Vận dụng nhiều giải pháp nhằm giảm chi phí nuôi tôm 

Gần đây, nông dân nuôi tôm thẻ chân trắng tại TP Cần Thơ và ĐBSCL đối mặt với nhiều khó khăn do giá thức ăn chăn nuôi tăng cao, trong khi giá bán tôm giảm mạnh. Để duy trì hiệu quả kinh tế, việc chủ động triển khai các giải pháp giảm giá thành, tối ưu hóa chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm đang là bài toán sống còn của nông dân...

Nỗ lực kéo giảm chi phí

Đầu năm 2026 đến nay, giá thức ăn công nghiệp nuôi tôm có 3 lần điều chỉnh tăng giá, lần điều chỉnh vào những tuần đầu tháng 6-2026, nhiều loại thức ăn tăng 1.200-1.500 đồng/kg, đứng ở mức 32.000-34.000 đồng/kg. Trong khi đó, giá tôm thẻ chân trắng giảm 20.000-30.000 đồng/kg so với những tháng trước. Tôm loại 50-60 con/kg giá 96.000-100.000 đồng/kg, loại 25-30 con/kg giá 120.000-140.000 đồng/kg. Với giá thành đầu tư và giá bán hiện nay, nông dân phải nỗ lực tiết giảm chi phí may ra mới có lời.

Theo ông Trần Quang Cần, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Thủy sản Hưng Phú ở xã Cù Lao Dung, TP Cần Thơ, HTX đang nuôi hơn 125ha thủy sản các loại, gồm tôm thẻ chân trắng, tôm sú, cá bông lau, cá bống kèo. Trước tình hình giá thức ăn chăn nuôi tăng cao, giá bán một số loại thủy sản giảm mạnh, nhất là tôm thẻ chân trắng, HTX đã hướng dẫn các xã viên và hộ dân liên kết cho tôm ăn lượng thức ăn phù hợp. Hạn chế sử dụng điện vào các giờ cao điểm nhằm giảm chi phí tiền điện. Đồng thời, tăng cường áp dụng tiến bộ kỹ thuật nâng cao sức khỏe các loài thủy sản, giảm chi phí thuốc phòng, trị bệnh.

Ông Cần cho biết thêm: “HTX đã tăng cường liên kết với các doanh nghiệp cung cấp thức ăn và các loại vật tư đầu vào để mua giá sỉ. Tuy nhiên, về lâu dài, HTX rất mong giá thức ăn thủy sản được kéo giảm vì là chi phí chiếm phần lớn trong giá thành nuôi tôm, nhất là nuôi theo mô hình công nghiệp”.

Mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng của một hộ dân ở xã Trần Đề, TP Cần Thơ.

Anh Cao Văn Tùng ở xã An Qui, tỉnh Vĩnh Long, hiện có 6ha nuôi tôm sú và tôm thẻ chân trắng, cho biết: “Trên thị trường bán nhiều loại thức ăn dành cho tôm của nhiều thương hiệu khác nhau nhưng nhìn chung giá bán đều tăng cao. Để giảm chi phí trong nuôi tôm, nông dân không chỉ quan tâm tìm hiểu, lựa chọn loại thức ăn phù hợp theo từng giai đoạn sinh trưởng của tôm mà còn cho tôm ăn với lượng vừa phải để tránh lãng phí thức ăn. Tìm hiểu, ứng dụng công nghệ nuôi tuần hoàn nước nhằm giảm chi phí tiền mua các loại hóa chất, vật tư, nhiên liệu để xử lý nước và thay nước thường xuyên cho ao nuôi.

Sử dụng thức ăn sao cho hiệu quả 

Nuôi tôm sú và tôm thẻ chân trắng công nghiệp, chi phí thức ăn chiếm từ 52-70% trong cơ cấu giá thành sản xuất. Do vậy, sử dụng thức ăn chăn nuôi một cách khoa học và hiệu quả là rất quan trọng nhằm kéo giảm giá thành nuôi tôm. Theo đánh giá của nhiều chuyên gia và nhà khoa học, hiện nhiều nông dân còn cho tôm ăn với lượng thức ăn vượt quá mức cần thiết dẫn đến lãng phí, tốn thêm chi phí xử lý môi trường nước. Nông dân cần điều chỉnh giảm lượng thức ăn và số lần cho tôm ăn theo khuyến cáo của các cơ quan chức năng. Tăng cường ứng dụng các công nghệ 4.0, hệ thống cảm biến kết nối vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI) để quản lý khẩu phần ăn chính xác cho từng ao nuôi, từng giai đoạn phát triển của thủy sản nuôi. Áp dụng giải pháp dinh dưỡng thông minh, chính xác nhằm giảm chi phí. Kiểm soát hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR), giảm thất thoát, hạn chế lượng chất thải hữu cơ phát sinh ra môi trường, từ đó giảm giá thành sản xuất để nâng cao lợi nhuận.  

PGS.TS Lê Quốc Việt, Trường Thủy sản, Đại học Cần Thơ, cho rằng: “Khi cho ăn dư thừa, tôm không hấp thu hết dinh dưỡng, vừa gây lãng phí, vừa gia tăng chất thải ra môi trường, làm tăng chi phí xử lý môi trường nước. Tôm thẻ chân trắng ăn rất dữ, do vậy khi cho tôm ăn cần lưu ý có chừng mực nhất định để tránh lãng phí, đảm bảo phát triển tốt...”.

Theo ông Võ Văn Bé, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp TP Cần Thơ, dinh dưỡng hiện là khoản chi phí lớn nhất trong nghề nuôi tôm. Đồng thời, nhiều loại bệnh thường gặp, đặc biệt là bệnh đường ruột có liên quan mật thiết đến chế độ dinh dưỡng và cách sử dụng thức ăn. Do vậy, nông dân cần phát huy hiệu quả phòng bệnh từ sớm thông qua quản lý dinh dưỡng hợp lý, sử dụng chế phẩm sinh học đúng cách và xây dựng môi trường nuôi ổn định.

Theo bà Quách Thị Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở NN&MT TP Cần Thơ, để kéo giảm giá thành nuôi tôm, cần tiến hành đồng bộ các tổ hợp giải pháp chứ không chỉ bằng những hoạt động đơn lẻ. Nông dân cần sử dụng con giống chất lượng để nuôi đạt tỷ lệ sống cao. Cho tôm ăn đúng cách và đúng lượng để giảm chi phí tiền thức ăn. Quản lý môi trường nuôi, xử lý nước đúng cách và chủ động ứng dụng các giải pháp, công nghệ mới và mô hình nuôi hiệu quả. Cần chuyển mạnh sang nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao, thông minh, tự động...

Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG