Phần Lan và Việt Nam tăng cường hợp tác trong lĩnh vực khởi nghiệp sáng tạo

Chương trình Đối tác đổi mới sáng tạo Việt Nam – Phần Lan giai đoạn 2 (IPP2) là Chương trình hợp tác phát triển giữa hai Chính phủ Việt Nam và Phần Lan, do Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Bộ Ngoại giao Phần Lan đồng chủ trì thực hiện trong giai đoạn 2014 – 2018 với tổng ngân sách 11 triệu Euro.

Trong những năm qua, IPP2 đã tiên phong thử nghiệm ở Việt Nam mô hình mới trong hỗ trợ xây dựng, đào tạo và xây dựng năng lực, hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tăng trưởng nhanh, hướng tới nền kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững ở Việt Nam.

Năm 2017, IPP2 đã tổ chức Nhóm nghiên cứu trẻ trong nước kết hợp với các chuyên gia Phần Lan xây dựng Tài liệu thảo luận chính sách về cơ chế tài chính hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, trên cơ sở nghiên cứu điển hình về kinh nghiệm của IPP2, bối cảnh hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của Việt Nam và các mô hình tài trợ khởi nghiệp trên thế giới, từ đó đúc rút các khuyến nghị chính sách đối với Việt Nam.

Phát biểu tại Hội thảo, Tham tán Đại sứ quán Phần Lan Marko Saarinen cho biết, với những kinh nghiệm quốc tế, Phần Lan đã tạo ra nền tảng để có được sự trao đổi cởi mở, minh bạch để thúc đẩy chương trình hợp tác liên kết với các bên liên quan. IPP đã đưa ra đợt kêu gọi các đơn vị nộp hồ sơ xin tài trợ, quá trình này được tổ chức ở Việt Nam.  Hiện, Phần Lan đã cung cấp nhiều cơ chế tài chính hỗ trợ cho doanh nghiệp và đã thành công với hàng trăm chương trình hỗ trợ của IPP. Một số chương trình này đã đạt được sự tăng trưởng cao cũng như các dịch vụ đã được cung cấp cho hệ thống khởi nghiệp quốc gia.

Chương trình IPP đã đóng góp các chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hỗ trợ sinh thái khởi nghiệp như các chương trình công nghệ, chính sách và các trung tâm khởi nghiệp sáng tạo. IPP hiện đang tập trung xây dựng nguồn lực cho các chương trình và các tổ chức đào tạo đại học, các doanh nghiệp, nhà kinh doanh trong lĩnh vực phát triển doanh nghiệp khởi nghịêp.

Theo Tham tán Đại sứ quán Phần Lan Marko Saarinen, các hệ thống sinh thái khởi nghiệp có thể cung cấp nhiều công cụ, hợp tác chặt chẽ giữa các bên hỗ trợ và các doanh nghiệp khởi nghiệp, cùng với đó cung cấp các dữ liệu đáng tin cậy… Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài. Ngoài ra, quan trọng là phải xây dựng được hệ sinh thái khởi nghiệp cũng như tạo môi trường kinh doanh dễ dàng hơn cho các nhà đầu tư tại Việt Nam.

Trong phần trình bày tại Hội thảo, bà Phan Hoàng Lan - Trưởng nhóm nghiên cứu cho rằng, đặc thù nhất là rủi ro, sự khó đoán của việc đầu tư. Chính vì vậy những người đầu tư cho khởi nghiệp họ phải rất hiểu về khởi nghiệp và phải có tiền. Vì thế, thông thường rất cần có những chính sách để hỗ trợ, chia sẻ rủi ro cho các nhà đầu tư; trong đó, chính sách về thuế, về đối ứng đầu tư từ nhà nước với tư nhân.

Bà Phan Hoàng Lan đề xuất, các tổ chức hỗ trợ vốn nhà nước cho khởi nghiệp nên bắt đầu hỗ trợ thời gian ban đầu, chấp nhận rủi ro. Vì cho đến thời điểm này, các quy định pháp luật về tài chính sẽ rất khó để đầu tư cho khởi nghiệp, nếu không chấp nhận rủi ro. Thứ hai, phải giảm thiểu tối đa thủ tục hành chính cho các doanh nghiệp khởi nghiệp; tập trung vào thay đổi tinh thần hỗ trợ khởi nghiệp bao gồm tài chính và phi tài chính.

Sau khi tiếp thu ý kiến từ các bên liên quan tại hội thảo, tài liệu thảo luận chính sách này sẽ được tiếp tục hoàn thiện để có thể chính thức công bố./.