Nỗ lực hạn chế sử dụng điện thoại thông minh ở trẻ em
Thành phố Toyoake đã trở thành đô thị đầu tiên ở Nhật Bản ban hành sắc lệnh hạn chế thời lượng sử dụng điện thoại thông minh (ĐTTM), nhằm cải thiện giấc ngủ và kết quả học tập của trẻ em.
Điện thoại làm giảm mức độ tương tác giữa trẻ em. Ảnh: AP
Mới đây, Hội đồng thành phố Toyoake thuộc tỉnh Aichi, miền Trung Nhật Bản, đã thông qua sắc lệnh yêu cầu tất cả người dân sử dụng ĐTTM cho mục đích giải trí không quá 2 giờ mỗi ngày.
Sắc lệnh có hiệu lực từ ngày 1-10, nhưng không mang tính ràng buộc và không có chế tài. Mục đích của quy định là đưa ra những khuyến nghị nhằm ngăn sử dụng thiết bị điện tử quá mức, có thể gây ra những tác hại, bao gồm mất ngủ và giảm tương tác trong gia đình.
Thị trưởng Koki Masafumi cho biết thành phố đặt ra giới hạn này dựa trên hướng dẫn về giấc ngủ ngon từ Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản. Bộ này tính toán thời gian sử dụng ĐTTM trung bình trong ngày thường là 2 giờ và kết luận rằng vượt quá thời lượng đó có thể dẫn đến thiếu ngủ.
Ngoài ra, Toyoake cũng yêu cầu trẻ em tiểu học không sử dụng ĐTTM hoặc máy tính bảng sau 9 giờ tối và sau 10 giờ tối đối với học sinh từ cấp trung học cơ sở trở lên. Ngủ đủ giấc là yếu tố cần thiết cho sự phát triển thể chất và tinh thần ở trẻ em dưới 18 tuổi.
Sắc lệnh ra đời cũng nhằm ứng phó với thực trạng ĐTTM đang cản trở nỗ lực tái hòa nhập xã hội của trẻ em bỏ học. Thông qua một sáng kiến cộng đồng hướng đến trẻ em trốn học, Thị trưởng Koki nhận thấy những trẻ này bị thiếu ngủ và rối loạn chu kỳ giấc ngủ do sử dụng ĐTTM quá mức. Những vấn đề này đã góp phần gây ra tình trạng trốn học. Nạn trốn học có xu hướng tăng đột biến vào tháng 9, sau kỳ nghỉ hè.
Hồi năm 2020, tỉnh Kagawa của Nhật Bản đã ban hành sắc lệnh quy định trẻ em dưới 18 tuổi chỉ sử dụng điện thoại để chơi game trực tuyến tối đa 1 giờ vào các ngày trong tuần và 90 phút vào cuối tuần. Trong ngân sách cho năm tài chính hiện nay, tỉnh Kagawa đã phân bổ hơn 14 triệu yen (94.000 USD) để đẩy lùi nạn nghiện game trực tuyến.
Theo một khảo sát vào tháng 8-2025 của công ty First Innovation (trụ sở tại Tokyo), đại đa số người tham gia đã dành ít nhất 2 giờ/ngày cho ĐTTM. Cuộc khảo sát phát hiện 22% người tham gia sử dụng điện thoại từ 2-4 giờ mỗi ngày, trong khi 13% khác "dán mắt" vào màn hình tối thiểu 8 giờ. Tỷ lệ người dành tối đa 2 giờ cho ĐTTM chỉ là 26%. Một tỷ lệ lớn thanh thiếu niên xem ĐTTM ít nhất 6 giờ.
Một nghiên cứu công bố hồi tháng 7, do Chính phủ Hà Lan ủy quyền, cho thấy lệnh cấm điện thoại di động và các thiết bị điện tử khác tại trường học ở Hà Lan đã giúp học sinh tập trung tốt hơn.
Chưa có quốc gia nào cấm hoàn toàn việc sử dụng ĐTTM, nhưng một số nước đã áp dụng các biện pháp hạn chế, đặc biệt là trong trường học, với mức độ thực thi khác nhau. Hà Lan, Hungary, Pháp, Ý và Trung Quốc đều đã cấm điện thoại trong trường học, với mục đích cải thiện sự tập trung và môi trường học tập của học sinh.
Phần lớn các trường học ở Hàn Quốc đã hạn chế sử dụng ĐTTM trong lớp kể từ năm 2023. Quốc hội nước này vừa chính thức thông qua luật cấm học sinh sử dụng ĐTTM và thiết bị kỹ thuật số trong lớp học trên toàn quốc, có hiệu lực từ tháng 3-2026.
Theo luật mới có hiệu lực vào tháng 12 năm nay, Úc sẽ cấm người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Các nền tảng không triển khai biện pháp ngăn chặn trẻ em truy cập sẽ bị phạt tiền lên tới 33 triệu USD. Tại New Zealand, Thủ tướng Christopher Luxon đã đề xuất một dự luật tương tự.
Trong khi đó, Liên minh châu Âu sẽ xem xét các hạn chế đối với hành vi sử dụng mạng xã hội ở trẻ vị thành niên. Tại Mỹ, 45/50 tiểu bang sắp ban hành các chính sách bảo vệ trẻ em khỏi những tác hại trực tuyến, bao gồm cả quản lý mạng xã hội.
HỒNG THU (Theo Nikkei Asia, Mainichi)
