Việt Nam - Australia thúc đẩy quan hệ hợp tác toàn diện trên mọi lĩnh vực

Nhận lời mời của Thủ tướng Ốt-xtrây-li-a (Australia) Man-côm-Tơn-bun (Malcoml Turnbull), Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu Cấp cao Việt Nam tiến hành chuyến thăm chính thức Australia và tham dự Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN - Australia từ ngày 14 - 18/3/2018.

Đây là chuyến thăm chính thức Australia đầu tiên của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc kể từ khi nhậm chức. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Australia có nhu cầu tăng cường hơn nữa quan hệ với Việt Nam, thể hiện chính sách coi trọng vai trò và vị thế của Việt Nam ở khu vực; thông qua cầu nối Việt Nam để tăng cường quan hệ với ASEAN. 

Việt Nam và Australia chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 26/3/1973. Trong những năm gần đây, quan hệ song phương Việt Nam -  Australia phát triển nhanh, thực chất và khá hiệu quả, đặc biệt từ khi hai nước thiết lập quan hệ Đối tác Toàn diện năm 2009 và ký Tuyên bố về quan hệ Đối tác Toàn diện tăng cường (3/2015). Hai nước đã ký Chương trình Hành động giai đoạn 2016 - 2019. Australia đánh giá Việt Nam là đối tác then chốt trong ASEAN, đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong ASEAN, đề nghị hai bên đưa quan hệ hai nước nâng cấp lên Đối tác Chiến lược.

Hai bên hợp tác tốt trong lĩnh vực an ninh, quốc phòng thông qua việc trao đổi đoàn, ký thỏa thuận hợp tác, hợp tác phòng chống tội phạm, quản lý xuất nhập cảnh, chống di cư bất hợp pháp, trao đổi thông tin, kinh nghiệm, đào tạo tiếng Anh... Hai bên đã  ký MOU về hợp tác đào tạo gìn giữ hòa bình và rà phá bom mìn. Tàu hải quân Australia nhiều lần thăm Việt Nam. Australia cũng là nước duy nhất đặt đại diện thường trực tại Trung tâm phòng chống tội phạm xuyên quốc gia Việt Nam, qua đó hai bên thường xuyên trao đổi thông tin tình báo, hợp tác chống khủng bố, buôn người, tội phạm ma túy...

Về xuất nhập khẩu và đầu tư, Australia hiện là bạn hàng thứ 8 của Việt Nam; kim ngạch thương mại hai nước tăng trưởng trung bình hơn 7% mỗi năm, năm 2017 đạt gần 6,5 tỉ USD (tăng 22,2% so với năm 2016). Việt Nam xuất sang Australia trên 520 triệu USD hàng năm, tập trung vào các mặt hàng thủy sản, trong đó tôm đông lạnh chiếm 25%. Australia đã mở cửa cho quả vải, xoài, thanh long xuất sang thị trường Australia. Việt Nam đang thúc đẩy Australia cho phép nhập khẩu nhãn, chôm chôm, vú sữa và tôm sống nguyên con vào thị trường Australia. Tính đến nay, Australia có 412 dự án đầu tư với tổng vốn đầu tư 1,8 tỷ USD, đứng thứ 20/126 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Việt Nam hiện có 44 dự án đầu tư trực tiếp vào Australia với tổng giá trị đạt 387,1 triệu USD.

Australia cũng là một trong những đối tác song phương cung cấp ODA không hoàn lại lớn nhất cho Việt Nam (đạt trên 110 triệu AUD/năm trong giai đoạn từ 2010 tới nay). Australia viện trợ không hoàn lại cho Việt Nam 160 triệu AUD để xây cầu Cao Lãnh, dự kiến hoàn thành 5/2018. Cùng với đó, Australia đã thông qua kế hoạch viện trợ giai đoạn 2015 - 2020 cho Việt Nam trị giá khoảng 90 triệu AUD, tập trung lĩnh vực cải cách kinh tế, nâng cao năng lực, bình đẳng giới và cải thiện sinh kế.

Giáo dục là lĩnh vực hợp tác mạnh mẽ giữa hai nước. Australia cung cấp nhiều học bổng theo các chương trình dài hạn và ngắn hạn cho Việt Nam (thời điểm cao điểm lên tới 400 suất/năm, hiện nay duy trì khoảng gần 100 suất). Hiện có khoảng 30.000 sinh viên và nghiên cứu sinh Việt Nam đang học tập tại Australia . Bên cạnh đó, các trường đại học/học viện của hai nước đang có 18 chương trình liên kết đào tạo đang hoạt động.

Australia và Việt Nam cũng đang đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo; hai nước đã công bố chương trình Đối tác Đổi mới Việt Nam - Australia; Australia hỗ trợ thành lập và tài trợ "Trung tâm đổi mới sáng tạo thích ứng với biến đổi khí hậu" tại Hà Nội nhằm hỗ trợ các start-up trong lĩnh vực biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường. Hai bên bắt đầu triển khai Chương trình Lao động Kỳ nghỉ cho phép công dân Việt Nam sang Australia du lịch kết hợp làm việc. Về du lịch, năm 2017, số lượng khách du lịch Australia đến Việt Nam là gần 370.500 lượt, tăng 15,5%, đứng thứ 7 trong top 10 thị trường gửi khách hàng đầu vào Việt Nam. Cộng đồng Việt kiều đang sinh sống tại Australia có số lượng khoảng 300.000 người đứng thứ 5 trong số các cộng đồng sắc tộc gốc nước ngoài tại Australia.

Về hợp tác khu vực và quốc tế, Hai nước luôn hợp tác tốt tại các diễn đàn khu vực và quốc tế như ASEAN, EAS, APEC, Liên hợp quốc. Việt Nam ủng hộ Australia ứng cử vào vị trí Ủy viên không thường trực Hội đồng bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2013 - 2014 và Hội đồng Tổ chức hàng hải thế giới (IMO) nhiệm kỳ 2016 - 2017. Australia ủng hộ Việt Nam vào Hội đồng nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2014 - 2016, thành viên Hội đồng chấp hành UNESCO nhiệm kỳ 2015 - 2019 và ECOSOC 2016 - 2018. Hai bên đã có thỏa thuận về việc Việt Nam ủng hộ Australia làm thành viên Hội đồng nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2018 - 2020 và Australia ủng hộ Việt Nam vào Hội đồng bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020 - 2021 và thành viên Hội đồng Điều hành Liên minh bưu chính thế giới (UPU) nhiệm kỳ 2017 - 2021. Australia đang đề nghị Việt Nam tiếp tục ủng hộ vào Hội đồng IMO nhiệm kỳ 2018 - 2019.

Chuyến thăm chính thức Australia của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu Cấp cao Việt Nam lần này nhằm tiếp tục triển khai đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng lần thứ XII, đa dạng hóa, đa phương hóa, tích cực và chủ động hội nhập quốc tế; đưa các mối quan hệ quốc tế đi vào chiều sâu; khẳng định Việt Nam coi trọng và mong muốn không ngừng tăng cường quan hệ song phương với Australia, tạo động lực thúc đẩy quan hệ hợp tác toàn diện trên mọi lĩnh vực. Chúng ta tin tưởng, chuyến thăm chính thức Australia của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu Cấp cao Việt Nam sẽ thành công tốt đẹp. Chuyến thăm sẽ là dấu mốc quan trọng, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam, khi Việt Nam và Australia chính thức nâng quan hệ hai nước lên Đối tác chiến lược đúng vào dịp kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (26/3/1973 - 26/3/2018) và Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN - Australia lần đầu tiên được tổ chức tại  Australia./.