Algeria trong địa chính trị năng lượng thế giới
Việc Algeria hồi tháng trước quyết định khởi động vòng đấu thầu mới cho hoạt động thăm dò dầu mỏ, khí đốt và khoáng sản thuộc khuôn khổ kế hoạch đầu tư trị giá 60 tỉ USD giai đoạn 2025-2029 phản ánh nỗ lực có tính toán nhằm tái định vị nước này trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đầy ngột ngạt.
Công nhân đang kiểm tra nhà máy Krechba tại mỏ khí In Salah, Algeria. Ảnh: AP
Động thái trên diễn ra giữa lúc bất ổn toàn cầu do xung đột tại Tây Á gây ra, nơi tình trạng gián đoạn nguồn cung và biến động giá cả đang làm thay đổi dòng chảy năng lượng trên thế giới.
Đối với châu Âu, Algeria mở rộng ngành năng lượng phù hợp với chiến lược đa dạng hóa nguồn cung của khu vực này. Sau khi lượng khí đốt nhập khẩu từ Nga giảm mạnh, Liên minh châu Âu (EU) đã tìm kiếm các nhà cung cấp thay thế và Algeria nổi lên như một đối tác then chốt. Năm 2024, Algeria chiếm khoảng 14,4% tổng lượng khí đốt nhập khẩu của EU, trở thành một trong những nhà cung cấp khí đốt qua đường ống lớn nhất ngoài Nga.
Tầm quan trọng của Algeria càng được củng cố nhờ vị trí địa lý thuận lợi: các tuyến đường ống như Medgaz (công suất 8 tỉ m³) và TransMed (hơn 32 tỉ m³) cung cấp các tuyến vận chuyển trực tiếp và tương đối an toàn vào châu Âu. Không giống khí tự nhiên hóa lỏng, vốn dễ bị gián đoạn vận chuyển đường biển, khí đốt Algeria tạo cho châu Âu một kênh cung ứng ít rủi ro hơn, đặc biệt giữa bối cảnh các tuyến hàng hải liên quan đến Tây Á vẫn dễ bị tổn thương.
Từ góc nhìn của Mỹ, làn sóng đầu tư của Algeria phù hợp với các mục tiêu chiến lược rộng lớn hơn nhằm củng cố khả năng chống chịu của thị trường năng lượng toàn cầu, đặc biệt khi Washington và Algiers tái khẳng định thương mại năng lượng là nền tảng trong quan hệ đối tác song phương.
Các công ty Mỹ cũng đang tìm cách mở rộng dấu ấn tại lĩnh vực mũi nhọn của Algeria, đặc biệt là những tập đoàn như Chevron và ExxonMobil, thông qua thăm dò các nguồn tài nguyên ngoài khơi và khí đá phiến cũng như phát triển các bể khí đốt Ahnet và Gourara.
Trong khi đó, sự hiện diện của Trung Quốc tạo ra một khía cạnh cạnh tranh hơn. Algiers lâu nay đã duy trì quan hệ chặt chẽ với Bắc Kinh thông qua Kế hoạch Hợp tác Chiến lược Toàn diện 5 năm lần thứ hai (2022-2026), trong đó ưu tiên năng lượng và công nghệ như các trụ cột của quan hệ song phương.
Các công ty Trung Quốc đều đặn mở rộng vai trò trong ngành năng lượng Algeria. Đáng chú ý, tập đoàn năng lượng Sinopec đã ký thỏa thuận chia sẻ sản lượng trị giá 850 triệu USD với công ty dầu khí quốc gia Sonatrach, phản ánh chiến lược dài hạn nhằm đảm bảo các tài sản năng lượng ở nước ngoài, đồng thời nâng cao tỷ lệ thu hồi hydrocarbon thông qua công nghệ tiên tiến.
Trên thị trường thế giới, Algeria là nhà sản xuất và xuất khẩu năng lượng quan trọng, đứng thứ 5 về sản xuất và thứ 2 về xuất khẩu khí tự nhiên, trong khi xếp thứ 13 về sản xuất và thứ 9 về xuất khẩu dầu mỏ. Nước này có trữ lượng khí đốt vào khoảng 2.300-2.500 tỉ m³ thuộc nhóm cao nhất châu Phi. Algiers cũng đang mở rộng sang ngành khai khoáng, được thúc đẩy bởi dự án Gara Djebilet khai thác một trong những mỏ quặng sắt lớn nhất thế giới với trữ lượng 3,5 tỉ tấn. Đa dạng hóa tài nguyên có thể giúp Algeria giảm thiểu mức độ dễ tổn thương của nền kinh tế và nâng cao khả năng chống chịu dài hạn.
HẠNH NGUYÊN (Theo Modern Diplomacy)
