Vì sao chính sách ưu đãi ngành công nghiệp hỗ trợ còn hạn chế?

Chiều ngày 4/6, tiếp tục phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Công thương, các đại biểu Dương Tấn Quân (Đoàn Bà Rịa - Vũng Tàu), đại biểu Nguyễn Quang Huân (Đoàn Bình Dương), đại biểu Nguyễn Văn An (Đoàn Thái Bình) cùng quan tâm đến các giải pháp khắc phục hạn chế trong triển khai chính sách ưu đãi phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ.

Theo đó, các đại biểu đề nghị Bộ trưởng Bộ Công thương cho biết rõ vì sao trong thời gian qua việc triển khai các chính sách ưu đãi để phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ, nhất là phục vụ chế biến nông, lâm, thủy sản, phát triển nông nghiệp, nông thôn còn hạn chế? Đồng thời, đề nghị Bộ trưởng cho biết những cái giải pháp trong thời gian sắp tới?.

Toàn cảnh Phiên chất vấn và trả lời chất vấn. Ảnh: QH.

Trả lời các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên khẳng định, thời gian qua Bộ đã tham mưu cho cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản và đạt được kết quả cụ thể.

Cụ thể là lĩnh vực chế biến, chế tạo, trong đó có công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp cơ khí đã khẳng định được vai trò đầu tàu cho tăng trưởng sản xuất công nghiệp, tỷ lệ nội địa hóa được nâng cao trong nhiều ngành như dệt may, da giày đạt tới 50% và cơ khí thì đạt tới hơn 30%, công nghiệp hỗ trợ từng bước nâng cao trình độ tổ chức sản xuất và nhiều doanh nghiệp đã trở thành nhà cung ứng cho các tập đoàn đa quốc gia, tham gia vào mạng lưới sản xuất cung ứng toàn cầu. Sự phát triển của lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ đã góp phần thu hút được các tập đoàn lớn của thế giới, mở rộng nhà máy và hình thành các trung tâm R&D ở Việt Nam.

Về công nghiệp cơ khí phục vụ sản xuất nông nghiệp trên 90% số máy trong nông nghiệp, nhất là máy xay xát lúa và đánh bóng gạo, máy sấy đã do các doanh nghiệp trong nước sản xuất và cung ứng, đồng thời đã xuất khẩu đi rất nhiều thị trường khu vực ASEAN, châu Mỹ và châu Phi. Ngoài ra, còn nhiều dây chuyền thiết bị trong việc chế biến các sản phẩm cây có hạt có thương hiệu, một số sản phẩm đang được cung ứng cho các nhà máy cơ khí, nhất là sản xuất ôtô trong Vinfast, THACO, v.v.,

Tuy nhiên, các chính sách ưu đãi còn rất nhiều hạn chế, như nguồn lực đầu tư của nhà nước, từ Trung ương đến địa phương vừa ít, vừa khó tiếp cận, chồng chéo với nhau, một số điều kiện hưởng ưu đãi còn khá ngặt nghèo, chưa thực sự phù hợp khiến các doanh nghiệp khó tiếp cận. Chính sách thu hút FDI của chúng ta chưa ràng buộc, chưa khuyến khích để các doanh nghiệp FDI tăng tính lan tỏa cho doanh nghiệp trong nước. Các doanh nghiệp Việt Nam chưa quan tâm, chưa chủ động tìm hiểu nắm bắt thông tin về các chính sách ưu đãi, hỗ trợ. Hơn nữa, lĩnh vực này cần trình độ công nghệ và kinh nghiệm nhất định; việc phổ biến tuyên truyền các chính sách ưu đãi đến cộng đồng doanh nghiệp còn nhiều hạn chế; rào cản gia nhập thị trường khó khăn…  

Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên trả lời chất vấn. Ảnh: QH.

Trước khó khăn này, thời gian tới, Bộ trưởng cho biết, sẽ tiếp tục tham mưu để hoàn thiện đồng bộ về chính sách, trong đó có nghiên cứu xây dựng Luật Phát triển công nghiệp trọng điểm, bao gồm những ngành công nghiệp cơ khí chế tạo, chế biến, điện tử, hóa chất và năng lượng, đó là những ngành tạm coi là nền tảng của ngành công nghiệp Việt Nam và cũng là động lực cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tăng cường phân bổ nguồn lực cả trung ương và địa phương để tập trung phát triển ngành này, triển khai hiệu quả chính sách ưu đãi theo quy định của pháp luật. Tăng cường công tác phổ biến, tuyên truyền chính sách trên phạm vi rộng và tăng cường chương trình hoạt động hỗ trợ nâng cao năng lực sản xuất của các doanh nghiệp Việt Nam. Đào tạo, cung cấp nguồn nhân lực có chất lượng, hỗ trợ các doanh nghiệp, đặc biệt là phát huy hiệu quả của các trường đại học, cao đẳng thuộc ngành công thương và một số trường nghề ở trong ngành lao động cũng như là ngành giáo dục.

Liên quan đến thông tin đại biểu nêu báo chí phản ánh tình trạng cán bộ của Bộ Công Thương gây nhũng nhiễu, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc xem xét các hồ sơ để xin hưởng các ưu đãi theo chính sách này, Bộ trưởng thông tin: Thời gian vừa qua công tác giải quyết thủ tục hành chính, xác nhận ưu đãi đã được thực hiện đúng theo các quy định của pháp luật; đồng thời Bộ cũng đã quan tâm đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong việc điều hành thực thi pháp luật và cũng rất quyết liệt trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí và từng bước xây dựng bộ máy hoạt động liêm chính và hoạt động hiệu quả, phục vụ người dân. Cùng với đó, tăng cường tiếp nhận và trả kết quả các thủ tục hành chính trên môi trường số ở cấp độ 4, như tôi báo cáo 99% các thủ tục hành chính của Bộ Công Thương đã áp dụng mạng toàn trình ở cấp độ 4 theo chỉ đạo của Chính phủ, cho nên đã cải thiện một cách đáng kể trong việc giải quyết thủ tục này.

Tuy nhiên, đối với những thông tin báo chí nêu, Bộ trưởng cho hay, Bộ Công Thương đã và đang chỉ đạo đơn vị có liên quan, cụ thể là Cục Công nghiệp và cá nhân đang có quá trình kiểm điểm, xem xét, xử lý trách nhiệm theo quy định. “Chúng tôi cam kết là không có bao che và không có giảm nhẹ trách nhiệm của những đối tượng vi phạm”, Bộ trưởng khẳng định./.