Xuân về nghe chuyện dân quân biển

Lực lượng dân quân biển huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh tuyên truyền Luật Biển Việt Nam và quy định đánh bắt hải sản trên biển cho ngư dân.

Một ngày đầu Xuân Quý Mão ở cảng Hới (thành phố Sầm Sơn) - cảng cá lớn nhất tỉnh Thanh Hóa được đánh thức bởi những chuyến tàu hối hả vượt con sóng bạc ra khơi. Rồi từ biển cả mênh mông, những con tàu lại nối đuôi nhau về cảng trong niềm vui trúng lộc biển. Những chái phơi nghiêng theo dòng nước bạc xếp ngay ngắn cá, tôm đón lấy vạt nắng Xuân vàng óng. Lại một mùa biển gọi ngư dân xứ Thanh.

Tàu cá công suất 90CV của ông Văn Đình Quý, sinh năm 1967, trú tại khu phố Hồng Hải, phường Quảng Vinh hành nghề đánh bắt hải sản gần bờ, vào cảng từ sớm để bán cá cho các thương lái. Chuyến đi biển đầu Xuân vừa qua, mỗi lao động cũng kiếm được mấy triệu đồng ăn Tết. “Mùa này biển động nên hải sản nhiều lắm” - Ông Quý chia sẻ. Sau khi thương lái chuyển hết mẻ cá cuối cùng, ông quyết định tổ chức tất niên và mời Trung đội dân quân biển thị xã đến chung vui.

Sau mỗi chuyến đi biển trở về, các chiến sĩ dân quân biển luôn là địa chỉ ông tìm gặp đầu tiên để thông báo tình hình trên biển và chia sẻ niềm vui trúng lộc biển. Bởi với ông và gia đình, các chiến sĩ dân quân biển là những ân nhân cứu mạng, là điểm tựa niềm tin trên hành trình bám biển mưu sinh. Ông Quý nhớ lại: “Khoảng 7 giờ sáng ngày 22/6/2022, tại khu vực biển khu phố Hồng Hải, cách bờ hơn 200m, tàu của gia đình ông với 2 lao động, khi đang chuẩn bị ra khơi khai thác thủy sản thì bất ngờ gặp sóng to làm tàu bị lật úp. Nhận được tin báo, Trung đội dân quân biển phường lập tức liên lạc tàu đánh bắt gần đó, phối hợp với bà con ngư dân đến cứu vớt chúng tôi và kéo tàu vào bờ”.

Ông Trương Công Kiệm, chủ tàu TH91012TS, cho biết: “Mỗi khi có bão, áp thấp nhiệt đới, chúng tôi luôn được các anh quan tâm, liên lạc, hướng dẫn vào nơi tránh trú an toàn; giúp chằng chéo tàu thuyền, thông tin cụ thể về tình hình thời tiết... Những phương tiện nào không may gặp nạn trên biển luôn nhận được sự ứng cứu kịp thời của dân quân biển. Chúng tôi vững tin lắm chú à”.

Câu chuyện của chúng tôi đang rôm rả thì đồng chí Bùi Quốc Đạt, Phó Chủ tịch UBND thành phố Sầm Sơn có mặt thăm hỏi đầu xuân chính quyền và ngư dân nơi đây. Trong câu chuyện với chúng tôi, anh Đạt nói dân quân biển thực sự là “cứu tinh” của ngư dân. Điển hình như ngày 30/3/2022, tàu cá TH90073TS, công suất 400CV gồm 4 thuyền viên của ông Nguyễn Văn Hảnh, ở phường Quảng Cư khi đang khai thác thủy sản thì bất ngờ bị mất lái, trôi dạt vào bãi cạn tại khu vực phao số 4 cửa Lạch Hới. Ngay sau khi nhận được tin báo, các tàu có dân quân biển đã kịp thời ứng cứu, đưa người và phương tiện vào bờ an toàn. Cũng trong ngày 30/3/2022, dân quân biển ứng cứu kịp thời thuyền mủng công suất 20CV của anh Nguyễn Văn Lực, ở phường Trường Sơn khi về đến cửa sông Đơ thì bị sóng to làm lật thuyền.

Với ngư dân Hà Tĩnh, không gì vui bằng khi đầu xuân ra khơi “xông biển”, bởi mỗi chuyến ra khơi dịp này luôn bội thu, tiêu thụ nhanh lại được giá. Hàng nghìn cây đá lạnh từ các xưởng sản xuất không kịp tuồn xuống khoang tàu. Nước uống, lương thực, thực phẩm cũng được đưa lên tàu một cách khẩn trương, nhộn nhịp.

Dân quân biển Dương Văn Hiển, chủ tàu cá HT90340TS, công suất 90CV, ở thôn Tân Ninh Châu, xã Xuân Hội, Nghi Xuân nói: “Nghi Xuân có hàng trăm tàu cá lớn công suất từ 90-829CV. Thường ngày, hoạt động nghề biển vốn dĩ gặp nhiều khó khăn, hiểm nguy nhưng chúng tôi luôn hướng ra biển, bởi bám biển không chỉ mưu sinh mà còn vì lãnh hải thiêng liêng của Tổ quốc”. Được biết, anh Hiển đã không ít lần giúp đỡ các tàu cá bị chết máy khi đánh bắt xa bờ. Mỗi lần nhận được tín hiệu các tàu thuyền gặp sự cố, cần sự giúp đỡ là các anh sẵn sàng gác việc khai thác để ứng cứu thuyền bạn.

Lực lượng dân quân biển huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh giúp ngư dân chuyển hải sản đi tiêu thụ sau mỗi chuyến đi biển.

Được biết, hiện nay tỉnh Hà Tĩnh có 12 trung đội dân quân biển. Nhờ được huấn luyện, trang bị những kỹ năng cứu hộ, cứu nạn cơ bản nên dân quân biển Hà Tĩnh được ví như những “vị cứu tinh” nơi cửa biển. Điển hình như vụ cứu hộ tàu cá HT20231TS của anh Nguyễn Đức Hương, ở thị trấn Lộc Hà với 4 thuyền viên bị hỏng máy trôi dạt trên biển ngày 26/8/2022; vụ cứu sống 4 thuyền viên trên tàu cá HT90192TS của anh Trần Văn Sơn, ở thị trấn Lộc Hà bị chìm trên vùng biển Cửa Sót ngày 27/8/2022; vụ cứu sống 3 thuyền viên trên tàu cá HT-902566TS bị tàu hàng đâm chìm trên vùng biển Cửa Nhượng ngày 27/10/2022; vụ cứu sống 7 ngư dân lênh đênh trên biển thuộc tàu cá công suất 250CV của ông Trần Xuân Viện, ở thôn Hải Hà, xã Kỳ Hà, Kỳ Anh, Hà Tĩnh bị sóng đánh chìm ngày 11/12/2022…

Một vấn đề đáng lo ngại là do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu nên thời tiết trên biển những năm gần đây xuất hiện nhiều hiện tượng cực đoan, dẫn đến nhiều sự cố trên biển. Tính riêng năm 2022, tại địa bàn ven biển các tỉnh thuộc địa bàn Quân khu 4 đã xảy ra hàng chục sự cố trên biển như chết máy, chìm, lật tàu, mắc cạn… Chính các tàu cá có các thuyền viên “2 trong 1”, vừa là dân quân biển, vừa là ngư dân luôn là lực lượng có mặt đầu tiên tham gia cứu hộ, cứu nạn. Câu chuyện về họ được bà con ngư dân kể lại với tình cảm thân thương. Để mưu sinh trên biển, họ phải đoàn kết thành tổ, đội, quan tâm, hỗ trợ nhau như một gia đình.

Tại các địa phương, chúng tôi may mắn gặp những tàu cá vừa vào bờ sau hành trình “xông” biển đầu Xuân. Niềm vui về những chuyến ra khơi an toàn, bội thu hiện rõ trên nét mặt bà con. Dân quân biển Dương Đe, chủ tàu cá TTH-96365TS, ở tổ Tân Bình, phường Thuận An, thành phố Huế phấn khởi cho biết: “Chúng tôi thường nói vui với nhau là kể từ khi vào “hợp tác xã đánh bắt” có sự tham gia của dân quân biển thì an toàn hơn hẳn. Ngày 3/10/2022, chính tôi và 8 thuyền viên trên tàu may mắn được hai tàu TTH-92945TS và TTH-49125TS có dân quân biển cứu sống khi tàu bị chìm, trôi dạt trên biển. Hoạn nạn có nhau đã đành, khi gặp “lộc biển”, chúng tôi thông báo cho nhau cùng đánh bắt. Mới đây trên đường về bờ, phát hiện vỉa cá lớn, chúng tôi thu mỗi tàu mấy tấn hải sản, mỗi thuyền viên có thêm thu nhập, nhờ đó, Tết Quý Mão năm nay gia đình nào cũng tươm tất, đủ đầy hơn”.

Nói là “hợp tác xã” nhưng thực chất đây là những tổ, đội khai thác trên biển với nòng cốt là lực lượng quân quân biển của địa phương. Trong hoạt động khai thác trên biển, các tàu cá luôn giữ liên lạc với Ban CHQS các huyện, Biên phòng, chủ động thông báo diễn biến thời tiết, các vụ việc xảy ra trên biển. Đặc biệt, mỗi khi cần tăng chuyến đi, tăng sản lượng trước, trong và sau mỗi dịp Tết hay mùa đánh bắt cao điểm, có tổ, đội dân quân biển giúp cho ngư dân tự tin, yên tâm vươn khơi bám biển.

“Trước đây, đi biển không như bây giờ. Hồi ấy tất cả mọi thứ chúng tôi đều phải dựa vào trực giác và kinh nghiệm. Ví dụ như, để tìm luồng cá, ngư dân dựa vào con nước, màu nước, chim trời. Để tìm hướng đi, xác định tọa độ, ngư dân phải dựa vào trăng, sao, mặt trời… Chỉ với một con thuyền và ngư lưới cụ đơn sơ nhưng ông cha ta vẫn vững vàng trên biển thì bây giờ với trang thiết bị hiện đại, có sự đồng hành của dân quân biển thì không có lý do gì chúng tôi không yên tâm bám biển, làm giàu từ biển” - ông Hoàng Lợi, 60 tuổi, ngư dân phường Thuận An khẳng định./.