Nhớ da diết vị cá chạch đồng kho nghệ

Ảnh minh hoạ

Nhớ lúc còn nhỏ, những ngày nghỉ hè, tôi thường cùng lũ bạn mang xô ra đồng bắt cá. Trưa hè oi ả, trên các vũng sình, lộ lên những thớ đất thịt nứt thành từng mảng với nhiều hình thù khác nhau. Tuy vậy, đất vẫn còn mềm, ẩm ướt ở lớp bên dưới. Đó là lý do các loài cá có thể tồn tại chờ những cơn mưa xuống. Trong đó có cá chạch đồng (chạch bùn). Cứ nhìn thấy những lỗ tròn nhỏ bằng chiếc đũa (gọi là lỗ chạch) trên những lung đất ấy thì đích thị là nơi trú ẩn của loài cá này. Không chần chừ, cả bọn tranh nhau để bắt cho bằng được.

Bắt cá chạch không đơn giản vì chúng là loài da trơn, không vảy, mình dẹp, đầu nhỏ xíu xiu, phải nhẹ nhàng đưa tay ấn xuống quanh lỗ tròn để hốt tảng bùn ấy lên (như bắt lươn). Khi thấy chúng lẩn trong bùn thì bụm tay hốt nhanh cho vào thau rồi lùa bùn ra ngoài. Nếu không thấy cá, phải “truy tìm” dấu vết vì chúng chỉ quẩn quanh đâu đó.

Cũng có những trũng đất khô, phải dùng cuốc mới đào sâu lớp bên dưới lỗ chạch. Ngày đó, cá chạch đồng nhiều lắm nên chỉ cần bắt một lúc là được nửa xô, con nào cũng to bằng ngón chân cái. Chúng tôi hí hửng để chiến lợi phẩm lên đê rồi nhảy ùm xuống kênh tắm sạch bùn trước khi ra về.

Cá chạch đồng thịt dai, ngọt nên chế biến món ăn nào cũng ngon. Thường thì má đem kho nghệ vì món ăn có thể dùng được vài ngày, nghệ lại tốt cho sức khỏe.

Cho một nắm muối hột vào thau cá, xốc nhiều lần cho sạch nhớt rồi làm sạch, ướp với gia vị tùy thích và ít bột nghệ chừng 30 phút, không nên để nhiều nghệ vì sẽ tạo nên mùi hăng và vị đắng. Bắc chảo cá lên bếp củi kho cho đến khi cá săn lại, để lửa liu riu đến khi cá chín mềm thì tắt bếp.

Thịt cá chạch đồng thơm dai, ngọt, béo, xương chỉ là sụn mềm nên nhai từ từ rất ngon. Thêm nữa là vị nghệ nguyên chất đậm đà, thấm vào cá làm tăng thêm phần hấp dẫn. Xới chén cơm nóng ăn với cá chạch kho nghệ, hái thêm nắm kèo nèo chấm nước cá kho mà nghe đậm đà hương vị đồng quê.

Giờ có nhiều loại cá chạch nhập vào Việt Nam nhưng nói về ngon không thể nào bằng cá chạch đồng bởi hương vị tự nhiên của nó. Hơn nữa, món ăn dân dã này còn gắn với tuổi thơ của biết bao người./.

Nguyễn Thanh Vũ