Thúc đẩy tiêu thụ nông sản trong điều kiện dịch bệnh

Ngày 14/5, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) tổ chức Hội nghị trực tuyến “Thúc đẩy tiêu thụ nông sản trong điều kiện dịch bệnh COVID-19” để bàn các giải pháp trước mắt và lâu dài ứng phó kịp thời trước các tác động của dịch COVID-19, đặc biệt là việc thúc đẩy tiêu thụ nông sản của một số địa phương đang vào mùa vụ thu hoạch cao điểm.

Quang cảnh Hội nghị (Ảnh: MK)

Thông tin tại Hội nghị, Bộ NN&PTNT cho biết, từ đầu năm 2020 đến nay, mặc dù chịu ảnh hưởng của các đợt dịch bệnh COVID-19, song với tinh thần không được phép chủ quan, kịp thời đánh giá, tổng kết những bài học kinh nghiệm để tiếp tục đưa ra các giải pháp hiệu quả trong bối cảnh mới, Bộ NN&PTNT đã chỉ đạo và phối hợp với các địa phương, doanh nghiệp chủ động, sáng tạo, linh hoạt điều chỉnh sản xuất, phương thức kinh doanh để vừa thúc đẩy tiêu thụ nông sản, vừa đảm bảo phòng tránh dịch bệnh COVID-19 theo tinh thần chỉ đạo của Chính phủ. Bộ đã tích cực phối hợp với các Bộ, ngành khác, các địa phương theo dõi, bám sát tình hình giá cả, lưu thông hàng hóa, kịp thời triển khai các biện pháp, kế hoạch để đẩy mạnh sản xuất, đảm bảo nguồn cung hàng hóa trong nước và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Trong 4 tháng đầu năm 2021, cùng với những điều kiện thuận lợi về thời tiết, khí hậu, sản xuất nông lâm thủy sản đang dần hồi phục, thị trường tiêu thụ đối với nhiều mặt hàng vẫn được khơi thông, mở rộng với kim ngạch xuất khẩu ước đạt 17,15 tỷ USD, tăng 24,2% so với năm 2020 và tăng ở các nhóm ngành hàng chính, nhiều thị trường xuất khẩu trọng điểm.

Tuy nhiên, theo Bộ NN&PTNT, trước bối cảnh ảnh hưởng của dịch COVID-19, sản xuất và kinh doanh của ngành Nông nghiệp còn gặp một số khó khăn, vướng mắc. Đó là việc các gói tín dụng hiện nay tuy có lãi suất thấp nhưng chưa đảm bảo được mọi doanh nghiệp tiếp cận dễ dàng, nhất là đối tượng các doanh nghiệp vừa và nhỏ, Hợp tác xã nông nghiệp để có khả năng phục hồi sản xuất nhanh và xuất khẩu ngay vào các thị trường khi dịch bệnh COVID-19 được kiểm soát và suy giảm.

Bên cạnh đó, thị trường xuất khẩu bị ảnh hưởng, hoạt động kinh doanh bị đứt đoạn, lợi nhuận các doanh nghiệp suy giảm trong thời kỳ dịch bệnh và thương mại gián đoạn, do đó, áp  lực chi phí, phí, thuế với doanh nghiệp rất lớn. Đi cùng với đó, khi đơn hàng xuất khẩu giảm dần dẫn đến áp lực ngày càng cao đối với chi phí lưu kho, chi phí điện duy trì (nhất là kho lạnh để bảo quản nông sản) và vốn tồn ứ đọng hàng hóa. 

Trong khi đó, hệ thống logistic kho lạnh phục vụ bảo quản nông sản còn hạn chế: Cả nước hiện có 48 kho lạnh làm dịch vụ bảo quản nông thủy sản với công suất khoảng 700.000 palet và hàng nghìn kho lạnh với tổng công suất bảo quản ước đạt 2 triệu tấn sản phẩm phục vụ cho một số thị trường nhất định (chủ yếu là xuất khẩu). Tuy nhiên, với số lượng kho lạnh hiện nay còn chưa đáp ứng được nhu cầu bảo quản nông sản, thủy sản phục vụ nhu cầu bảo quản tươi và chế biến xuất khẩu, nhất là khu vực đồng bằng Sông Cửu Long.

Ngoài ra, còn là vấn đề thiếu hụt nguồn cung về nguyên liệu đầu vào cho sản xuất vì hạn chế về vận chuyển. Một số dự án đầu tư dây chuyền sản xuất bị đình trệ do phải chờ thiết bị ngoại nhập, tư vấn nước ngoài hỗ trợ kỹ thuật.

Tại Hội nghị, các địa phương, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp,… đã họp bàn triển khai các giải pháp để thúc đẩy tiêu thụ nông sản cả trong nước và xuất khẩu, nhất là đối với nhóm các sản phẩm nông sản có tính thời vụ đang vào mùa thu hoạch như: vải, nhãn, thanh long, sầu riêng. Từ đó, kịp thời, tháo gỡ khó khăn trong nước, đảm bảo cân đối cung - cầu thị trường nông sản, giảm thiểu thiệt hại về kinh tế cho doanh nghiệp, bà con nông dân trước tác động của dịch COVID-19.

Theo Bộ NN&PTNT, cần quan tâm đến giải pháp điều chỉnh sản xuất nông nghiệp, tăng cường chế biến, bảo quản, lưu thông để linh hoạt thích ứng với bối cảnh dịch bệnh.

Trong đó, các nhà máy chế biến nông sản cần tăng cường công suất tập trung phân khúc hàng khô, sơ chế sản phẩm cấp đông, nước quả cô đặc, thủy sản đồ hộp chế biến, gạo, gia cầm chế biến,… để chuẩn bị tốt nhất phương án hậu dịch COVID-19 cho thị trường Trung Quốc, EU, Hoa Kỳ, đặc biệt khi mùa hè đã quay trở lại.

Đồng thời, giảm thiểu mọi thủ tục trong các khâu kiểm tra, cấp giấy chứng nhận đạt chuẩn GAP; tổ chức liên kết sản xuất, lưu thông, tận dụng lực lượng lao động tại chỗ thực hiện ngay tại vườn giúp nông dân bán nông sản phục vụ trong nước, xuất khẩu, trước mắt là tổ chức tốt vụ vải, nhãn và các sản phẩm mùa vụ trong Quý II/2021.

Ngoài ra, Bộ Công Thương phối hợp chặt chẽ với Bộ NN&PTNT, Bộ Tài Chính, UBND các tỉnh biên giới chỉ đạo các trạm kiểm dịch, hải quan tăng cường các biện pháp hỗ trợ hoạt động thương mại biên giới, tạo thuận lợi thủ tục thông quan, không để ứ đọng hàng hóa trên các tỉnh biên giới với Trung Quốc. Hỗ trợ hoạt động xúc tiến thương mại nông lâm thủy sản, phát triển thị trường nội địa, tháo gỡ khó khăn cho hoạt động bán lẻ, kinh doanh thực phẩm, hàng nông sản./.