3 phương án “điều trị” cho máy tính bị “bệnh”
Khi máy tính bị nhiễm virus hay các phần mềm độc hại, việc loại bỏ chúng chỉ là bước đầu. Bạn còn phải làm nhiều thứ sau đó, và đây là những điều cần lưu ý.
1. Thay đổi mật khẩu
Bạn có thể sử dụng máy tính để đăng nhập tài khoản email, các trang web ngân hàng trực tuyến và nhiều tài khoản quan trọng khác. Giả sử máy tính của bạn nhiễm phần mềm độc hại, nó có khả năng đăng nhập tài khoản của bạn, sau đó cung cấp các thông tin chúng lấy được cho một phần mềm độc hại thứ ba. Chỉ cần tài khoản email của bạn, phần mềm thứ ba có thể thiết lập mật khẩu đăng nhập trên các trang web khác và truy cập hầu hết các tài khoản trực tuyến của bạn.
 |
| Thay đổi mật khẩu, việc làm cần thiết khi máy bị nhiễm phần mềm độc hại. |
Khi thay đổi mật khẩu, bạn cần sử dụng các chương trình quản lý mật khẩu, ví dụ LastPass, KeePass... Mật khẩu phải có tính duy nhất, mạnh mẽ, khó đoán và phải được xác thực qua hai bước. Điều này sẽ bảo vệ bạn trong tương lai, ngăn chặn việc xâm nhập trái phép, thậm chí biết mật khẩu vẫn không đăng nhập được.
2. Đảm bảo các phần mềm độc hại được loại bỏ
Một khi phần mềm độc hại truy cập vào máy tính, nó bắt đầu chạy và tiến hành nhiều việc nguy hiểm. Ví dụ, một số cài Rootkit vào máy, các Rootkit có thể khởi động trước Windows, ẩn mình trong hệ thống và làm thay đổi hệ thống. Nếu là Trojan, chúng bắt đầu "mở cửa" cho tải nhiều phần mềm có hại khác trên web và cài vào hệ thống của bạn.
Khi máy bị nhiễm, bạn nên quét bằng nhiều sản phẩm chống virus khác nhau để đảm bảo virus bị phát hiện tối đa. Bạn nên biết rằng, không một chương trình chống virus nào hoàn hảo, việc bỏ sót virus khi quét là bình thường. Ngoài ra, bạn cũng cần một chương trình chống virus trước khi Windows khởi động, tức là nó chạy bên ngoài Windows. Chương trình chống virus khởi động trước Windows như vậy sẽ phát hiện rootkit ẩn mình trong Windows, và thậm chí cả các phần mềm chạy trong Windows.
Trường hợp không diệt được virus, bạn nên cài lại Windows hoặc dùng chức năng Refresh nếu xài Windows 8. Cài lại là cách duy nhất để bạn có thể hoàn toàn tin tưởng là hệ thống đã "sạch".
3. Tìm hiểu virus xâm nhập bằng cách nào
Khi máy tính bị nhiễm virus, bạn phải xem chúng đến bằng cách nào, đi đường nào... Hãy kiểm tra các chức năng bảo mật trên máy, xem lại các thói quen hằng ngày và trả lời các câu hỏi sau đây để có thể đoán biết đường đi của virus.
- Bạn có sử dụng phần mềm chống virus không? Nếu không, bạn cần cài ngay. Microsoft Security Essentials (Windows Defender trên Windows 8) là sản phẩm diệt virus có sẵn của Microsoft, nhưng nó bị đánh giá là kém hiệu quả. Trong khi đó, Avast! là sản phẩm được khuyên dùng.
- Bạn có cài đặt Java không? Java có ảnh hưởng rất lớn đến vấn đề an ninh, bảo mật. Phần lớn máy tính kết nối Internet xài hệ điều hành lỗi thời, và chúng càng dễ bị tổn hại khi bạn cài đặt Java. Điều này khiến các phần mềm độc hại xâm nhập vào máy dễ dàng hơn. Nếu bạn không thật sự cần Java, hãy gỡ bỏ hoặc vô hiệu hóa chúng.
- Các plugin của trình duyệt có lỗi thời không? Xem trang web Plugin của Mozilla (http://www.mozilla.org/en-US/plugincheck) để đối chiếu các plugin lỗi thời, cần cập nhật. Trang web này có thể sử dụng cho nhiều trình duyệt khác nhau.
- Trình duyệt và hệ điều hành có tự động cập nhật không? Bạn nên để Windows tự cập nhật thông qua Windows Update. Các trình duyệt cũng có chức năng tự cập nhật. Sử dụng trình duyệt và hệ điều hành lỗi thời luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro.
- Bạn có cẩn thận với những gì bạn "chạy" không? Khi vào các trang web không quen biết, bạn có thể vô tình bấm vào mẫu quảng cáo, và một phần mềm nguy hiểm có thể chạy trên máy của bạn. Tránh các phần mềm vi phạm bản quyền, vì nó thường chứa virus độc hại. Hãy cẩn thận với những tập tin thực thi (.exe) nói chung, đặc biệt là những tập tin .exe được đính kèm trong email.
Hoàng Thy
