50 năm cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968 ở Quảng Nam

Báo cáo đề dẫn Hội thảo, đồng chí Nguyễn Chín, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Quảng Nam cho biết: Đầu năm 1965, chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ áp dụng ở miền Nam bị phá sản, để cứu vãn sự sụp đổ của chính quyền Sài Gòn, đế quốc Mỹ triển khai chiến lược “Chiến tranh cục bộ”, ồ ạt đưa quân Mỹ và quân đội các nước đồng minh vào trực tiếp tham chiến trên chiến trường miền Nam.

Ngày 08/3/1965, những lính Mỹ đầu tiên đổ bộ vào Đà Nẵng; ngày 07/5/1965, quân Mỹ đổ bộ vào Chu Lai (nay là huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam). Từ đây cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta bước vào một thời kỳ mới đầy cam go và thử thách. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Trung ương Đảng, Khu ủy Khu 5, Tỉnh ủy Quảng Nam và Tỉnh ủy Quảng Đà đã vận dụng sáng tạo đường lối chiến tranh nhân dân, lãnh đạo quân và dân Quảng Nam, Quảng Đà vượt qua những khó khăn, thử thách ban đầu, ra sức xây dựng lực lượng vũ trang, thực hiện linh hoạt phương châm “hai chân ba mũi giáp công”, từng bước đánh bại chiến lược “tìm và diệt” của Mỹ và chính quyền Sài Gòn trong hai mùa khô năm 1965 - 1966 và 1966 - 1967.

Nhận thấy tình thế bế tắc của Mỹ và chính quyền Sài Gòn, tháng 12/1967, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã quyết định chuyển cuộc chiến tranh cách mạng của nhân dân miền Nam sang một thời kỳ mới, thời kỳ giành thắng lợi quyết định, động viên những nỗ lực lớn lao của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ở cả hai miền, đưa cuộc kháng chiến của nhân dân ta lên bước phát triển cao nhất, dùng phương pháp tổng công kích, tổng khởi nghĩa để giành thắng lợi quyết định.

Thực hiện chủ trương của Trung ương Đảng, cùng với toàn miền Nam, quân và dân đất Quảng đã đồng loạt nổi dậy, tiến công vào các cơ quan đầu não của địch như thành phố Đà Nẵng, thị xã Tam Kỳ, thị xã Hội An và hầu hết các thị trấn, quận lỵ trên địa bàn tỉnh. Đòn tiến công bất ngờ của quân và dân miền Nam nói chung, Quảng Nam nói riêng đã giành được những thắng lợi to lớn, toàn diện cả về chính trị, quân sự và ngoại giao, có ý nghĩa chiến lược quan trọng, góp phần làm xoay chuyển cục diện chiến tranh, làm phá sản chiến lược “Chiến tranh cục bộ”, buộc đế quốc Mỹ phải xuống thang chiến tranh, ngừng ném bom miền Bắc và ngồi vào bàn đàm phán tại Hội nghị Pa-ri.

Theo đồng chí Nguyễn Chín, để làm làm sáng tỏ vai trò, ý nghĩa lịch sử, tác động của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968 trên địa bàn tỉnh Quảng Nam đối với chiến trường Khu 5 và miền Nam nói chung, tại Hội thảo, Ban tổ chức Hội thảo mong muốn các đại biểu tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến làm rõ những nội dung chủ yếu như: Phân tích tình hình quốc tế và trong nước, âm mưu và thủ đoạn của Mỹ và chính quyền Sài Gòn trong chiến lược “Chiến tranh cục bộ”; làm rõ vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương Đảng mà trực tiếp là Khu ủy Khu 5, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968 trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.

Đồng thời, các ý kiến cần làm rõ, khẳng định chủ trương đúng đắn, sáng suốt của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh - nhân tố quyết định đến thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy; làm rõ quyết tâm chiến lược của Đảng bộ, quân và nhân dân Quảng Nam trước cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968. Đồng thời tái hiện quá trình chuẩn bị, diễn biến của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, làm rõ những tác động của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy đối với chiến trường Khu 5 và miền Nam.

Ban tổ chức Hội thảo cũng mong muốn thông qua các ý kiến tại Hội thảo để phân tích, đánh giá một cách toàn diện, sâu sắc và khách quan tầm vóc, ý nghĩa lịch sử của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968 trên chiến trường Quảng Nam; làm rõ những khuyết điểm, hạn chế trong chỉ đạo, thực hành cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968 trong bối cảnh chung cả miền Nam. Tiếp tục rút ra những bài học lịch sử có giá trị lý luận và thực tiễn của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968, trên cơ sở đó phát huy, vận dụng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay; đồng thời góp phần phản bác những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch đang âm mưu phủ nhận giá trị, ý nghĩa của sự kiện lịch sử trọng đại này.

Trên cơ sở những gợi ý của đề dẫn, tại Hội thảo đã có hơn 15 ý kiến phát biểu, tham luận trực tiếp của các đại biểu; đồng thời nhiều đại biểu cũng đã gửi tham luận, góp phần vao thành công của Hội thảo.

Đánh giá kết quả của Hội thảo, đồng chí Phan Việt Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Quảng Nam cho biết: Cùng với 15 ý kiến phát biểu trực tiếp tại Hội thảo, trong quá trình chuẩn bị Hội thảo, Ban tổ chức đã nhận được hơn 30 tham luận, bài viết của các nhà nghiên cứu, các nhân chứng lịch sử... gửi về. Trong đó, các ý kiến tập trung vào 03 nhóm nội dung chính, gồm: Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 ở Quảng Nam - 50 năm nhìn lại (là các tham luận, bài viết, ý kiến trao đổi của các nhà nghiên cứu, các nhà khoa học thuộc các cơ quan trung ương, trong và ngoài tỉnh Quảng Nam); Quảng Nam – Trung dũng kiên cường, tiến công nổi dậy (là các tham luận, ý kiến trao đổi của đại biểu đến từ các lực lượng, các đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Nam); Ký ức Mậu Thân 1968 (các bài viết, ý kiến trao đổi của các đồng chí nhân chứng lịch sử - những người đã tham gia lãnh đạo, chỉ đạo và trực tiếp chiến đấu trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968 trên chiến trường Quảng Nam).

“Hầu hết các bài tham luận, ý kiến đều được chuẩn bị công phu, nội dung phong phú, bám sát chủ đề do Ban Tổ chức Hội thảo gợi ý, trong đó có nhiều tham luận, ý kiến đã tập hợp được nhiều tư liệu mới, lần đầu được công bố. Đây thực sự là những thành công lớn mà Hội thảo lần này gặt hái được, là cơ sở để Quảng Nam tiếp tục tổng hợp, phát huy trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện các nhiệm vụ chính trị của địa phương trong chặng đường mới; đồng thời cũng là cơ sở để Quảng Nam tiếp tục phát huy, làm tốt hơn công tác giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ cán bộ, đảng viên và nhân dân địa phương, nhất là thế hệ trẻ, qua đó tiếp tục bồi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước, phát huy truyền thống cách mạng, tạo động lực để xây dựng địa phương Quảng Nam ngày càng phát triển” - đồng chí Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Quảng Nam nhấn mạnh./.