* Mỹ cáo buộc Iran rải thủy lôi

Theo phóng viên TTXVN tại Rome, Thủ tướng Ý Giorgia Meloni cùng người đồng cấp Đức Friedrich Merz và Anh Keir Starmer ngày 10-3 đã nhất trí hợp tác về các phương án bảo vệ hoạt động vận tải thương mại ở eo biển Hormuz trước các mối đe dọa từ Iran.

Eo biển Hormuz.

3 nhà lãnh đạo châu Âu đã thảo luận về tình hình mới nhất ở Trung Đông và nhất trí về tầm quan trọng sống còn của tự do hàng hải trên eo biển Hormuz, đồng thời cam kết sẽ hợp tác chặt chẽ trong thời gian tới trước các mối đe dọa từ Iran.

Hãng tin Ansa của Ý đưa tin nước này sẽ đảm nhận quyền chỉ huy chiến dịch Aspides của Liên minh châu Âu (EU) vào tuần tới, với sự vào cuộc của tàu Rizzo trong việc hộ tống an toàn cho các tàu thương mại châu Âu. Hiện con tàu này đang ở Biển Đỏ, ngoài khơi bờ biển Yemen. Chiến dịch Aspides là hoạt động an ninh hàng hải ngoại giao - quân sự của Liên minh châu Âu (EU), được thành lập từ năm 2024 để ngăn chặn các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào tàu thuyền trên Biển Đỏ. Hiện các nước như Bỉ, Pháp, Đức, Hy Lạp, Hà Lan và Thụy Điển cũng tham gia hoạt động này.

Trong khi đó, các nguồn tin tình báo Mỹ cho biết Iran đã bắt đầu triển khai thủy lôi tại các tuyến hàng hải trên eo biển Hormuz, gây gia tăng đáng kể rủi ro cho tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới. Phóng viên TTXVN tại Trung Đông dẫn các nguồn tin khu vực cho biết đã phát hiện các tàu nhỏ của Iran, có khả năng mang theo 2-3 thủy lôi mỗi chiếc, tại eo biển trên. Hiện chưa rõ quy mô kho dự trữ thủy lôi của Iran nhưng các ước tính trước đây cho thấy nước này có thể sở hữu từ 2.000-6.000 quả, bao gồm các loại do chính Iran, Trung Quốc và Nga sản xuất.

Giới chuyên gia an ninh nhận định việc sử dụng thủy lôi có thể gây tác động lớn cho hoạt động vận tải biển. Khác với tên lửa hay thiết bị không người lái, thủy lôi khó phát hiện hơn và có thể gây tai nạn nghiêm trọng, buộc các tàu thương mại phải tránh di chuyển qua tuyến đường này. 

Trong một tuyên bố cũng liên quan đến eo biển Hormuz, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 10-3 bác bỏ thông tin cho rằng Hải quân Mỹ đã hộ tống một tàu chở dầu đi qua do biển này. Hãng tin Tasnim của Iran dẫn lời người phát ngôn của IRGC Ali Mohammad Naini nêu rõ: “Không một tàu nào của Mỹ tiến gần vịnh Oman, vịnh Ba Tư hay eo biển Hormuz trong thời gian chiến sự”. Quan chức này cũng khẳng định Iran sẽ không cho phép Mỹ, Israel và các đồng minh của hai nước này xuất khẩu “dù chỉ một giọt dầu” từ Trung Đông. Mọi nỗ lực của các nước này nhằm kiểm soát giá dầu và khí đốt sẽ chỉ mang tính tạm thời và là điều vô nghĩa.

Bên cạnh đó, ông Naini cũng nhấn mạnh Iran mới là bên kiểm soát diễn biến cuộc xung đột và quyết định thời điểm kết thúc chiến tranh. Người phát ngôn của IRGC cũng nói rõ, từ nay, nước Cộng hòa Hồi giáo sẽ tấn công bằng những tên lửa có sức công phá lớn hơn với đầu đạn nặng tối thiểu là 1 tấn.

Các tuyên bố trên được đưa ra ngay sau khi xuất hiện bài đăng trên mạng xã hội của Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright biết Hải quân Mỹ đã hộ tống một tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Sau đó, ông Wright đã xóa bài đăng nhưng không nêu lý do. Trong khi đó, phóng viên TTXVN tại Washington dẫn truyền thông sở tại xác nhận Hải quân Mỹ vẫn chưa hộ tống tàu chở dầu nào qua eo biển có vị trí chiến lược này.

Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, có chiều rộng khoảng 34km tại điểm hẹp nhất và là tuyến vận tải chiến lược, nơi đáp ứng 20% nhu cầu vận chuyển dầu mỏ toàn cầu mỗi ngày. Theo dữ liệu theo dõi tàu biển, lưu lượng tàu chở dầu qua tuyến đường biển này đã giảm mạnh kể từ khi xung đột leo thang. Các nhà phân tích cảnh báo nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, nguồn cung dầu toàn cầu có thể bị ảnh hưởng đáng kể, làm gia tăng biến động trên thị trường năng lượng và gây áp lực cho kinh tế thế giới.

PHƯƠNG HOA