Xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật Cần Thơ xứng tầm 

Quy hoạch vùng ÐBSCL thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Chính phủ phê duyệt xác định đưa Cần Thơ trở thành thành phố sinh thái, văn minh, hiện đại mang đậm bản sắc văn hóa sông nước và là trung tâm vùng ÐBSCL về dịch vụ, thương mại, văn hóa, du lịch. Thành quả sau 15 năm thực hiện Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa X) về “Tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật (VHNT) trong thời kỳ mới” đã thực sự là đòn bẩy, tạo đà cho VHNT Cần Thơ hiện thực hóa mục tiêu đó.

Các hội thi, hội diễn mang đậm giá trị nghệ thuật truyền thống sẽ được ngành Văn hóa Cần Thơ duy trì trong thời gian tới. Trong ảnh: Liên hoan Dân ca Nam Bộ TP Cần Thơ năm 2022.

Khởi sắc

Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị thể hiện sự quan tâm sâu sắc và thể hiện đổi mới tư duy, nội dung, phương thức lãnh đạo của Ðảng đối với VHNT. Ðảng ta xác định nhiệm vụ của VHNT trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế là phải phát triển toàn diện, mạnh mẽ, thấm nhuần sâu sắc tinh thần nhân văn, dân chủ; phấn đấu tạo nhiều tác phẩm VHNT có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, có tác dụng định hướng, đáp ứng nhu cầu văn hóa, tinh thần ngày càng cao của nhân dân.

Các cấp ủy đảng, chính quyền TP Cần Thơ đã quán triệt, thực hiện Nghị quyết số 23-NQ/TW bằng những cách làm, định hướng cụ thể, tạo khởi sắc trong đời sống VHNT. Ông Nguyễn Thành Kiên, Chủ tịch Liên hiệp các Hội VHNT TP Cần Thơ, cho biết: Từ khi có Nghị quyết 23-NQ/TW, VHNT thành phố phát triển cả chiều rộng lẫn chiều sâu. Liên hiệp hội có 9 hội chuyên ngành trực thuộc với trên 650 hội viên, hoạt động rất sôi động. Các sáng tác VHNT của hội viên ngày càng được nâng cao chất lượng, thể hiện rõ sự dấn thân đầy trách nhiệm công dân, niềm đam mê nghề nghiệp. Ðặc biệt, nhiều cuộc thi thường niên của Hội Sân khấu, Hội Nhiếp ảnh nghệ thuật... đã trở thành sân chơi lành mạnh, động lực cho hội viên lao động nghệ thuật.

15 năm qua, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) TP Cần Thơ đã tham mưu xây dựng và trình cơ quan thẩm quyền ban hành nhiều văn bản thể chế hóa các chính sách của Ðảng, Nhà nước về lĩnh vực VHNT; bên cạnh thực hiện nhiều giải pháp phát triển VHNT theo tinh thần Nghị quyết 23-NQ/TW. Ông Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Sở VHTT&DL, cho biết: Bên cạnh tuyên truyền, triển khai thực hiện nghị quyết, sở tập trung nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động VHNT, xây dựng hệ thống thiết chế văn hóa từ thành phố đến cơ sở, chú trọng phát triển VHNT vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Chú trọng công tác đẩy mạnh giao lưu, hợp tác quốc tế về VHNT; xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác văn hóa, VHNT. Nhờ đó, các lĩnh vực như văn hóa cơ sở, nghệ thuật biểu diễn, di sản văn hóa, thư viện... tạo nhiều dấu ấn.

Ông Huỳnh Trung Trứ, Chủ tịch UBND quận Ninh Kiều, cho rằng: Dấu ấn 15 năm thực hiện Nghị quyết 23-NQ/TW là quận tập trung phát triển phong trào văn hóa, văn nghệ quần chúng, phục vụ tốt đời sống tinh thần của nhân dân. Quận Ninh Kiều hiện có trên 100 câu lạc bộ và đội văn nghệ đang hoạt động, với trên 180 thành viên. Quận ủy, UBND quận đã thường xuyên chỉ đạo Phòng Văn hóa và Thông tin, Trung tâm Văn hóa - Thể thao và Truyền thanh mở lớp tập huấn cho các hạt nhân văn nghệ, phân công cán bộ chuyên môn xuống cơ sở, hướng dẫn cách dàn dựng chương trình, nâng cao kỹ năng biểu diễn. Nhờ vậy, trong các hội thi gần đây, chất lượng nghệ thuật của các đội văn nghệ được nâng lên rõ rệt. Ông Huỳnh Mười Một, Bí thư Huyện ủy Cờ Ðỏ, cho biết điểm mạnh của địa phương là nâng cao chất lượng hiệu quả các loại hình văn hóa nghệ thuật truyền thống. Do huyện có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống, hằng năm nhân dịp các lễ hội cổ truyền, huyện tổ chức phong phú hoạt động như múa, trang phục truyền thống, các trò chơi dân gian..., qua đó góp phần giữ gìn và phát huy văn hóa cổ truyền. Huyện cũng quan tâm thành lập, duy trì các đội, nhóm, câu lạc bộ nghệ thuật truyền thống để tạo sân chơi cho nhân dân, nhất là thanh thiếu niên.

Ðổi mới và nâng chất

Tại Hội nghị Tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết 23-NQ/TW do Thành ủy Cần Thơ tổ chức mới đây, các đại biểu cũng đặt ra những vấn đề phát triển VHNT Cần Thơ thời kỳ mới, xứng tầm trung tâm ÐBSCL về văn hóa. Ông Nguyễn Thành Kiên cho rằng nền kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế đã tác động rất lớn đến văn hóa, VHNT. Vấn đề luôn được quan tâm là làm cách nào để tăng trưởng kinh tế, nâng cao đời sống vật chất mà những giá trị của văn hóa truyền thống tốt đẹp không bị mai một; mở rộng, tiếp xúc, giao lưu văn hóa với các nước hướng tới xây dựng Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, nhưng không đánh mất bản sắc dân tộc. “Ðể VHNT TP Cần Thơ phát triển bền vững xứng tầm với vị trí trung tâm vùng, xứng đáng với văn hóa truyền thống “địa linh, nhân kiệt” chúng ta cần có những giải pháp để tạo đột phá hơn nữa”, ông Kiên nhấn mạnh. Theo đó, cần nghiên cứu thay đổi cơ chế chính sách đãi ngộ tài năng VHNT; đào tạo nguồn nhân lực VHNT; chú trọng đầu tư chiều sâu cho sáng tạo tác phẩm có giá trị... Xây dựng lộ trình, có giải pháp cụ thể hoàn chỉnh Ðề án “Quỹ hỗ trợ sáng tạo VHNT TP Cần Thơ”; nhanh chóng định hình phố sách, đường sách, xây dựng “Trung tâm biểu diễn nghệ thuật truyền thống ÐBSCL”...

Hoạt động sinh hoạt văn hóa nghệ thuật ở phố đi bộ Ninh Kiều.

Bên cạnh đó là những giải pháp quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước về văn hóa, VHNT, việc tiếp tục đẩy mạnh phong trào văn nghệ quần chúng, giữ gìn, bảo tồn, phát huy các loại hình nghệ thuật truyền thống, các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể... Ông Nguyễn Minh Tuấn nhấn mạnh vai trò của việc tăng cường, đa dạng hóa, đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động, nội dung, hình thức tuyên truyền, giáo dục giá trị văn hóa, đạo đức, lối sống cho người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Nhất là chú trọng công tác quản lý thông tin trên mạng internet, mạng xã hội để định hướng tư tưởng và thẩm mỹ.

Xác định xây dựng văn hóa, VHNT ở cơ sở là giải pháp then chốt, lâu dài, ông Huỳnh Trung Trứ, Chủ tịch UBND quận Ninh Kiều, cho biết: Ðịa phương sẽ đẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động văn hóa, văn nghệ và phát triển hệ thống thiết chế văn hóa ở cơ sở, huy động sự vào cuộc tích cực của các tổ chức đoàn thể cơ sở, qua đó góp phần nâng cao chất lượng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Ðặc biệt, quận Ninh Kiều thường xuyên nâng chất hoạt động của Trung tâm Văn hóa - Thể thao phường, Nhà văn hóa khu vực để làm nền tảng phát triển phong trào.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị Tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết 23-NQ/TW, ông Lê Quang Mạnh, Bí thư Thành ủy Cần Thơ, nhấn mạnh vai trò của ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả công tác VHNT trong tình hình mới. Ðồng thời, xây dựng lực lượng biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp mang tầm quốc gia và khu vực; đào tạo đội ngũ văn nghệ sĩ “vừa hồng vừa chuyên”. Ðổi mới, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển mạnh mẽ, đa dạng của VHNT về đề tài, nội dung, loại hình, phương pháp sáng tác; phấn đấu sáng tạo nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị tư tưởng cao, thấm nhuần tính nhân văn, dân chủ, có tác dụng sâu sắc xây dựng con người mới. Ngành chức năng cần nghiên cứu khôi phục và duy trì các hội thi, hội diễn mang đậm giá trị nghệ thuật truyền thống của dân tộc đã bị mai một thời gian qua như: Giải Cải lương Mộc Quán - Nguyễn Trọng Quyền, Hội thi Tiếng hát Nông dân, Giọng hát hay Lưu Hữu Phước và các cuộc thi truyền thống VHNT hằng năm. Ngành Văn hóa và các địa phương tiếp tục đẩy mạnh phong trào văn nghệ quần chúng, giữ gìn, bảo tồn, phát huy các loại hình nghệ thuật truyền thống, các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể của cộng đồng các dân tộc. Qua đó, văn hóa, VHNT góp phần quảng bá vùng đất, con người Cần Thơ trong và ngoài nước.

*   *   *

TP Cần Thơ có nhiều thuận lợi trong xây dựng và phát triển, nhất là khi các cơ chế, chính sách đặc thù đối với thành phố được Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ ban hành. Ông Lê Quang Mạnh cho rằng: “Ðây là cơ sở, nền tảng quan trọng để thành phố phát triển ngang tầm với vị thế, tiềm năng, thể hiện được vai trò là trung tâm công nghiệp, trung tâm thương mại - dịch vụ, trung tâm giáo dục - đào tạo và khoa học - công nghệ trung tâm y tế và văn hóa”. Cơ hội và thách thức đan xen, nhưng với quyết tâm chính trị cùng khát vọng phát triển, vươn xa, văn hóa Cần Thơ sẽ sớm khẳng định vị thế hội tụ và lan tỏa.