Nhật tăng phí cư trú lên tới 2.900% gây tranh cãi 

Việc định cư tại Nhật với tư cách là người nước ngoài sắp trở nên đắt đỏ hơn nhiều sau khi chính phủ thông qua luật tăng mạnh phí xin thị thực (visa). Quyết định này gây nhiều tranh cãi trong bối cảnh Nhật Bản đang thiếu hụt nhân lực ngày càng trầm trọng.

Một con phố mua sắm tấp nập khách du lịch nước ngoài ở Kamakura, tỉnh Kanagawa. Ảnh: Kyodo

Dự luật sửa đổi Luật kiểm soát nhập cư, đã được Chính phủ Nhật thông qua ngày 10-3, bao gồm tăng phí gia hạn thị thực (visa) cư trú có thời hạn từ 1 đến 5 năm và phí đăng ký thường trú.

Theo đó, phí gia hạn visa, hiện ở mức 6.000 yen (khoảng 990.000 đồng), sẽ tăng lên đến 100.000 yen (16,5 triệu đồng) tùy thuộc vào thời hạn gia hạn, trong khi chi phí xin thường trú sẽ tăng từ 10.000 yen (1,6 triệu đồng) lên tối đa 300.000 yen (hơn 49,4 triệu đồng) - tức tăng 2.900%.

Luật sửa đổi cũng quy định việc triển khai Hệ thống điện tử cấp phép du lịch Nhật Bản (JESTA), yêu cầu tất cả du khách phải hoàn thành các thủ tục trực tuyến trước khi đến, trong đó nêu rõ tên, mục đích chuyến thăm và nơi lưu trú dự kiến. Chính phủ cho biết hệ thống JESTA được thiết kế để phát hiện những người nhập cảnh bằng visa du lịch có ý định làm việc bất hợp pháp hoặc phạm tội, và những người không vượt qua vòng sàng lọc sẽ bị từ chối nhập cảnh.

Những người phản đối cho rằng luật mới được thiết kế để ngăn cản những người di cư có thu nhập thấp từ các nước đang phát triển định cư lâu dài tại Nhật Bản. “Tôi nghĩ đó là một cách tiếp cận rất thiếu khôn ngoan bởi vì tình trạng thiếu hụt lao động ở Nhật Bản rõ ràng được ghi nhận ngày càng trầm trọng hơn”, một học giả giấu tên nhận định.

Vị học giả trên đã chỉ ra tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, chăm sóc người cao tuổi, xây dựng và các cửa hàng tiện lợi mở cửa 24 giờ, đồng thời cho rằng các khoản phí mới sẽ là rào cản lớn đối với nhiều nước ngoài nhập cảnh vào nước này - dù là để sinh sống hay du lịch.

Nhiều cư dân nước ngoài đã lên mạng xã hội để bày tỏ sự bức xúc. Họ cảnh báo “hậu quả kinh tế sẽ rất lớn”, rằng nền kinh tế sở tại đã “suy thoái nghiêm trọng” sau làn sóng người nước ngoài rời đi kể từ trận động đất, sóng thần và thảm họa hạt nhân năm 2011. “Lần này sẽ còn tồi tệ hơn nhiều, vì những người đang làm việc sẽ không thể gia hạn visa do chi phí cao. Với các chính sách nghiêm ngặt hơn về việc cư trú lâu dài, người nước ngoài sẽ càng ít động lực để đến đây hơn nữa”, một người bình luận trên trang web Japan Today.

Việc tăng phí visa cũng đi kèm với các yêu cầu chặt chẽ hơn đối với người nước ngoài muốn thành lập công ty tại Nhật Bản. Trước đây, việc thành lập công ty với số vốn nhỏ rất dễ dàng, nhưng nhiều công ty đã thất bại và không đóng góp gì cho nền kinh tế Nhật Bản.

“Tôi nghĩ chính phủ không muốn những người có ít kỹ năng đến định cư ở đây và cuối cùng trở thành gánh nặng cho người đóng thuế vì họ sẽ cần lương hưu và chăm sóc sức khỏe khi về già”, ông Ken Kato, một chủ doanh nghiệp nhỏ ở Tokyo ủng hộ kiểm soát nhập cư, nói.

Những người ủng hộ cũng bác bỏ những lo ngại về tình trạng thiếu hụt lao động sắp xảy ra. Họ lập luận rằng trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển nhanh chóng và robot đã trở nên phổ biến trong các ngành sản xuất, vì vậy việc chúng được sử dụng thường xuyên hơn trong bệnh viện, viện dưỡng lão và các vị trí dịch vụ tương tự khác là điều tất yếu.

T.TRÚC (Theo SCMP)