Văn hóa mới, nông thôn mới

Đồng thuận từ người dân

Xã Tân Kim, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An có điểm xuất phát khá thấp khi phát động chương trình XDNTM, chỉ đạt 9/19 tiêu chí (TC) (năm 2010). Sau nhiều năm nỗ lực, xã đạt chuẩn VH, NTM. Theo lãnh đạo UBND xã, tổng nguồn lực huy động XDNTM của địa phương từ 2012 đến nay gần 70 tỉ đồng; trong đó, người dân góp hơn 5 tỉ đồng và hiến trên 6.000m² đất để nhựa hóa, bêtông hóa trên 13km đường nông thôn theo TC NTM. Nông thôn thay đổi, đời sống VH tinh thần của người dân được nâng lên, có 98% hộ dân đạt 3 tiêu chuẩn gia đình VH.

Trung tâm Văn hóa - Thể thao và Học tập cộng đồng xã Thạnh Đức được xây dựng khang trang, là nơi lồng ghép sinh hoạt của người dân ấp 5

Tân Kim ngày nay có kết cấu hạ tầng nông thôn thay đổi đáng kể. Từng con đường dẫn vào xóm, ấp được đal hóa, trụ sở các nhà VH ấp, hệ thống trường học, trạm y tế,... được đầu tư, xây dựng khang trang, đáp ứng nhu cầu đi lại, sinh hoạt của người dân và việc học tập của con em. Điển hình là con đường trước nhà ông Hứa Châu Thành, ngụ ấp Tân Xuân, từng là đường đất, nhỏ, hẹp, nay được nâng cấp, mở rộng. Tất cả nhờ sự chung sức, chung lòng của người dân, trong đó có ông Thành. Tân Kim là địa bàn giáp ranh TP.HCM nên giá đất khá cao. Do vậy, khi chính quyền địa phương thực hiện các công trình, vận động người dân không phải dễ. Vậy mà, vì phong trào chung, ông Thành hiến 120m2 để làm đường giao thông nông thôn.

Ông cho biết: “Đất đai với người dân rất quý. Nhưng vì lợi ích chung, vì sự phát triển của địa phương và quan trọng hơn là mở rộng đường giao thông, gia đình mình cùng hưởng lợi nên tôi đồng thuận. Không chỉ có tôi mà còn nhiều gia đình khác cũng tích cực hưởng ứng chương trình XDNTM. Tôi lớn tuổi rồi, phần lớn thời gian dành cho thư giãn, rèn luyện sức khỏe qua việc tham gia câu lạc bộ sinh vật cảnh; thỉnh thoảng ghé nhà văn hóa ấp để sinh hoạt, trò chuyện với bà con, xóm giềng”.

Câu chuyện về ông Thành cũng giống với ông Nguyễn Văn Liên, ngụ ấp 4, xã Thạnh Đức, huyện Bến Lức. Khi Đảng, Nhà nước có chủ trương xây dựng xã VH, NTM, gia đình ông sẵn lòng góp 200 triệu đồng nhựa hóa đường Tám Thăng với chiều dài hơn 1,2km. Không chỉ góp tiền, ông còn vận động thêm doanh nghiệp ủng hộ 200 triệu đồng. Sau khi tuyến đường này hoàn thành, ông làm trụ, mua bóng đèn, kéo điện thắp sáng vào ban đêm,... Việc làm của ông cũng chính là hành động của nhiều người dân tại xã Thạnh Đức. Họ cùng với chính quyền địa phương làm đẹp làng quê bằng việc giữ vệ sinh môi trường, trồng hoa xung quanh các tuyến đường, tham gia sinh hoạt tại nhà văn hóa ấp,...

Khung cảnh thoáng mát, rợp bóng cây xanh tại Trường THCS Trần Thế Sinh - ngôi trường đạt chuẩn mức độ 2, xã Thạnh Đức

Chủ tịch UBND xã Thạnh Đức - Nguyễn Ngọc Huân cho biết: “Trước đây, Thạnh Đức không nằm trong lộ trình xây dựng xã VH, NTM của huyện, nhưng được sự đồng thuận từ người dân, địa phương mạnh dạn thực hiện. Có thể nói, điểm nổi bật nhất của Thạnh Đức là người dân đóng góp làm đường, nhà VH ấp, trồng cây, ánh sáng an ninh và hiện nay là lắp camera giám sát,... Tất cả đều được xã hội hóa. Năm 2013, toàn xã có 6 ấp nhưng chỉ có 2 nhà VH ấp (ấp 4 và ấp 6). Đến nay, 6/6 ấp có nhà VH, trong đó, 3 nhà VH được xây dựng với kinh phí từ 200-300 triệu đồng do doanh nghiệp và người dân trên địa bàn đóng góp. Riêng Nhà VH ấp 5, xã chủ trương không xây mới mà sinh hoạt lồng ghép với Trung tâm VH - Thể thao và Học tập cộng đồng xã”.

“Các chú lớn tuổi hay tụ họp uống trà, nói chuyện, tổ chức sinh hoạt tại trụ sở nhà VH ấp. Mỗi người đều có ý thức giữ gìn, bảo vệ. Họ chăm tỉa cây xanh, quét dọn xung quanh nhà VH. Ngoài ra, ở đây còn có các câu lạc bộ: Đờn ca tài tử, bóng chuyền, thể dục dưỡng sinh, võ thuật,... không chỉ giúp phong trào VH - văn nghệ địa phương phát triển mà còn nâng cao sức khỏe nhân dân, xây dựng đời sống VH lành mạnh, đẩy lùi tệ nạn xã hội” - anh Lê Duy, người dân xã Thạnh Đức, nói.

Nâng chất các tiêu chí

Thời gian qua, các địa phương đạt danh hiệu NTM đều thuộc giai đoạn 1. Do đó, ở giai đoạn sau (2016-2020), bộ TC XDNTM do tỉnh ban hành được nâng cao hơn. Song song đó, Sở VH - Thể thao và Du lịch tham mưu UBND tỉnh ban hành bộ TC chấm điểm, công nhận xã VH theo hướng nâng cao chất lượng. Vì vậy, những địa phương đạt 2 danh hiệu này cần phải nâng chất các TC.

Đó cũng là việc làm thường xuyên của xã Tân Lân, huyện Cần Đước. Năm 2013, Tân Lân được chọn làm xã điểm Về nguồn của tỉnh nên được quan tâm hỗ trợ, tạo tiền đề cho địa phương đạt danh hiệu xã NTM. Tuy nhiên, khi rà soát tiêu chí cảnh quan môi trường, rác thải chính là vấn đề địa phương cần quan tâm.
Trong 19 TC XDNTM, môi trường là TC cần tập trung tuyên truyền, vận động để người dân và cộng đồng dân cư tham gia thực hiện. Có thể nói, bảo vệ được môi trường nông thôn là duy trì được danh hiệu xã VH, NTM. Trong đó, phải kể đến sự đồng hành của các tổ chức chính trị - xã hội phát động nhiều mô hình bảo vệ môi trường.

Theo lãnh đạo xã Tân Lân, danh hiệu xã VH, xã NTM rất khó đạt nhưng để giữ vững lại càng khó hơn. Vì vậy, địa phương luôn củng cố, nâng chất các TC. Đó cũng là lý do giúp Tân Lân giữ vững 19/19 TC NTM theo bộ TC mới của tỉnh. Địa phương cũng nhận định rằng, XDNTM và VH đều phải thực hiện song hành, 2 phong trào này hỗ trợ nhau. Qua việc xây dựng đời sống VH, nhận thức người dân được nâng cao, thể hiện qua phong trào xây dựng xã VH, NTM và hoạt động Về nguồn,... Họ ý thức rõ hơn trách nhiệm, nghĩa vụ của mình cùng giữ vững các danh hiệu: “Gia đình VH”, “Ấp VH”,... Giữ vững được những danh hiệu này sẽ củng cố các TC xã NTM.

Đối với Tân Kim, Bí thư Đảng ủy xã - Lê Trung Thuần nhận định, dù đạt xã VH, NTM nhưng địa phương vẫn còn tình trạng dân nhập cư từ các khu vực có thu nhập thấp, bị giải tỏa từ TP.HCM đến cư trú gây khó khăn, phức tạp cho việc quản lý về tình hình an ninh, trật tự; vấn đề vệ sinh môi trường cũng là điều khiến xã phải quan tâm thường xuyên và tập trung giải quyết.

Xây dựng xã văn hóa, nông thôn mới phát huy được sự đồng thuận của người dân (Trong ảnh: Người dân góp tiền nhựa hóa và trồng hoa tại đường nông thôn xã Thạnh Đức)

Trở lại các xã VH, NTM của tỉnh, ngoài đời sống vật chất ngày càng được nâng lên, người dân có điều kiện tham gia sinh hoạt VH, mua sắm các phương tiện nghe, nhìn phục vụ đời sống tinh thần. Điều này dễ dàng nhận thấy qua việc đầu tư xây dựng ấp VH, xã VH, thiết chế VH,... Theo Sở VH - Thể thao và Du lịch, hiện toàn tỉnh có 139/192 xã, phường, thị trấn có trung tâm VH - thể thao và học tập cộng đồng, trên 1.300 sân bãi, cơ sở tập luyện thể dục - thể thao phục vụ đời sống tinh thần của người dân.

VH giữ vai trò nền tảng trong việc nâng cao đời sống tinh thần của người dân. VH được xem là TC khó nhưng hoàn toàn có thể thực hiện được nếu có sự chung sức, chung lòng của người dân./.

Thanh Nga