Tục cũ vẫn đẹp trong xuân mới
Tất bật trang hoàng nhà cửa đón xuân
Giữ gìn truyền thống cha ông
Tết Nguyên đán là dịp lễ đặc biệt quan trọng trong văn hóa của người Việt, giá trị này luôn được bảo tồn và phát huy với những phong tục ý nghĩa. Vào tháng Chạp hàng năm, trong tiết trời se lạnh của những tháng cuối năm, không khí tết bắt đầu “chớm” từ lúc các gia đình rục rịch lặt lá mai. Ở miền Nam, cây mai tượng trưng cho sự may mắn, sắc vàng rực rỡ của hoa mai ngày tết báo hiệu một năm mới tràn đầy tài lộc, thịnh vượng dồi dào. Tùy theo tiết trời hanh khô hay có mưa, theo kinh nghiệm của mỗi gia đình mà chọn ngày để lặt lá cho mai trổ đúng dịp đầu năm, thường thì từ mùng 10 tháng Chạp trở đi là bắt đầu có thể tiến hành.
Kế đến, ngày 23 tháng Chạp là nhà nào cũng tất bật chuẩn bị mâm lễ cúng ông Táo. Người Việt ta quan niệm, Táo Quân là những vị thần được cử xuống trần gian để cai quản việc bếp núc, nhà cửa, đến ngày này sẽ cưỡi cá chép lên thiên đình báo cáo công việc của gia chủ trong năm qua đến Ngọc Hoàng. Rồi 2 ngày sau, đến 25 tháng Chạp, con cháu dù công việc tất bật đến mấy cũng phải sắp xếp tảo mộ ông bà, thể hiện tấm lòng hiếu thảo, tôn kính tổ tiên, dòng tộc, hướng về nguồn cội.
Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, dù bận rộn đến mấy thì những truyền thống ý nghĩa này vẫn luôn được duy trì, gìn giữ, thể hiện lòng thành của con cháu đối với tổ tiên. Chị Trần Thị Thúy Vy (xã Đông Thạnh, huyện Cần Giuộc) chia sẻ: “Vợ chồng tôi làm việc tại TP.HCM, công việc rất bận rộn nhưng chúng tôi đều cố gắng về quê tảo mộ. Vì ai cũng có công việc riêng nên các anh, chị, em trong gia đình thống nhất cùng hẹn nhau để về quê sơn sửa lại mộ phần ông bà trước tết, không nhất thiết phải đúng vào ngày 25 tháng Chạp nhưng phải duy trì tục lệ này”.
Trẻ nhỏ vui mừng khi được ông bà lì xì, mừng tuổi
Còn chị Nguyễn Thị Thu Hương (giáo viên tiểu học, ngụ phường 5, TP.Tân An) tâm sự: “Tôi rất thích không khí se lạnh của ngày tết, mong chờ ngày gia đình được sum họp, đoàn viên. Các cháu nhỏ thì hân hoan đón chào tuổi mới, xúng xính quần áo chúc tết ông bà và nhận lì xì. Từ trước tết, tôi tranh thủ thời gian dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa để đón tết thật chu đáo. Với tôi, phong tục tết là một điều vô cùng thiêng liêng, ý nghĩa, thế hệ trẻ cần có sự tiếp thu, gìn giữ, duy trì những giá trị tốt đẹp, cùng nhau hướng về nguồn cội, gia đình”.
Gia đình đoàn viên trong xuân mới
Đối với người Việt, Tết Nguyên đán hết sức quan trọng, dù trẻ nhỏ hay người lớn đều mong đợi đến tết, nhất là những người xa quê luôn nôn nao trở về sum vầy cùng gia đình, tận hưởng niềm vui đoàn tụ. Mọi gia đình dù giàu sang hay nghèo khó thì ngày tết cũng cố gắng sắm sửa mâm cỗ tươm tất để dâng cúng ông bà, tổ tiên. Chị Hoàng Thị Minh (phường Khánh Hậu, TP.Tân An) cho biết: “Gia đình tôi quê ở Hà Nam, vào Nam từ năm 1984, chúng tôi vẫn giữ những phong tục Tết Cổ truyền của ông bà để lại. Dù giống nhau ở tục tảo mộ, đưa ông Táo về trời, trang hoàng nhà cửa, phong tục tết của miền Bắc có chút khác biệt so với miền Nam, đơn cử như mâm ngũ quả luôn có một nải chuối tiêu chín, quả bưởi, chùm sung, trái hồng và điểm thêm vài quả quất. Đêm giao thừa thì có con gà luộc với đĩa xôi cúng ông bà. Sau đó thì cả nhà cùng đi chùa, thắp hương, hái lộc đầu năm và cầu nguyện một năm mới bình an”.
Một số gia đình vẫn còn duy trì tục dựng nêu ngày tết
Dù cuộc sống hiện đại, mọi thứ có thể thay thế được, việc đón tết đơn giản, gọn nhẹ hơn xưa, bánh, mứt có thể mua đồ làm sẵn nhưng không khí sum họp gia đình thì không thể nào thay thế được. Cảm giác ấm áp cùng gia đình là những khoảnh khắc đã qua đi không thể nào trở lại, thế nên, không khí đoàn viên, sum họp dịp xuân về luôn được các gia đình trân trọng, giữ gìn. Ông Nguyễn Huỳnh Long (phường Khánh Hậu, TP.Tân An) chia sẻ: “Gia đình tôi vẫn duy trì những phong tục cổ truyền ngày tết, đặc biệt là duy trì tục dựng nêu, hạ nêu. Đầu năm, chúng tôi còn viết thư pháp, treo câu đối, trao tặng nhau những lời chúc tốt đẹp trong năm mới. Với gia đình chúng tôi, việc gìn giữ những truyền thống tốt đẹp, anh em hòa hợp, con cháu sum vầy cũng là cách giáo dục thế hệ trẻ hướng về những phong tục tốt đẹp của cha ông để những điều hay, lẽ phải của tổ tiên được lưu truyền gìn giữ và không bị mai một”.
Tết là thời gian nghỉ ngơi sau những ngày làm việc tất bật, vất vả, tết hội tụ những gì tốt đẹp nhất, may mắn, vui vẻ nhất, là dịp để gia đình sum vầy, chúc nhau những lời chúc an lành, may mắn nhất, ai đi xa cũng mong được những ngày xuân đầm ấm bên gia đình, người thân. Thời gian trôi qua, cuộc sống có nhiều thay đổi nhưng dù thế nào đi nữa thì những phong tục cổ truyền của dân tộc vẫn luôn được thế hệ hôm nay duy trì. Giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống ngày xuân cũng là giữ “hồn” dân tộc, bảo tồn những giá trị tinh thần cao đẹp nhất và lưu truyền cho thế hệ con cháu đời sau./.
Cát Tường
