Phấn đấu đến 2030, Việt Nam trong nhóm các nước hàng đầu thế giới về chế biến, xuất khẩu gỗ

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành vừa ký ban hành Quyết định số 327/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án phát triển ngành công nghiệp chế biến gỗ bền vững, hiệu quả giai đoạn 2021-2030.

Ảnh minh họa (Nguồn: Q.H)

Quan điểm của Đề án nhằm phát triển ngành công nghiệp chế biến gỗ bền vững, hiệu quả, theo chuỗi giá trị từ trồng rừng, khai thác rừng, chế biến và tiêu thụ sản phẩm; bảo đảm nguyên liệu gỗ hợp pháp trong chế biến, thương mại gỗ và sản phẩm gỗ. Phát triển ngành công nghiệp chế biến gỗ công nghệ cao, thân thiện với môi trường, sản xuất các sản phẩm chế biến sâu, có giá trị gia tăng cao. Đồng thời, Nhà nước có cơ chế, chính sách khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia, huy động mọi nguồn lực xã hội để phát triển ngành công nghiệp chế biến gỗ.

Đề án nêu rõ mục tiêu, đến năm 2030, ngành công nghiệp chế biến gỗ trở thành một ngành kinh tế quan trọng; xây dựng thương hiệu sản phẩm gỗ Việt Nam có uy tín trên thị trường trong nước và quốc tế. Phấn đấu để Việt Nam nằm trong nhóm các nước hàng đầu thế giới về sản xuất, chế biến, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ.

Theo đó, phấn đấu giá trị xuất khẩu gỗ và lâm sản đạt 20 tỷ USD vào năm 2025, trong đó, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt trên 18,5 tỷ USD. Giá trị xuất khẩu gỗ và lâm sản đạt 25 tỷ USD vào năm 2030, trong đó, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt trên 20,4 tỷ USD.

Bên cạnh đó, giá trị gỗ, sản phẩm gỗ tiêu thụ nội địa đạt 5 tỷ USD vào năm 2025, trên 6 tỷ USD vào năm 2030. Trên 80% cơ sở chế biến, bảo quản gỗ đạt trình độ và năng lực công nghệ sản xuất tiên tiến. 100% gỗ, sản phẩm gỗ xuất khẩu và tiêu dùng trong nước được sử dụng nguồn nguyên liệu gỗ hợp pháp, gỗ có chứng chỉ quản lý rừng bền vững.

Theo Đề án, các nhiệm vụ cần triển khai gồm: Phát triển hạ tầng, mở rộng quy mô sản xuất. Trong đó, hình thành 5 khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao, thu hút đầu tư của các doanh nghiệp chế biến gỗ và doanh nghiệp sản xuất vật liệu phụ trợ. Phát triển, mở rộng các khu, cụm công nghiệp chế biến gỗ tại các địa phương có tiềm năng, lợi thế phát triển. Thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên các dự án sản xuất các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, công nghệ tiên tiến, tiết kiệm năng lượng, nguyên, nhiên, vật liệu, thân thiện với môi trường.

Đồng thời, đầu tư phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ, ưu tiên phát triển các nguyên liệu phụ trợ keo dán gỗ, các chất sơn phủ, trang trí bề mặt thân thiện với môi trường; ưu tiên phát triển dịch vụ logistics. Xây dựng 1 trung tâm triển lãm đồ gỗ quốc gia tầm cỡ quốc tế.

Bên cạnh đó là nhiệm vụ phát triển các nhóm sản phẩm gỗ có lợi thế cạnh tranh, giá trị gia tăng, nhu cầu sử dụng cao, ổn định trên thị trường. Tập trung ưu tiên phát triển sản xuất, chế biến các nhóm sản phẩm chính như: nhóm sản phẩm đồ gỗ nội thất (sản phẩm bàn ghế, giường tủ, tủ bếp, bàn trang điểm, giá kệ sách, các loại ván sàn; nhóm sản phẩm đồ gỗ ngoài trời (ghế xích đu, cầu trượt, bàn ghế, ghế băng, dù che nắng); nhóm sản phẩm gỗ ván nhân tạo (ván ghép thanh, ván dán, ván dăm, ván MDF,…)

Thứ nữa là phát triển thị trường thương mại gỗ và sản phẩm gỗ. Trong đó, về thị trường xuất khẩu, tiếp tục duy trì, mở rộng thị phần xuất khẩu, chủ động xúc tiến thương mại gỗ và sản phẩm gỗ tại các thị trường chính gồm: Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, Trung Quốc và mở rộng thị trường mới có nhiều tiềm năng, lợi thế. Xây dựng và phát triển thương hiệu “Gỗ Việt”, khuyến khích doanh nghiệp chế biến gỗ sử dụng thương hiệu “Gỗ Việt”, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, uy tín sản phẩm gỗ của Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế,…

Về thị trường trong nước, tổ chức nghiên cứu, xây dựng cơ sở dữ liệu các mặt hàng đồ gỗ quan trọng gắn với phong tục, tập quán, thói quen mua sắm của người Việt. Thường xuyên tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về hàng hóa và dịch vụ các sản phẩm gỗ Việt đến người tiêu dùng.

Cùng với đó là tháo gỡ các rào cản thương mại, kỹ thuật và phòng chống gian lận thương mại trong xuất, nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ. Trong đó, kịp thời tháo gỡ khó khăn về rào cản thương mại, kỹ thuật trong xuất, nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ; cung cấp, hỗ trợ doanh nghiệp thông tin pháp lý, thị trường gỗ toàn cầu; cam kết hợp tác giải quyết tình trạng khai thác và thương mại gỗ bất hợp pháp; phòng chống gian lận thương mại trong xuất, nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ…Giám sát các giao dịch doanh nghiệp xuất, nhập khẩu gỗ, sản phẩm gỗ tăng đột biến so với năng lực, quy mô sản xuất nhằm thu thập thôn gtin, kiểm tra, điều tra, làm rõ dấu hiệu vi phạm…

Ngoài ra, Đề án cũng cho biết các giải pháp trọng tâm cần thực hiện. Cụ thể, đó là hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ vốn, đất đai; nghiên cứu ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất; chính sách liên kết trồng rừng, chế biến gỗ theo chuỗi giá trị sản phẩm lâm nghiệp, khuyến khích phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Xây dựng và vận hành hệ thống đảm bảo gỗ hợp pháp Việt Nam thực thi Hiệp định VPA/FLEGT và Luật Lâm nghiệp; rà soát, hoàn thiện các quy định về hệ thống bảo đảm gỗ hợp pháp Việt Nam phù hợp với các cam kết, thỏa thuận quốc tế.

Về khoa học công nghệ, ứng dụng công nghệ vật liệu mới, công nghệ tự động hóa trong chế biến, bảo quản gỗ, công nghệ sản xuất sử dụng phế liệu, phụ phẩm lâm nghiệp, công nghệ tạo ra các sản phẩm chất lượng cao.

Về phát triển nguồn nhân lực, đổi mới giảng dạy, đào tạo tại các cơ sở đào tạo, thu hút người lao động tham gia các chương trình đào tạo phù hợp với sự đổi mới công nghệ và bảo đảm quyền lợi giữa các lực lượng lao động; tổ chức đào tạo, đào tạo lại từ 100-150 nghìn lao động ngành công nghiệp chế biến gỗ.

Đáng chú ý, về phát triển nguồn nguyên liệu gỗ hợp pháp, thực hiện công tác tuyên truyền để người dân, doanh nghiệp trồng rừng thâm canh, nâng cao năng suất, chất lượng rừng. quản lý, giám sát chất lượng giống cây trồng lâm nghiệp, đảm bảo 95% diện tích rừng được trồng bằng giống tốt, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, có hồ sơ quản lý giống. Khuyến khích liên kết giữa doanh nghiệp chế biến gỗ với chủ rừng, hình thành vùng nguyên liệu gỗ lớn. Diện tích rừng có chứng chỉ quản lý rừng bền vững đạt 0,5 triệu ha vào năm 2025 và 1 triệu ha vào năm 2030.

Để triển khai thực hiện, Thủ tướng giao Bộ NN&PTNT là cơ quan chủ trì tổ chức thực hiện Đề án, phù hợp với quy hoạch lâm nghiệp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh. Chủ trì, phối hợp với các Bộ: Công Thương, Tài Chính, Lao động Thương binh và Xã hội và các bộ, ngành liên quan, nghiên cứu, điều chỉnh cơ chế, chính sách về đào tạo nguồn nhân lực, chính sách đầu tư, thuế, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ, logistics và triển khai các nhiệm vụ của Đề án.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư hướng dẫn các địa phương, doanh nghiệp thực hiện hiệu quả cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn. Chủ trì phối hợp với Bộ NN&PTNT, các bộ, ngành và địa phương bố trí kinh phí từ nguồn vốn đầu tư phát triển để thực hiện các dự án hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn theo quy định của pháp luật về đầu tư công và pháp luật liên quan,…

Đối với UBND cấp tỉnh, tổ chức tuyên tuyền đối với người dân, doanh nghiệp hạn chế khai thác rừng non, thực hiện kinh doanh rừng gỗ lớn để bảo vệ môi trường sinh thái, tạo nguồn nguyên liệu gỗ lớn, nâng cao hiệu quả kinh doanh rừng trồng.

Các Hiệp hội, doanh nghiệp chế biến gỗ và lâm sản tăng cường thông tin cho hội viên về thị trường để nâng cao tính chủ động, phòng ngừa rủi ro. Tăng cường công tác truyền thông về các quy định pháp luật, hệ thống trách nhiệm giai trình về gỗ hợp pháp của các nước nhập khẩu. Xây dựng thương hiệu và hình ảnh đẹp của ngành công nghiệp chế biến gỗ.

Tăng cường liên kết giữa các hội viên, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các hội viên, là cầu nối giữa các cơ quan Nhà nước với các doanh nghiệp. Tăng cường đoàn kết, đấu tranh với các thông tin sai sự thật về hoạt động chế biến gỗ và lâm sản xuất khẩu của Việt Nam,…/.