Nỗ lực tháo gỡ thẻ vàng IUU

Tàu đánh bắt cá cập cảng cá Bình Đại bán sản phẩm (Ảnh: Minh Phúc)

Hai vấn đề lớn cần giải quyết

Bến Tre là địa phương có đội tàu khá lớn, với khoảng 3.400 tàu. Trong đó, có hơn 2.000 tàu đánh bắt xa bờ. Thời gian qua, Bến Tre đã có nhiều nỗ lực để triển khai tháo gỡ thẻ vàng IUU.

Theo ông Nguyễn Minh Cảnh – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bến Tre, đối với các tàu cá vi phạm, với Bến Tre, tất cả đều có quyết định xử lý.

“Có nhiều tàu sau khi vi phạm, bỏ nghề, bỏ nhà, đi các xứ khác làm ăn, chúng tôi chỉ đạo lực lượng công an bằng các biện pháp nghiệp vụ tìm ra được chỗ ở và ra quyết định xử lý. Đối với các quyết định đã xử lý nhưng chưa thực hiện, chúng tôi chủ trương kê biên tài sản để cưỡng chế thực hiện quyết định vi phạm hành chính” – ông Cảnh nhấn mạnh.

Về công tác phối hợp, Bến Tre có quy chế phối hợp với các tỉnh. Riêng Bến Tre có hơn 600 tàu hoạt động ở các tỉnh phía Nam, chủ yếu ở Cà Mau, do đó, tỉnh đã có cơ chế riêng phối hợp với địa phương này. Bên cạnh đó, Bến Tre đã có cơ chế phối hợp với lực lượng Vùng cảnh sát biển 3, Vùng cảnh sát biển 4 rất hiệu quả. 

Mặc dù vậy, hiện nay, Bến Tre vẫn đang phải đối mặt với hai vấn đề lớn. Đó là tình trạng tàu cá vi phạm vẫn còn nhiều (năm 2022 xảy ra 5 vụ, 9 tàu) và còn tình trạng tàu mất kết nối xảy ra thường xuyên. Đây chính là hai vấn đề mà Bến Tre cần tập trung tháo gỡ.

“Bình quân 1 ngày, Bến Tre có 15 tàu mất kết nối. Chúng tôi trực 24/24h, khi tàu mất kết nối sẽ thông báo ngay cho chủ tàu để chủ tàu liên lạc với thuyền trưởng. Tuy nhiên, chủ tàu liên lạc với thuyền trưởng thường theo giờ cho nên nhiều lúc không kịp thời. Sau khi liên lạc được với thuyền trưởng thì việc mất kết nối được khắc phục” – ông Cảnh cho hay.

Theo ông Cảnh, nguyên nhân của việc mất kết nối giám sát hành trình do tàu cá cố ý tắt nhưng cũng có nguyên nhân, thiết bị giám sát hành trình bị trục trặc mà thuyền trưởng không biết. Vấn đề này gây khó khăn cho các lực lượng của địa phương trong việc theo dõi, nhắc nhở các tàu bị mất kết nối giám sát hành trình.

Tập trung triển khai các giải pháp khắc phục

Nhằm giải quyết những vấn đề còn vướng mắc để góp phần tháo gỡ thẻ vàng IUU, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bến Tre Nguyễn Minh Cảnh cho biết, Bến Tre đã thống nhất chủ trương với Lãnh đạo Cục kiểm ngư, Lãnh đạo Hải quân vùng 2 và Hải quân vùng 5 để có cơ chế phối hợp với ba lực lượng này trong thời gian ngắn nhất.

Bên cạnh đó, theo thông tin của cảnh sát biển, khoảng tháng 4, 5, 6 là thời điểm mà vùng biển phía Đông rất êm. Thời điểm này tàu Việt Nam nằm ở vùng giáp ranh khai thác rất nhiều và các tàu vi phạm chủ yếu cũng vào thời điểm này.

Do đó, trước mắt, đối với địa phương, sẽ thông tin kịp thời các trường hợp tàu có nguy cơ cao, tàu mất kết nối, tàu ở vùng giáp ranh cho các lực lượng chấp pháp, trong đó có lực lượng Kiểm ngư. Đồng thời, tỉnh cũng kiến nghị trong thời gian tháng 4, 5, 6, các lực lượng chấp pháp tăng cường kiểm tra ở các vùng biển có nguy cơ xảy ra vi phạm nhiều nhất.

Đặc biệt, thời gian tới, Bến Tre sẽ ban hành kế hoạch cụ thể để triển khai “Kế hoạch hành động chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định, chuẩn bị làm việc với Đoàn Thanh tra của Ủy ban châu Âu lần thứ 4” theo Quyết định 81/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Liên quan đến vấn đề nguồn lợi thủy sản ngày càng giảm trong khi cường lực khai thác vẫn còn lớn, Bến Tre kiến nghị giảm lượng tàu khai thác theo hạn ngạch do Bộ NN&PTNT phân bổ. Về vấn đề này, Bến Tre cho rằng, cần có lộ trình để các địa phương có kế hoạch chủ động triển khai.

Theo ông Nguyễn Quang Hùng – Cục trưởng Cục Kiểm ngư, Bộ NN&PTNT, đối với các thiết bị giám sát hành trình, các đơn vị cung cấp đều đáp ứng Điều 44 Nghị định 26 (quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thủy sản) và các yêu cầu hợp quy, tiêu chuẩn của Bộ Giao thông Vận tải, do đó, việc mất kết nối do thiết bị là các trường hợp rất ít, do thiết bị kẹp chì và hệ thống là vệ tinh. Do đó, ông Hùng cho rằng, Bến Tre cần kiểm tra và xác minh các trường hợp tàu cá mất kết nối. Đồng thời, những trường hợp mất kết nối không phải do lỗi của thiết bị cần xử lý theo đúng quy định trong xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 42 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản.

Theo Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Phùng Đức Tiến, điều quan trọng nhất hiện nay, đó là cần phải triển khai các công việc “đến nơi, đến chốn” và cụ thể. Đồng thời, Thứ trưởng cho rằng, Bến Tre cũng như các địa phương cần nắm bắt thực tiễn cụ thể tại các cơ sở để nắm sát tình hình, chủ động xử lý các tình huống. Thứ trưởng Phùng Đức Tiến đề nghị tỉnh Bến Tre - với đội tàu rất lớn, trong đó, số tàu vi phạm không phải là nhỏ, cần tập trung cao độ để tháo gỡ vấn đề này.

Để tháo gỡ thẻ vàng IUU, UBND tỉnh Bến Tre đã có công văn kêu gọi ngư dân tích cực hưởng ứng chống khai thác thủy sản bất hợp pháp. Theo đó, vì lợi ích lâu dài của ngư dân và quốc gia, dân tộc, UBND tỉnh Bến Tre kêu gọi và rất mong ngư dân thực hiện đúng quy định của pháp luật về khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản; không đưa tàu cá đi khai thác hải sản trái phép vùng biển nước ngoài.

Đồng thời, yêu cầu các lực lượng chức năng kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm về khai thác bất hợp pháp, nhất là tàu khai thác vi phạm vùng biển nước ngoài, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, không để vì một vài cá nhân không chấp hành quy định pháp luật dẫn đến ảnh hưởng lợi ích của ngư dân làm ăn chân chính, ảnh hưởng đến danh dự và lợi ích của quốc gia, dân tộc./.