Trung Quốc vượt Mỹ trong cuộc đua tàu ngầm hạt nhân
Báo cáo gần đây của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS, Anh) cho thấy Trung Quốc đang nhanh chóng mở rộng hạm đội tàu ngầm vận hành bằng năng lượng hạt nhân, qua đó đe dọa ưu thế hải quân lâu đời của Mỹ.
Chiếc SSBN Type 094 của Trung Quốc. Ảnh: Reuters
“Trong giai đoạn 2021-2025, Trung Quốc đã nhanh chóng mở rộng sản xuất tàu ngầm vận hành bằng năng lượng hạt nhân, vượt qua số lượng và trọng tải tàu ngầm được hạ thủy của Mỹ. Mặc dù vẫn tồn tại nhiều khác biệt về chất lượng so với tàu ngầm của Mỹ và châu Âu nhưng số lượng tàu ngầm ngày càng tăng của Trung Quốc đặt ra thách thức ngày càng lớn đối với các nước phương Tây đang nỗ lực mở rộng sản xuất tàu ngầm” - báo cáo của IISS có đoạn viết.
Theo đó, trong giai đoạn 2021-2025, Trung Quốc hạ thủy 10 tàu ngầm hạt nhân, gồm các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo (SSBN) Type 094 cũng như các tàu ngầm mang tên lửa hành trình (SSGN) Type 093B với tổng trọng tải 79.000 tấn. Ngược lại, Mỹ trong giai đoạn này chỉ hạ thủy 7 tàu ngầm với tổng trọng tải 55.000 tấn.
Ngoài ra, Trung Quốc còn có kế hoạch đóng chiếc SSBN Type 096 và đưa nó vào hoạt động vào cuối thập niên này. Type 096 sở hữu lượng giãn nước ước tính từ 15.000-20.000 tấn, tương đương với các tàu ngầm chiến lược chủ lực như lớp Ohio hay Columbia của Mỹ. Nhiều báo cáo chỉ ra rằng độ ồn của tàu đạt mức 95-100 decibel, thấp hơn nhiều so với các thế hệ trước, nhờ áp dụng công nghệ chân vịt dạng bơm phản lực và hệ thống cách ly rung động theo phương ngang.
Dự kiến, Type 096 mang từ 16-24 tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm thế hệ JL-3, tăng đáng kể so với 12 ống phóng trên lớp Type 094. Mỗi tên lửa JL-3 có tầm bắn khoảng 14.000km và có khả năng mang từ 6-10 đầu đạn tách biệt. Tàu ngầm này còn sở hữu hệ thống cảm biến sonar với tầm phát hiện lên tới gần 500km trong điều kiện lý tưởng, hỗ trợ nhận thức tình huống dưới biển vượt trội.
Trước đó, báo cáo Cân bằng Quân sự 2025 của IISS cho thấy tính đến đầu năm 2025, Trung Quốc sở hữu 12 tàu ngầm hạt nhân đang hoạt động, gồm 6 chiếc SSBN và 6 chiếc SSGN. Trong khi đó, Hải quân Mỹ có một hạm đội khổng lồ 65 tàu ngầm, gồm 14 chiếc SSBN và 51 chiếc SSGN. Tuy nhiên, Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS) ước tính, số tàu ngầm tấn công của Mỹ sẽ giảm xuống còn 47 chiếc vào năm 2030 do các tàu lớp Los Angeles "nghỉ hưu". Do đó, CRS lo ngại, đến năm 2035, Hải quân Trung Quốc sẽ vượt qua Hải quân Mỹ về số lượng tàu ngầm.
Giới phân tích cho rằng những bước tiến nhanh chóng của Trung Quốc trong công nghệ tàu ngầm có thể làm thay đổi cán cân quyền lực ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
NATO DIỄN TẬP CHỐNG NGẦM TẠI ĐỊA TRUNG HẢI
Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cho biết các đơn vị từ những quốc gia thành viên tổ chức này tiến hành cuộc diễn tập hàng hải thường niên mang tên Dynamic Manta 2026 tại khu vực trung tâm Địa Trung Hải từ ngày 23-2 đến ngày 6-3 để thực hành các nhiệm vụ tác chiến chống ngầm.
Cuộc diễn tập do Bộ Tư lệnh Hàng hải liên minh (MARCOM) tổ chức. MARCOM đóng vai trò là bộ chỉ huy trung tâm của tất cả các lực lượng hải quân của NATO, chịu trách nhiệm lập kế hoạch và thực hiện các hoạt động hàng hải, đồng thời tư vấn các vấn đề liên quan đến biển. Ngoài ra, thông báo của NATO cũng nêu rõ Dynamic Manta 2026 sẽ diễn ra trong vùng biển của Ý với sự tham gia của lực lượng hải quân từ nhiều quốc gia thành viên NATO.
Mục tiêu chính của cuộc diễn tập Dynamic Manta 2026 là thực hành và nâng cao năng lực tác chiến phối hợp nhằm đối phó các mối đe dọa dưới nước và hoạt động tác chiến tàu ngầm của đối phương giả định, đồng thời tăng cường khả năng tương tác giữa tàu ngầm, tàu mặt nước và lực lượng không quân hải quân của các nước đồng minh.
Nội dung diễn tập bao gồm một loạt kịch bản, trong đó có các cuộc diễn tập chiến thuật nhằm phát hiện, theo dõi và "săn tìm" tàu ngầm; phối hợp giữa lực lượng không quân, hải quân và tàu mặt nước; chia sẻ tình báo và lập kế hoạch chung trong các hoạt động tác chiến ở vùng biển sâu và ven bờ.
TRÍ VĂN (Tổng hợp)
