Vẫn khó giải thể những hợp tác xã "hữu danh vô thực"
Muốn "khai tử" không hề dễ
Toàn tỉnh hiện có 200 HTX nông nghiệp, qua đánh giá, có 147 HTX hoạt động hiệu quả. Nhìn chung, việc sản xuất theo HTX kiểu mới là hướng đi đúng, phù hợp, mang lại nhiều lợi ích, hiệu quả kinh tế cao và sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới. Tuy nhiên, bên cạnh những HTX phát huy hiệu quả, cũng có những HTX thành lập "gò ép", hoạt động yếu, kém, thậm chí ngưng hoạt động.
Chỉ riêng 3 năm qua, toàn tỉnh có 74 HTX nông nghiệp được thành lập mới, giải thể 14 HTX nông nghiệp yếu, kém, không hiệu quả. Ngoài ra, điều trái khoáy là hiện nay vẫn còn nhiều HTX đã ngưng hoạt động từ lâu nhưng giải thể chưa được: HTX SX DV NN Mỹ Hạnh Bắc, HTX Tiến Đạt, HTX TM DV-SX NN Đức Lập Thượng, HTX NN Đức Hòa, HTX Bò sữa, bò thịt Đức Hòa, HTX DV NN Bình Hữu, HTX NN Bình Hòa Bắc, HTX NN Đồng Tháp Mười, HTX NN Hà Tân, HTX NN Thạnh Phú,... Theo Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn và Thủy lợi - Lê Hồng Sơn, toàn tỉnh hiện có 20 HTX ngưng hoạt động từ lâu nhưng chưa giải thể được vì còn gặp những khó khăn, vướng mắc.
Có những hợp tác xã nông nghiệp chưa phát huy được hiệu quả và phải ngừng hoạt động
Câu chuyện tồn tại 20 HTX "hữu danh vô thực", chỉ "sống" và tồn tại trên giấy tờ như thời gian qua nhưng "khai tử" lại rất khó nghe có vẻ lạ lùng nhưng qua tìm hiểu của phóng viên, đó là thực tế đang diễn ra. Theo quy định giải thể của Luật HTX 2012, Nghị định số 193/2013/NĐ-CP, nếu HTX muốn giải thể thì phải thành lập được hội đồng giải thể gồm: Đại diện hội đồng quản trị, ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên, ban điều hành và thành viên HTX. Trình tự thủ tục giải thể theo quy định, trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày ra quyết định giải thể, hội đồng giải thể phải có trách nhiệm thực hiện các công việc: Thông báo về việc giải thể đến cơ quan quản lý nhà nước đã cấp giấy chứng nhận đăng ký cho HTX; đăng báo địa phương nơi HTX hoạt động trong 3 số báo liên tiếp về việc giải thể; thông báo đến các tổ chức, cá nhân có quan hệ kinh tế với HTX về việc giải thể và thời hạn thanh toán nợ, thanh lý các hợp đồng, xử lý tài sản và vốn chung của HTX.
Quy định là vậy nhưng trên thực tế, đa phần các HTX đã ngừng hoạt động, hoạt động yếu kém đều không có kinh phí để tiến hành các thủ tục như tổ chức đại hội công bố giải thể, đăng báo địa phương 3 số liên tiếp về việc giải thể. Hơn nữa, ngừng hoạt động trong thời gian dài, HTX không thành lập được hội đồng giải thể do ban quản trị, ban kiểm soát, thành viên của HTX mỗi người một nơi, thậm chí hiện không biết ở đâu, còn sống hay đã mất; một số HTX còn vướng mắc vấn đề nợ thuế, nợ các tổ chức, cá nhân khác, nợ ngân hàng; tài sản trên đất và quyền sử dụng đất từ nguồn sở hữu khác nhau gây khó khăn trong bàn giao hoặc thanh lý tài sản; đang xảy ra tranh chấp, khiếu kiện đối với HTX,...
"Một số HTX ngừng hoạt động thời gian khá lâu nên việc tìm được cá nhân có tư cách pháp nhân để bàn bạc việc giải thể cho HTX rất khó khăn. Mặt khác, một số HTX ngưng hoạt động nhưng không quan tâm đến việc phải giải thể HTX" - Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn và Thủy lợi - Lê Hồng Sơn cho biết.
Qua tìm hiểu của phóng viên, những HTX chỉ còn "sống" lay lắt trên giấy tờ nhưng người đại diện pháp luật cho HTX không còn ở địa phương gồm có: HTX Bình Hòa Bắc, xã Bình Hòa Bắc, huyện Đức Huệ; HTX Bò sữa, bò thịt Đức Hòa, thị trấn Hậu Nghĩa, huyện Đức Hòa. Còn các HTX nợ thuế, nợ các tổ chức, cá nhân khác, nợ ngân hàng phải kể đến HTX Thạnh Phú, xã Thạnh Phú, huyện Thạnh Hóa và 4 HTX trên địa bàn huyện Đức Hòa (HTX NN TMDV Bình Hữu, xã Đức Hòa Hạ; HTX TMDV-SXNN Đức Lập Thượng, xã Đức Lập Thượng; HTX NN Đức Hòa, xã Đức Lập Thượng; HTX chăn nuôi bò sữa, bò thịt Đức Hòa, thị trấn Hậu Nghĩa).
Như HTX Thạnh Phú, huyện Thạnh Hóa, những năm qua đang nợ hàng tỉ đồng tiền thu mua lúa của nông dân ở nhiều xã trong huyện. Dù nông dân nhiều lần đòi nợ, thậm chí kéo đến các cơ quan nhà nước để phản ánh nhưng vẫn chưa được HTX trả tiền. "HTX này nợ tiền dai dẳng, kéo dài làm người dân rất bức xúc và lâm vào tình cảnh khó khăn. Việc này cũng là hình ảnh xấu, gây ảnh hưởng đến sự phát triển KTTT" - ông Nguyễn Văn Bảo, ngụ xã Tân Đông, bức xúc.
Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thạnh Hóa - Nguyễn Kinh Kha cho biết: "Hiện nay, nhiều hộ dân đã làm đơn khởi kiện HTX Thạnh Phú ra tòa án để đòi lại tiền và đã được tòa thụ lý. Về phía HTX Thạnh Phú cũng có đơn xin tạm ngưng hoạt động. Tuy nhiên, do HTX đang nợ nhiều tiền của nông dân, bị khiếu kiện nên không thể giải thể được. Nếu giải thể thì pháp lý để giải quyết khiếu kiện, giải quyết nợ cho nông dân ai sẽ chịu trách nhiệm".
Ảnh hưởng xấu đến phát triển kinh tế tập thể
Việc hình thành những HTX yếu, kém phải ngưng hoạt động, giải thể cũng có nguyên nhân địa phương chạy theo thành tích, hình thức. Cụ thể, theo quy định để đạt tiêu chí số 13 về hình thức tổ chức sản xuất, trong bộ tiêu chí NTM thì xã phải có HTX. Từ đó, ngành chức năng nhìn nhận, để đạt tiêu chí này, có địa phương thành lập ra HTX theo kiểu đối phó, hoạt động theo kiểu hình thức chứ bên trong hầu như không có hoạt động dẫn đến việc ngưng hoạt động kéo dài. Ngoài ra, công tác quản lý nhà nước về HTX ở địa phương chưa có sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất dẫn đến việc giải thể còn khó khăn.
Trước việc còn tồn tại trên giấy nhiều HTX "sống dở, chết dở", vô tình trở thành hình ảnh xấu và làm ảnh hưởng đến sự phát triển của KTTT, nhất là tỉnh đang nỗ lực xây dựng các mô hình HTX kiểu mới năng động hơn, hoạt động hiệu quả hơn trong cơ chế thị trường và hội nhập. Hiện nay, tỉnh thực hiện 16 HTX điểm và 4 HTX điển hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên 3 cây, 1 con là lúa, thanh long, rau màu và con bò.
"Nếu tồn tại những HTX "sống dở, chết dở", hoạt động kém hiệu quả thì người dân đôi khi sẽ có cái nhìn khác và hoài nghi về hiệu quả của HTX. Từ đó, khó tránh khỏi những trăn trở và ngại ngần khi tham gia KTTT nói chung và mô hình HTX kiểu mới nói riêng" - ông Nguyễn Văn Tiến, ngụ huyện Châu Thành, bày tỏ.
Đối với các HTX ngưng hoạt động lâu ngày, UBND tỉnh rất quan tâm chỉ đạo sớm tiến hành giải thể. Theo đó, HTX nào yếu kém, không hiệu quả thì tập trung vận động, hỗ trợ và hướng dẫn giải thể tự nguyện theo quy định tại khoản 1, Điều 54 Luật HTX và khoản 1, Điều 19 Nghị định số 193/2013/NĐ-CP, ngày 21/11/2013 của Chính phủ hoặc hỗ trợ chuyển đổi sang loại hình kinh doanh khác. Trường hợp không thể thực hiện được các hình thức trên thì UBND cấp huyện thực hiện thủ tục giải thể bắt buộc theo quy trình và thủ tục hướng dẫn tại khoản 3, Điều 54 Luật HTX và khoản 2, Điều 19 Nghị định số 193/2013/NĐ-CP, ngày 21/11/2013 của Chính phủ.
Tuy nhiên, với những vướng mắc, khó khăn như trên thì cần có sự chung tay của nhiều sở, ngành chứ không chỉ riêng Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Thời gian tới, ngành chức năng và địa phương cần phối hợp chặt chẽ, rà soát, nắm bắt khó khăn các HTX nông nghiệp trong quá trình giải thể, từ đó tìm cách tháo gỡ./.
| Việc giải thể các HTX “hữu danh vô thực” hiện vẫn còn gặp vướng mắc, khó khăn. Đa phần các HTX đã ngừng hoạt động, hoạt động yếu kém đều không có kinh phí để tiến hành các thủ tục như tổ chức đại hội công bố giải thể. Hơn nữa, ngừng hoạt động trong thời gian dài, HTX không thành lập được hội đồng giải thể do ban quản trị, ban kiểm soát, thành viên của HTX mỗi người một nơi; một số HTX còn vướng mắc vấn đề nợ thuế, nợ các tổ chức, cá nhân khác, nợ ngân hàng. Tài sản trên đất và quyền sử dụng đất từ nguồn sở hữu khác nhau gây khó khăn trong bàn giao hoặc thanh lý tài sản; đang xảy ra tranh chấp, khiếu kiện đối với HTX. Ngoài ra, do một số HTX ngừng hoạt động thời gian khá lâu nên việc tìm được cá nhân có tư cách pháp nhân để bàn việc giải thể cho HTX rất khó khăn. |
Lê Đức
