Thu phí xe vào ô tô vào nội đô chỉ là giải pháp hỗ trợ

Thu phí xe vào nội đô chỉ là giải pháp hỗ trợ chứ không phải giải pháp trọng điểm để hạn chế ùn tắc giao thông. Ảnh: ĐT

Cụ thể, Sở Giao thông Vận tải TP Hồ Chí Minh cũng vừa có văn bản gửi UBND TP Hồ Chí Minh đề xuất thực hiện lập dự án thu phí ôtô lưu thông vào khu vực trung tâm thành phố nhằm giảm nhu cầu sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân, tạo động lực thúc đẩy nhu cầu sử dụng phương tiện giao thông công cộng, góp phần cải thiện tình trạng ùn tắc giao thông.

Có thể thấy, đây là giải pháp cần thiết khi quỹ đất dành cho giao thông không thể nở thêm trong khi phương tiện cá nhân ngày một tăng nhanh. Trước đây, TP Hồ Chí Minh từng nhiều lần đề xuất dự án thu phí ôtô vào khu vực trung tâm nhưng chưa triển khai được.

Bản chất của việc thu phí xe vào khu vực nội đô không phải để tăng ngân sách. Đây là giải pháp kinh tế để điều tiết giao thông, để người đi xe cá nhân chuyển sang phương tiện công cộng hoặc hạn chế chuyến đi không cần thiết vào khu vực hay ùn tắc. Tiền đề quan trọng nhất để triển khai được là vận tải công cộng phải đáp ứng đến ngưỡng nào đó. Bởi về nguyên tắc, khi hạn chế cái này thì phải có cái kia thay thế.

Hệ thống metro, xe buýt ở TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh phải đảm đương được 50%-60% nhu cầu đi lại của người dân thì mới khuyến khích họ chuyển từ xe cá nhân sang công cộng. Thu phí xe vào nội đô chỉ là giải pháp hỗ trợ chứ không phải giải pháp trọng điểm để hạn chế ùn tắc giao thông.

Giải pháp cốt lõi để giảm ùn tắc giao thông đô thị phải là các hệ thống giao thông công cộng, cụ thể là metro. Nếu vận tải công cộng chưa đáp ứng được mà vẫn thực hiện thu phí xe cá nhân thì sẽ không hiệu quả.

Hơn nữa, làm sao để nguồn kinh phí thu được phải minh bạch, nguồn thu được dùng một phần vào tái đầu tư nâng cấp hệ thống giao thông công cộng. Người sở hữu phương tiện giao thông cá nhân chấp nhận mất phí thì phải được sử dụng hệ thống giao thông chất lượng hơn. Chưa kể, việc thu phí cũng cần tính toán có lộ trình.

Mật độ dân số quá đông và những bất hợp lý trong quy hoạch hạ tầng đô thị cũng là vấn đề cần phải giải quyết. Nếu trung tâm thành phố vẫn mọc lên các tòa chung cư, văn phòng; trường học, bệnh viện, xí nghiệp… vẫn cố bám "đất vàng" thì đường sẽ vẫn tắc dù không có ôtô.

Việc thu phí chỉ khả thi khi đã đáp ứng được các điều kiện: xây dựng, hoàn thành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến thu phí; bảo đảm số hóa, đồng bộ hệ thống cơ sở dữ liệu và chia sẻ dữ liệu phương tiện giao thông;

Lắp đặt trang thiết bị trên các xe để có thể thực hiện được thu phí không dừng và xử lý vi phạm bằng phạt nguội; bảo đảm các điều kiện về kết cấu hạ tầng giao thông, hệ thống giao thông tĩnh và bãi đỗ trung chuyển để hành khách gửi xe cá nhân và đi phương tiện công cộng, phương tiện thay thế; bảo đảm năng lực hệ thống vận tải hành khách công cộng đáp ứng được nhu cầu chuyển đổi từ đi xe cá nhân của một bộ phận người dân…/.