Triển khai 7 nhóm nhiệm vụ,, giải pháp về công tác khí tượng thủy văn

Ảnh minh họa. Nguồn: TTXVN

Đó là chia sẻ của GS.TS Trần Hồng Thái, Tổng cục trưởng Tổng cục KTTV (Bộ Tài nguyên và Môi trường) về việc triển khai Chỉ thị số 10 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác khí tượng thủy văn, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Phóng viên (PV): Thưa GS.TS Trần Hồng Thái, Tổng cục trưởng Tổng cục KTTV ngày 25 tháng 9 năm 2021, Thường trực Ban Bí thư đã ký ban hành Chỉ thị số 10 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác khí tượng thủy văn, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Xin ông cho biết ý nghĩa của việc ban hành Chỉ thị này đối với đất nước và với ngành KTTV Việt Nam?

GS.TS Trần Hồng Thái: Trải qua nhiều năm xây dựng, phát triển, ngành khí tượng thủy văn luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm, đã đạt nhiều kết quả, đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh quốc gia và phục vụ đời sống của nhân dân.

Đây là lần đầu tiên, ngành KTTV Việt Nam được Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị riêng nhằm tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với công tác khí tượng thủy văn. Điều này cho thấy vai trò của công tác KTTV không chỉ trong phát triển bền vững mà còn giữ vai trò quan trọng trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đã được tiếp tục khẳng định. Bởi thông tin, dữ liệu KTTV có vai trò, ảnh hưởng tới 11/17 Mục tiêu phát triển bền vững (SDG), đã và đang là cơ sở dữ liệu “đầu vào” của hầu hết các ngành, lĩnh vực kinh tế, đời sống xã hội, nhất là đối với công tác phòng, chống thiên tai, thông tin KTTV giữ vai trò tối quan trọng ở cả 3 giai đoạn là phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

Việc Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 10 đã rất kịp thời, thể hiện yêu cầu và nhìn nhận đánh giá coi công tác khí tượng thủy văn là nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết, thường xuyên, liên tục, phải có sự quan tâm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Đây cũng là điều kiện tiên quyết và cơ sở chính trị hết sức quan trọng để ngành KTTV tiếp tục nỗ lực toàn diện các mặt công tác, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

PV: Chỉ thị số 10 của Ban Bí thư nhìn nhận, đánh giá coi công tác khí tượng thủy văn là nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết. Chỉ thị nhấn mạnh nhiệm vụ trọng tâm nào đối với ngành KTTV thưa ông?

GS.TS Trần Hồng Thái: Chỉ thị số 10 của Ban Bí thư đã chỉ rõ những vấn đề như: Chất lượng dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn của Việt Nam dần tiệm cận tới trình độ của các nước tiên tiến trong khu vực và thế giới.

Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả đạt được, công tác dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn có mặt chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn, nguồn lực dành cho công tác khí tượng thủy văn còn hạn chế, cơ sở vật chất, trang thiết bị chưa được đầu tư, nâng cấp kịp thời.

Nguyên nhân chủ yếu là do nhận thức của một số cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền về vai trò, vị trí, tầm quan trọng của công tác khí tượng thủy văn chưa đầy đủ, thiếu thống nhất; năng lực, trình độ của cán bộ chưa đồng đều, chưa làm chủ được một số công nghệ hiện đại; tổ chức bộ máy, quản lý nhà nước, sự phối hợp giữa các ban, bộ, ngành, địa phương còn thiếu chặt chẽ, chưa hiệu quả; công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý sai phạm chưa được quan tâm đúng mức.

GS.TS Trần Hồng Thái, Tổng cục trưởng Tổng cục KTTV. Ảnh: Báo TNMT

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác khí tượng thủy văn, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; phấn đấu đến năm 2030 ngành khí tượng thủy văn nước ta đạt trình độ tương đương các nước tiên tiến khu vực châu Á, Ban Bí thư yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể quán triệt và triển khai thực hiện tốt 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau: 

Thứ nhất, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên, các tầng lớp nhân dân, nhất là người đứng đầu các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp về vai trò, vị trí, tầm quan trọng của công tác khí tượng thủy văn.

Thứ hai, nâng cao năng lực, chất lượng dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, giám sát biến đổi khí hậu với độ tin cậy, chính xác cao. Chú trọng đầu tư hệ thống hạ tầng, trang thiết bị theo hướng hiện đại, đồng bộ, tự động hóa, tích hợp đa mục tiêu.

Thứ ba, tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về khí tượng thủy văn.

Thứ tư, củng cố tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về công tác khí tượng thủy văn, gắn với đổi mới phương thức hoạt động hiệu quả; phân công, phân cấp, xác định rõ trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, tổ chức liên quan, nhất là người đứng đầu. 

Thứ năm, kết hợp nguồn lực từ ngân sách nhà nước với đa dạng hóa các nguồn vốn đầu tư trong nước và quốc tế cho công tác khí tượng thủy văn. Ưu tiên phân bổ ngân sách nhà nước cho hoạt động khí tượng thủy văn của quốc gia.

Thứ sáu, đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế trong lĩnh vực khí tượng thủy văn.

Thứ  bảy, các tỉnh ủy, thành ủy, ban cán sự đảng, đảng đoàn, đảng ủy trực thuộc Trung ương tổ chức nghiên cứu, quán triệt, tuyên truyền, xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện Chỉ thị.

Trong thời gian tới, với trách nhiệm trước Đảng và trước nhân dân, Ngành KTTV sẽ phấn đấu, nỗ lực hơn nữa, sáng tạo, đổi mới hơn nữa để hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, đóng góp một phần công sức vào sự nghiệp chung xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

PV: Ngành KTTV sẽ triển khai nhiệm vụ gì để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trong tình hình mới thưa ông?

GS.TS Trần Hồng Thái: Ngành KTTV sẽ tăng cường công tác dự báo theo hướng hiện đại, tiếp cận định hướng của Tổ chức Khí tượng thế giới thực hiện dự báo tác động của KTTV đến các ngành nghề đáp ứng nhu cầu phát triển ngày càng cao của xã hội; bản tin dự báo thời tiết thể hiện chi tiết đến từng thành phố, thị xã trên toàn quốc. Đặc biệt, đồng bộ và hiện đại hóa công nghệ dự báo, cảnh báo KTTV, nâng cao chất lượng dịch vụ, thời hạn cảnh báo và dự báo. Tự động hóa quá trình tác nghiệp dự báo KTTV.

Bên cạnh đó, triển khai xã hội hóa phát triển mạng lưới quan trắc KTTV, tiếp tục đan dày mạng lưới đo mưa tự động, đặc biệt cho vùng núi cao nơi thường xảy ra mưa, lũ, lũ quét, sạt lở đất theo hình thức thuê dịch vụ với số lượng dự kiến khoảng 1.000 điểm đo mưa tự động độc lập. Quản lý chặt chẽ hoạt động của mạng lưới trạm KTTV trên toàn quốc, chỉ đạo xử lý các vấn đề phát sinh trên mạng lưới KTTV quốc gia.

Ngoài những nỗ lực trên của ngành Khí tượng thủy văn, một yếu tố quan trọng khác cũng góp phần không nhỏ vào sự thành công trong tiến trình phát triển, hiện đại hóa ngành Khí tượng thủy văn chính là sự quan tâm, chung tay góp sức của các cấp, các ngành và chính quyền địa phương trong việc hỗ trợ, đầu tư cơ sở vật chất, phối hợp tuyên truyền, phổ biến, lan tỏa sâu rộng Luật Khí tượng Thủy văn đến với cộng đồng để Luật thực sự đi vào cuộc sống…

PV: Xin cảm ơn ông!