Phục hồi kinh doanh vận tải sau giãn cách xã hội chống COVID-19

Kinh doanh vận tải ô tô gánh chịu nhiều tổn thất do dịch COVID-19 gây ra

Vận tải công cộng được hoạt động bình thường

Trong kết luận tại cuộc họp với Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống dịch COVID-19, diễn ra vào ngày 7/5, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc khẳng định, cả nước hiện đang trong tình trạng "nguy cơ thấp", thậm chí có nơi còn "nguy cơ rất thấp", đây là điều đáng mừng. Tuy nhiên, tình hình dịch trên thế giới và khu vực vẫn diễn biến phức tạp, các địa phương không được lơ là, chủ quan. Thủ tướng đồng ý với kiến nghị bỏ việc giãn cách trên các phương tiện giao thông công cộng, máy bay, xe khách, tàu hỏa, tàu thủy, nhưng yêu cầu hành khách phải đeo khẩu trang. 

Từ đánh giá trên, Thủ tướng Chính phủ cho phép các địa phương, doanh nghiệp, đơn vị xác lập tình trạng bình thường trong cuộc sống mới trên tinh thần đẩy mạnh phục hồi kinh tế, xây dựng đất nước, nhưng không chủ quan, coi thường dịch COVID-19. Thủ tướng cho phép các địa phương, bộ, ngành thực hiện nhiều biện pháp nới lỏng. 

Trước đó, chiều 6/5, Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) Lê Anh Tuấn đã  ký Công văn hỏa tốc số 4306/BGTVT-CYT gửi các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ GTVT; các Sở GTVT các tỉnh, thành phố yêu cầu từ 00h00 ngày 7/5/2020, Tổng cục Đường bộ Việt Nam, các Cục: Hàng không Việt Nam, Hàng hải Việt Nam, Đường sắt Việt Nam, Đường thủy nội địa Việt Nam thông báo tới các đơn vị kinh doanh vận tải thực hiện dỡ bỏ toàn bộ quy định về giãn cách hành khách trên các phương tiện vận tài hành khách (xe buýt, taxi, xe chở khách, tàu hỏa, tàu bay, tàu thủy...)

Tuy nhiên, Văn bản của Bộ GTVT yêu cầu vẫn phải tiếp tục thực hiện nghiêm các biện pháp đảm bảo phòng chống dịch COVID-19 như: Đeo khẩu trang đúng cách tại các khu vực công cộng (nhà ga, bến tàu, bến xe...) và trên phương tiện vận tải hành khách trong suốt hành trình; Thực hiện khai báo y tế; Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn (có ít nhất 60% nồng độ cồn); Kiểm tra thân nhiệt; Hạn chế giao tiếp, ăn uống trên phương tiện vận tải hành khách; Khử khuẩn các bề mặt trên phương tiện vận tải hành khách trước và ngay sau khi kết thúc chuyến đi.

Kinh doanh vận tải “thiệt hại kép”

Tại Hội nghị Giao ban Bộ tháng 4 và triển khai nhiệm vụ tháng 5 vừa được Bộ GTVT tổ chức, Vụ trưởng Vụ Vận tải Trần Bảo Ngọc cho biết, sản lượng vận tải 4 tháng đầu năm 2020 ước đạt 534,514 triệu tấn hàng, giảm 7,2%; đạt 1.231,280 triệu lượt hành khách, giảm 27,5% so với cùng kỳ năm 2019; khối lượng luân chuyển hàng hóa ước đạt 103,753 triệu tấn hàng.km (tấn.km), luân chuyển hành khách ước đạt 57,433 triệu hành khách.km (HK.km); giảm 7,8% về luân chuyển hàng hóa và giảm 30,6% về luân chuyển hành khách so với cùng kỳ năm 2019. Riêng trong tháng 4/2020, sản lượng vận tải ước đạt 105,699 triệu tấn hàng (giảm 27,2%); đạt 99,802 triệu hành khách (giảm 76,8%); luân chuyển 21,283 triệu tấn.km (giảm 25,2%) và 4,157 triệu HK.km (giảm 80,2%) so với tháng cùng kỳ năm 2019.

“Trong quý I, tổng khối lượng vận chuyển và luân chuyển hàng hoá tăng khoảng 1,1% so với cùng kỳ năm 2019, đây là mức tăng trưởng chậm nhất trong 10 năm lại đây; đối với hành khách khối lượng vận chuyển giảm khoảng 6%, luân chuyển giảm 8%. Các chuyên ngành vận tải đều bị ảnh hưởng tiêu cực của dịch COVID-19”, đại diện Vụ Vận tải cho biết.

Để duy trì tồn tại, nhiều hãng hàng không chỉ còn trông chờ vào vận chuyển hàng hóa thay vì chủ yếu từ vận chuyển hành khách như trước đây

Cụ thể, theo ông Trần Bảo Ngọc, điển hình là ngành Hàng không, từ 1/4 đến nay, lượng hành khách vận chuyển hàng không chỉ bằng 1-2% so với thời điểm trước khi có dịch. Hầu hết đội tàu bay của các hãng hàng không Việt Nam đang phải đậu lại tại các cảng hàng không, không được đưa vào khai thác. Đối với các doanh nghiệp có vốn Nhà nước trong lĩnh vực Hàng không, Tổng công ty Hàng không Việt Nam là một trong những doanh nghiệp chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Trong Quý I/2020, doanh thu hợp nhất của doanh nghiệp này giảm khoảng 26%; doanh thu và lợi nhuận của Tổng công ty Cảng hàng không (ACV) giảm khoảng 24%; sản lượng điều hành bay và doanh thu Tổng công ty Quản lý bay VN giảm khoảng 60% so với cùng kỳ năm 2019.

“Tình hình của ngành Hàng không đang diễn ra theo tình huống xấu hơn các kịch bản đã dự báo, với tổng thị trường năm 2020 đạt khoảng 43% triệu khách, giảm 46% so với năm 2019”, Vụ trưởng Vụ vận tải nhấn mạnh.

Đối với ngành hàng hải, vận tải khách giảm gần như 100% so cùng kỳ. Doanh nghiệp vận tải biển chưa thoát khỏi khủng hoảng từ 2008 lại thêm dịch COVID-19 đã gây ra tác động tiêu cực kép khiến doanh nghiệp vận tải biển đã khó khăn lại càng khó khăn hơn.

Đối với vận tải đường bộ, sản lượng vận tải khách, hàng hoá đều giảm mạnh doanh thu từ 40-80% so với cùng kỳ; số lượng xe xuất bến giảm mạnh từ 30-50% so với năm 2019.

So cùng kỳ 2019, doanh thu vận tải đường sắt cũng giảm 14,63%; sản lượng tấn hàng.km giảm 14,77%.

Nỗ lực tháo gỡ cơ chế giúp doanh nghiệp giao thông vận tải vượt khó

Tại cuộc họp của lãnh đạo Bộ GTVT và các đơn vị trực thuộc nhằm tìm các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho ngành giao thông

Đại diện Vụ Vận tải Bộ GTVT cũng khẳng định, kể từ ngày 15/1/2020, Bộ GTVT đã bám sát các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và ý kiến của các cơ quan, tổ chức có liên quan với tinh thần “chống dịch như chống giặc”, coi nhiệm vụ phòng, chống dịch bệnh là một trong các nhiệm vụ trọng tâm và cấp bách. Bộ GTVT đã có báo cáo Thủ tướng Chính phủ tháo gỡ các khó khăn cho sản xuất kinh doanh, đảm bảo an sinh xã hội ứng phó với dịch COVID-19.

Đồng tình với ý kiến của Vụ trưởng Vụ Vận tải Bộ GTVT Trần Bảo Ngọc, Chánh Văn phòng Bộ GTVT Nguyễn Trí Đức nhấn mạnh, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể và các đồng chí Thứ trưởng đã tổ chức nhiều cuộc họp rà soát, đánh giá tác động và đề ra các giải pháp khắc phục các ảnh hưởng đến ngành GTVT do dịch bệnh COVID-19 gây ra. Ban Cán sự đảng Bộ GTVT đã ban hành Chỉ thị về tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh COVID-19 và thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, ứng phó dịch COVID-19 trong tình hình mới.

Cụ thể, Bộ đã ban hành hơn 84 văn bản chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tập trung thực hiện “nhiệm vụ kép” là vừa phòng chống dịch, vừa phát triển KTXH, khẩn trương thực hiện cá giải pháp cấp bách tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, bảo đảm an sinh xã hội ứng phó với dịch COVID-19.

Trong đó có việc hướng dẫn các đơn vị kinh doanh, cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí logistics; Không thực hiện thanh tra ngoài kế hoạch, trừ trường hợp đặc biệt được giao; Rà soát để ban hành theo thẩm quyền việc giảm phí, lệ phí đối với các đối tượng chịu ảnh hưởng bởi dịch bệnh, hoặc đề xuất phương án giảm phí, lệ phí và gửi về Bộ Tài chính; chưa thực hiện điều chỉnh tăng giá trong quý I và quý II năm 2020 đối với các mặt hàng là đầu vào cho sản xuất của doanh nghiệp do Nhà nước định giá thuộc lĩnh vực quản lý; Tập trung tái cấu trúc nghiệp vụ, các thủ tục hành chính cấp độ 3,4 tích hợp với Cổng dịch vụ quốc gia theo hướng cắt giảm mạnh chi phí và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp./.