“Tiền hậu bất nhất” 

Mới đây, thông tin việc các NSƯT: Minh Vương (ảnh), Giang Châu, Thanh Tuấn… được Hội đồng xét tuyển danh hiệu NSND cấp Bộ xem xét, bỏ phiếu lại và đạt trên 90% so với yêu cầu đã làm thỏa lòng dư luận. Dù qua không ít gian nan nhưng cuối cùng, các nghệ sĩ cải lương gạo cội đã “vượt ải”. Tuy nhiên, điều mà người ta nghi ngại chính là chất lượng Hội đồng xét chọn bởi cớ sao họ “tiền hậu bất nhất”?

Cũng chính họ, cách đó chưa lâu, đã đánh trượt NSƯT Minh Vương, Giang Châu, Thanh Tuấn… Thế nhưng khi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức bỏ phiếu lại, trước sức ép của dư luận, các nghệ sĩ này lại được thông qua với số phiếu gần như tuyệt đối. Được biết, sở dĩ NSƯT Minh Vương, Giang Châu, Thanh Tuấn… trượt danh hiệu là có quy định tuổi nghề, bắt đầu từ khi tốt nghiệp trường nghệ thuật. Tuy nhiên nhiều nghệ sĩ sân khấu, đặc biệt là ở các môn nghệ thuật truyền thống, thường không qua trường lớp chuyên nghiệp. Họ chủ yếu được truyền nghề hay đi theo các đoàn nghệ thuật từ rất sớm. Thử hỏi, đã được ngồi ghế Hội đồng, chẳng lẽ nào họ lại không biết NSƯT Minh Vương hay Thanh Tuấn là ai, hoạt động bao nhiêu năm hay sao? Lại nữa, với yêu cầu giải thưởng, họ là thầy của những người thầy chứ đừng nói chuyện bắt họ đi thi, kiếm giải. Nhiều người nói rằng, đã không biết những điều đó thì hãy nghĩ lại việc ngồi ghế Hội đồng!

Chia sẻ trên báo chí, ông Phùng Huy Cẩn, Vụ trưởng Vụ Thi đua khen thưởng - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cho biết: Không chỉ không công khai số phiếu, danh sách Hội đồng cấp Nhà nước xét duyệt hồ sơ nghệ sĩ cũng không được công khai. Nhà nghiên cứu Đặng Hoành Loan cũng rất bức xúc khi trả lời báo chí về trường hợp nghệ sĩ Minh Vương, Thanh Tuấn… phải “xét đi xét lại”. Danh hiệu là để tôn vinh nghệ sĩ chứ không phải để đếm huy chương. Ông Loan đề nghị nên công khai Hội đồng và kết quả bỏ phiếu với lý do cụ thể, xác đáng, vì nếu không chẳng khác gì “ném đá giấu tay”. Khi đó, nếu có trượt, nghệ sĩ cũng biết vì sao mình trượt và tâm phục khẩu phục. Hội đồng cũng trách nhiệm hơn với lá phiếu mình bầu chọn. “Những người ở Hội đồng cần am hiểu nghệ thuật, nhất là truyền thống, chứ không chỉ xét trên bản lý lịch do các địa phương đưa lên”, nhà nghiên cứu Đặng Hoành Loan lên tiếng.

Đăng Huỳnh