Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ hỗ trợ quân sự mức độ nào cho Saudi Arabia?
Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan đã lần đầu tiên kích hoạt Hiệp định Phòng thủ Chung Mecca sau vụ tấn công của lực lượng Houthi gần thánh địa Medina và tình trạng giao tranh leo thang dọc theo bờ Biển Đỏ của Yemen. Các lực lượng của Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan đang được triển khai tới Saudi Arabia, trong khi cựu tướng quân đội Pakistan được bổ nhiệm làm Tổng thư ký của liên minh này trong thời hạn 3 năm.
Các nhà lãnh đạo chính phủ, ngoại giao và quốc phòng Saudi Arabia, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ tham gia lễ ký kết Hiệp ước Mecca ngày 7-8-2026. Ảnh: Reuters
Tuyên bố cứng rắn của Saudi Arabia
Tuyên bố chung chính thức được 3 nước đồng loạt công bố đã nêu rõ 3 quyết định quan trọng về mặt triển khai. Thứ nhất, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ nhanh chóng triển khai các đơn vị quân sự, khí tài phòng thủ chuyên dụng, hệ thống phòng không và các phương tiện tình báo tới những khu vực quân sự được chỉ định tại Saudi Arabia. Thứ hai, thành lập Ban Thư ký thường trực của liên minh tại Riyadh, do Tổng Thư ký - Trung tướng Nauman Mahmood - đứng đầu, nhằm điều phối các hoạt động chung về chỉ huy, kiểm soát, thông tin liên lạc và chia sẻ thông tin tình báo. Thứ ba, tích hợp ngay lập tức hệ thống radar, các mô-đun tác chiến chống máy bay không người lái (UAV) và mạng lưới cảnh báo sớm khắp khu vực Vịnh Arab, các vùng ven Biển Đỏ và không phận Saudi Arabia.
Viết trên mạng xã hội X, Bộ trưởng Quốc phòng Saudi Arabia Khalid bin Salman tuyên bố 3 nước đã nhất trí kích hoạt các biện pháp răn đe tập thể trong khuôn khổ liên minh nhằm đáp trả các cuộc tấn công cũng như nhắm vào tất cả những bên chịu trách nhiệm về các vụ việc này. Bà Dania Thafer, Giám đốc điều hành của Gulf International Forum, cho rằng thông điệp này cho thấy Riyadh muốn biến thỏa thuận Mecca từ một tuyên bố chính trị thành một biện pháp răn đe.
Đồng minh “cẩn trọng”
Tuy nhiên, tuyên bố của 3 nước không nêu rõ quy mô hay vai trò của các lực lượng. Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan Khawaja Asif cẩn trọng cho biết nước này và Thổ Nhĩ Kỳ chỉ đóng vai trò hỗ trợ phòng thủ chứ không tham chiến.
Pakistan, đồng minh chủ lực của Riyadh, trên thực tế đã có sự hiện diện quân sự tại Saudi Arabia khi Islamabad bắt đầu tham gia huấn luyện quân sự cho lực lượng quốc gia vùng Vịnh từ năm 1967 và sau đó chính thức hóa sự kiện này bằng một thỏa thuận ký năm 1982. Trong Chiến tranh vùng Vịnh năm 1990-1991, Pakistan cũng đã cử một lực lượng lớn đến vương quốc này để thực hiện nhiệm vụ phòng thủ. Pakistan cũng đã ký Hiệp định Phòng thủ Chung Chiến lược với Saudi Arabia vào tháng 9-2025 mà theo đó, hành động gây hấn nhắm vào một trong hai quốc gia sẽ bị coi là nhắm vào cả hai. Đến tháng 4 năm nay, Riyadh xác nhận rằng một lực lượng của Pakistan, bao gồm máy bay chiến đấu và máy bay hỗ trợ, đã đến căn cứ không quân King Abdulaziz ở tỉnh miền Đông Saudi Arabia.
Ông Tughral Yamin, một chuẩn tướng đã nghỉ hưu kiêm chuyên gia nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu Chính sách ở Islamabad, cho biết đóng góp của Pakistan có khả năng sẽ mang tính chuyên biệt thay vì có quy mô lớn. Theo ông, nhiều khả năng Pakistan sẽ tăng cường lực lượng hiện có bằng các đơn vị phòng không, UAV, hệ thống thông tin liên lạc chiến trường, chuyên gia tác chiến mạng tấn công, công binh chuyên rải và tháo gỡ mìn, cùng một số binh sĩ thuộc lực lượng đặc nhiệm.
Thổ Nhĩ Kỳ cũng được cho đang có sự hiện diện quân sự tại Saudi Arabia nhưng chưa công khai thừa nhận. Gokhan Ereli, chuyên gia về quan hệ quốc tế tại Đại học Ibn Haldun ở Istanbul, lưu ý rằng theo điều 92 Hiến pháp Thổ Nhĩ Kỳ, thẩm quyền cử quân đội ra nước ngoài thuộc về quốc hội - cơ quan vẫn chưa phê chuẩn Hiệp ước Mecca. Sự tham gia của Ankara sẽ được tính toán kỹ lưỡng và chủ yếu không bao gồm việc triển khai bộ binh. Điều đó đồng nghĩa với việc phối hợp ngoại giao, chia sẻ thông tin tình báo, cung cấp khẩn cấp các khí tài phòng không, UAV và thiết bị tác chiến điện tử, cũng như các khí tài hải quân hoặc phòng không.
ĐỨC TRUNG (Theo Al Jazeera, Firstpost)
