiệm vụ chính trị. Tổ chức tốt công tác cộng tác viên, nhất là cộng tác viên là các nhà lãnh đạo, quản lý, các nhà hoạt động thực tiễn, các nhà khoa học, các cơ quan trung ương và địa phương, các viện nghiên cứu, trường đại học,… để tổ chức nghiên cứu, biên soạn, xuất bản các ấn phẩm có giá trị lý luận và thực tiễn cao. Tổ chức xuất bản các công trình nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Xuất bản những bộ sách đấu tranh sắc bén, trực diện, chống lại hiện tượng phai nhạt lý tưởng cách mạng, sa sút phẩm chất đạo đức, ngăn chặn tệ quan liêu, tham nhũng, chủ nghĩa cá nhân, tư tưởng cơ hội, thực dụng đang có chiều hướng phát triển trong xã hội. Xuất bản kịp thời những tài liệu phục vụ các đợt sinh hoạt chính trị, các ngày lễ kỷ niệm trọng đại của đất nước. Trước mắt, cần tập trung xuất bản kịp thời các tài liệu phục vụ việc triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng, sách phục vụ triển khai bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và Hội đồng nhân dân các cấp, sách phục vụ đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, các cuộc vận động lớn của Đảng và Nhà nước, v.v..

Tiếp tục bổ sung và hoàn thiện bộ sách “đi cùng năm tháng” như: bộ sách viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh; bộ sách viết về các nhà lãnh đạo tiền bối của cách mạng Việt Nam; những bộ hồi ký về các đồng chí lãnh đạo cấp cao; bộ sách tổng kết kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, v.v.. Tăng cường và mở rộng quan hệ với các địa phương, bộ, ban, ngành để tham gia phối hợp xuất bản địa chí các tỉnh, thành, lịch sử đảng bộ các bộ, ban, ngành địa phương; thực hiện tốt việc tổ chức đề tài, biên soạn, xuất bản sách trang bị cho cơ sở xã, phường, thị trấn; sách pháp luật; Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam; Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam - Campuchia, Campuchia - Việt Nam, v.v... Khẩn trương hoàn thiện kế hoạch đề tài sách nghiên cứu, quán triệt tinh thần Đại hội XII của Đảng.

Bên cạnh những bộ sách lớn, công trình nghiên cứu chuyên sâu, Nhà xuất bản còn chú trọng mảng sách chính trị phổ thông có nội dung sinh động, “dễ đọc, dễ hiểu, dễ nhớ”, mang tính chất giải thích, tra cứu, hướng dẫn thực hành. Đặc biệt, Nhà xuất bản sẽ tiếp tục triển khai thí điểm một số bộ sách lý luận chính trị (theo từng vấn đề, dạng hỏi - đáp), pháp luật phổ thông (bộ sách Luật sư của bạn, sách luật theo dạng hỏi - đáp, pháp điển hóa, v.v.). Nội dung và hình thức sách phải phù hợp với từng địa bàn, như sách phục vụ đồng bào Tây Nguyên, đồng bào Khmer, nông thôn vùng Đồng bằng Bắc Bộ, Nam Bộ, miền núi, vùng sâu, vùng xa, phù hợp với từng lứa tuổi thanh thiếu niên, ..v.v..

PV: Nhân dịp đón xuân mới, đồng chí có thể cho biết những nét chính về phương hướng hoạt động của Nhà xuất bản trong thời gian tới?

Đồng chí Hoàng Phong Hà: Để phát huy những thành quả đạt được trong 70 năm xây dựng và phát triển, xứng đáng là cơ quan xuất bản sách lý luận chính trị, pháp luật nòng cốt của Đảng và Nhà nước, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật tiếp tục làm tốt công tác xây dựng đội ngũ cán bộ biên tập - một khâu then chốt trong quá trình đổi mới, phát triển.

Nhà xuất bản có hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị hay không, số đầu sách, số lượng bản in được xuất bản nhiều hay ít, chất lượng, hiệu quả cao hay thấp phụ thuộc vào chất lượng của đội ngũ cán bộ biên tập. Trong những năm qua, lãnh đạo, Đảng ủy Nhà xuất bản đã có nhiều chủ trương và giải pháp, thường xuyên quan tâm, chú trọng khâu lựa chọn, đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị và nghiệp vụ xuất bản cho đội ngũ cán bộ biên tập. Song có thể thấy, đội ngũ cán bộ biên tập của Nhà xuất bản còn những bất cập. Lực lượng biên tập viên ở các ban biên tập về cơ bản đáp ứng yêu cầu về số lượng, nhưng còn hạn chế về chất lượng, còn thiếu biên tập viên có tay nghề cao, chuyên gia trong công tác biên tập. Có một số biên tập viên khi vào Nhà xuất bản làm việc chưa thấu hiểu hết những khó khăn, yêu cầu về nhiều mặt của nghề biên tập sách lý luận, chính trị, nhất là trong điều kiện quan hệ đối ngoại, hội nhập quốc tế của đất nước ta đang mở rộng và ngày càng đi vào chiều sâu. Hiện nay, cán bộ biên tập của Nhà xuất bản ít có điều kiện tiếp xúc, giao lưu, học hỏi kinh nghiệm làm sách của các nước, còn thiếu kinh nghiệm và yếu về ngoại ngữ, tin học để có thể chủ động tham gia hợp tác quốc tế trong lĩnh vực xuất bản. Có một bộ phận cán bộ biên tập không theo kịp, chưa nắm bắt được tình hình mới, chưa thực sự trăn trở với công việc, tâm huyết với nghề nghiệp để có tư duy và phương pháp làm việc đáp ứng tốt yêu cầu, nhiệm vụ mới.

Trong điều kiện ngành xuất bản và Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật có nhiều thời cơ, thuận lợi, nhưng đồng thời cũng đang phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức, công tác xây dựng đội ngũ cán bộ biên tập cũng đứng trước những yêu cầu mới, đòi hỏi phải có bước chuyển mạnh mẽ, phải có phương cách làm việc mới, chủ động, sáng tạo hơn nữa để tránh rơi vào tình trạng khó khăn và bị tụt hậu, hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao. Đây là vấn đề lớn đã và đang được lãnh đạo và Đảng ủy Nhà xuất bản rất quan tâm.

Trước hết, cán bộ biên tập phải quán triệt và thực hiện tốt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, công tác xuất bản như Chỉ thị 20-CT/TW, Chỉ thị 42-CT/TW, v.v.. Cần tích cực nghiên cứu, nắm vững quan điểm, chủ trương, nhận thức mới của Đảng được thông qua tại Đại hội XII. Đó là những định hướng quan trọng đối với công tác xuất bản sách lý luận, chính trị, pháp luật của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật. Trên cơ sở đó triển khai kế hoạch đề tài phục vụ hiệu quả, thiết thực việc nghiên cứu, học tập, vận dụng nghị quyết Đại hội XII cho cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Người cán bộ biên tập cần phải nâng cao trách nhiệm công việc, lương tâm nghề nghiệp, tích cực học tập lý luận chính trị, quan điểm, đường lối của Đảng, nắm vững nghiệp vụ xuất bản, ngoại ngữ, tin học. Công việc biên tập sách lý luận chính trị đòi hỏi phải có sự say mê nghề nghiệp, phải thường xuyên học tập lý luận chính trị, nắm vững quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, có sự “nhạy cảm chính trị”. Đây cũng chính là yêu cầu quan trọng đòi hỏi biên tập viên phải nỗ lực đi sâu nghiên cứu, học tập, trau dồi kiến thức, trình độ lý luận chính trị, bản lĩnh chính trị để trở thành “bà đỡ” khéo cho ra đời những ấn phẩm đáp ứng yêu cầu cao của bạn đọc.

Trong những năm qua, Nhà xuất bản đã có nhiều cố gắng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cả ở trong nước và ngoài nước, nhưng hiện tại vẫn còn thiếu các cán bộ biên tập “đầu đàn”, các “chuyên gia” theo từng lĩnh vực chuyên môn trong các ban biên tập và thiếu những cán bộ lãnh đạo, quản lý, biên tập viên có thể chủ động làm việc với các chuyên gia, các nhà khoa học viết tốt, tổ chức tốt công việc và sử dụng được ít nhất là một ngoại ngữ ở mức độ thông thường. Hiện nay trong các ban biên tập, số cán bộ trẻ về tuổi đời và tuổi nghề chiếm tỷ lệ khá cao. Phần đông trong số này được đào tạo cơ bản, tích cực công tác và học tập, đóng góp quan trọng vào công tác biên tập. Tuy nhiên, qua thực tiễn công tác cho thấy, để làm tốt công việc biên tập sách lý luận chính trị, ngoài nắm vững lý luận chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, người cán bộ biên tập còn cần phải trải qua một thời gian thử thách nhất định để có điều kiện học tập, trau dồi nghiệp vụ, tích lũy kinh nghiệm, để có đủ kiến thức và bản lĩnh làm việc độc lập với các cộng tác viên, nhất là các nhà lãnh đạo quản lý, các nhà khoa học, các nhà lý luận, phát hiện và tổ chức được những đề tài hay, đáp ứng yêu cầu của đông đảo bạn đọc. Đây cũng là một vấn đề cấp thiết được đặt ra đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ biên tập của Nhà xuất bản trong thời gian tới. Trình độ và bản lĩnh của người cán bộ biên tập được thể hiện rõ qua sự “gác cổng” quan điểm đường lối của Đảng, sự “nhạy cảm chính trị” trong công tác đề tài, công tác cộng tác viên và biên tập nội dung bản thảo.

Trong công tác lãnh đạo, quản lý, Nhà xuất bản cần làm tốt việc quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác biên tập có đủ phẩm chất và năng lực, bảo đảm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới. Rà soát lại đội ngũ, từng bước điều chỉnh, bố trí đúng người đúng việc; tích cực đào tạo và đào tạo lại số người chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới. Đây là công việc không đơn giản, đòi hỏi phải có thời gian và dễ nảy sinh mâu thuẫn nhưng không thể không làm.

Cần tiếp tục bổ sung, hoàn chỉnh quy chế tuyển dụng, sử dụng và đãi ngộ cán bộ; có cơ chế tuyển chọn được người giỏi, có trình độ, trước hết là những cán bộ trẻ, có năng lực, bản lĩnh, phẩm chất phù hợp với nghề biên tập. Có kế hoạch thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ; mạnh dạn lựa chọn một số cán bộ trẻ tích cực phấn đấu, có triển vọng để đào tạo (kể cả ở nước ngoài), nhằm tạo nguồn sử dụng lâu dài.

Nhìn lại chặng đường 70 năm xây dựng và phát triển, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật rất tự hào về những thành tích to lớn đã đạt được, đồng thời cũng ý thức rất rõ về những khó khăn, thách thức đang đặt ra; cố gắng khắc phục những hạn chế và yếu kém, tích cực xây dựng và chuẩn bị tốt đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ biên tập để có thể đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế.

PV: Xin cảm ơn đồng chí!