Phát huy thế mạnh vùng và khắc phục khó khăn, vượt qua tác động xấu của COVID-19

Phát biểu khai mạc tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, các cấp, các ngành, địa phương trong cả nước đang triển khai quyết liệt các giải pháp đề ra để tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh trước ảnh hưởng của đại dịch COVID-19; thúc đẩy giải ngân các nguồn vốn đầu tư công và các nguồn vốn khác nhằm đảm bảo mục tiêu ổn định kinh tế - xã hội và duy trì tăng trưởng năm 2020 trong điều kiện “ bình thường mới”.

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng phát biểu tại Hội nghị (Ảnh: MPI)

Bộ trưởng cũng đã đánh giá cao thái độ thẳng thắn, trách nhiệm, cầu thị và quyết tâm cao của các địa phương trong việc triển khai thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương đồng thời đề nghị các địa phương phối hợp chặt chẽ hơn nữa với Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các Bộ, ngành liên quan kịp thời đề xuất giải quyết khó khăn, vướng mắc, không để trình trạng chưa hiểu, chưa rõ nên “chưa thực hiện”.

Theo đó, Bộ trưởng nhấn mạnh, các địa phương cần tiếp tục tập trung triển khai thực hiện các chỉ đạo, giải pháp về thúc đẩy giải ngân đầu tư công, về xây dựng kế hoạch kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2025 và năm 2021... “Để nhận thức đúng đắn được vị trí, vai trò, tiềm năng, lợi thế và cả các hạn chế, thách thức của các vùng, đặc biệt là đặt trong bối cảnh hiện nay và bối cảnh của 5 năm tới là hết sức quan trọng, từ đó đề ra các phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp căn cơ, hiệu quả, toàn diện, “trúng và đúng” trong năm 2021 và giai đoạn 2021-2025” – Bộ trưởng nói.

Hội nghị đã tập trung đánh giá trung thực, khách quan, toàn diện tình hình thực hiện phát triển kinh tế - xã hội và đầu tư 7 tháng đầu năm và ước thực hiện cả năm 2020; nêu bật được các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội liên quan đến từng lĩnh vực như: quy hoạch, đầu tư công, đấu thầu, phát triển doanh nghiệp, hợp tác xã, phát triển KKT, KCN,… trong năm 2020; kiến nghị các giải pháp để tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh và thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư toàn xã hội, trong đó đặc biệt là thúc đẩy giải ngân đầu tư công trong những tháng cuối năm 2020. Bên cạnh đó, đã dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và đầu tư công giai đoạn 2021-2025 và năm 2021 sát với thực tế và bối cảnh “bình thường mới”. Trong đó, lưu ý phải làm rõ được và chính xác những vấn đề khó khăn, vướng mắc và những tồn tại, hạn chế trong gian đoạn 2016-2020 để làm cơ sở xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và lập kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2021-2025. Đồng thời, đề xuất, kiến nghị với Bộ Kế hoạch và Đầu tư trong việc phối hợp, hỗ trợ các địa phương xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và đầu tư công giai đoạn 2021-2025, năm 2021 và các cơ chế, chính sách thuộc lĩnh vực kế hoạch - đầu tư.

Thứ trưởng Trần Quốc Phương báo cáo tại Hội nghị (Ảnh: MPI)

Tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương đã báo cáo khái quát chung về tình hình thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội và vốn đầu tư công trong giai đoạn 2015-2020. Từ những kết quả đạt được và một số tồn tại, Bộ Kế hoạch và đầu tư dự kiến các nội dung cho giai đoạn tới, cụ thể, về xây dựng kế hoạch phát triển KT-XH giai đoạn 2021-2025 và năm 2021, bảo đảm sự nhất quán, kết nối, kế thừa và phát triển các thành tựu đạt được của giai đoạn 2016-2020; đồng thời tiếp tục đổi mới mạnh mẽ với tư duy, tầm nhìn chiến lược để đề ra chiến lược, kế hoạch, giải pháp phát triển KTXH 2021-2025 phù hợp với tiềm năng, lợi thế của địa phương; bám sát các định hướng phát triển được đề cập tại các văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh, thành phố giai đoạn 2020-2025 đã được Bộ Chính trị, các cơ quan TW góp ý; kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa, con người với các định hướng phát triển phải hướng tới người dân là trọng tâm, quan tâm tới đời sống, hạnh phúc của người dân, các chương trình an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo bền vững; đặc biệt là người dân vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo nhằm thu hẹp chênh lệch phát triển vùng, miền; phù hợp và gắn với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh trong giai đoạn tới; nghiên cứu phát triển các mô hình kinh tế mới như kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn; các mô hình ứng dụng khoa học công nghệ khoa học 4.0, đổi mới, sáng tạo; quy hoạch và quản lý phát triển đô thị phù hợp với xu hướng đô thị thông minh, xanh gắn với giải quyết được áp lực về tình trạng quá tải của hệ thống hạ tầng, ùn tắc giao thông, hạ tầng xã hội ở một số đô thị lớn của Vùng; tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư, các doanh nghiệp và người dân để hồi phục sản xuất kinh doanh; tăng nguồn thu NSNN theo hướng bền vững thông qua tăng nguồn thu nội địa, hạn chế tối đa tăng nguồn thu từ đất, xổ số. Xây dựng các tiêu chí thu hút các dự án đầu tư, nhất là các dự án đầu tư FDI theo hướng ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ cao, thâm dụng vốn, các dự án sử dụng hiệu quả tài nguyên (sử dụng năng lượng ít và diện tích đất thấp), các dự án có cam kết chuyển giao công nghệ, hỗ trợ và thúc đẩy liên kết các doanh nghiệp trong nước. Phát triển nông nghiệp hiệu quả cao, nông nghiệp hữu cơ gắn với sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm để nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm và mang lại lợi ích lớn hơn cho người nông dân. Sử dụng tiết kiệm, hiệu quả cao nhất các nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực đất đai; khai thác hiệu quả quỹ đất theo hướng chuyển đổi mục đích sử dụng những khu đất kém hiệu quả sang lĩnh vực hiệu quả hơn; kiên quyết thu hồi các dự án đầu tư không triển khai, giao đất vượt nhu cầu. Ưu tiên huy động nguồn lực để đầu tư các công trình kết cấu hạ tầng quan trọng và liên Vùng (kết nối cảng biển, sân bay..); phát triển hành lang giao thông thành các hàng lang kinh tế để mở rộng không gian phát triển, tạo quỹ đất mới để xây dựng các khu đô thị, trung tâm thương mại, các KCN, các khu dân cư xung quanh tạo thành một động lực phát triển mới. Quản lý, kiểm soát chặt chẽ việc điều chỉnh các dự án đầu tư (kể dự án đầu tư nguồn NSNN và ngoài NSNN) để hạn chế tối đa thất thu của NSNN và chống lãng phí. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế điều phối Vùng hoạt động thực chất, hiệu lực, hiệu quả; phối hợp chặt chẽ để giải quyết căn cơ các vấn đề liên vùng như môi trường các lưu vực sông.

Quang cảnh Hội nghị trực tuyến (Ảnh: MPI)

Về lập kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2021-2025 và năm 2021, xây dựng Kế hoạch đầu tư công theo tiêu chí, nguyên tắc phù hợp với quy định tại Luật đầu tư công, Nghị quyết số 973/2020/UBTVQH14 ngày 8/7/2020 và Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 29/7/2019 của Thủ tướng Chính phủ và các văn bản Hướng dẫn của Bộ Kế hoạch và Đầu tư đảo đảm công khai, minh bạch, công bằng nhưng có trọng tâm, trọng điểm. Xác định rõ mục tiêu, thứ tự ưu tiên, tránh đầu tư dàn trải ngay từ kế hoạch đầu tư công năm 2021và phù hợp khả năng cân đối nguồn vốn của NSTW của kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm 2021- 2025. Ưu tiên các dự án quy mô lớn, dự án động lực và có tác động lan tỏa tích cực đến phát triển KTXH của Vùng, địa phương. Các dự án đầu tư mới giai đoạn 2021-2025 phải gắn với quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh và nhằm để giải quyết được các điểm nghẽn, ách tắc của từng địa phương và của vùng theo hướng kết nối, tạo động lực phát triển mới cho địa phương. Làm tốt công tác xây dựng kế hoạch đầu tư công ngay từ khâu chuẩn bị và lựa chọn dự án đầu tư để khi được bố trí vốn là có thể triển khai được ngay, đảm bảo tiến độ thực hiện dự án và giải ngân nguồn vốn. Vốn ODA là nguồn vốn vay với lãi suất cao nên cần lựa chọn các dự án thật sự có ý nghĩa và thiết thực cho địa phương; kiên quyết không vay vốn ODA để triển khai các dự án mà có thể xã hội hóa hoặc có thể vay vốn trong nước để triển khai thực hiện, hạn chế tối đa gánh nặng trả nợ cho các thế hệ sau này. Quan tâm, ưu tiên đầu tư các dự án chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án ổn định dân cư, các dự án phục vụ hạ tầng thiết yếu cho người dân, đặc biệt là vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu vùng xa, vùng biên giới, hải đảo. Huy động đa dạng các nguồn lực cho đầu tư phát triển và đảm bảo hài hòa giữa nguồn ngân sách trung ương đầu tư trên địa bàn với nguồn lực của các địa phương và các nguồn vốn hợp pháp khác.