Ông Trump đặt cược vào mối quan hệ với Nga?
Vài tuần qua, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có nhiều động thái xích lại gần hơn với Nga và gia tăng sức ép lên Ukraine nhằm thúc đẩy đối thoại và tiến tới kết thúc xung đột giữa 2 nước. Giới lập pháp Mỹ, kể cả đảng Cộng hòa, không hài lòng nhưng đó có thể là ván cược của ông chủ Nhà Trắng vào cuộc bầu cử giữa kỳ đầy khó khăn.
Tổng thống Putin (phải) gặp Đặc phái viên Mỹ Witkoff tại St. Petersburg hôm 21-10. Ảnh: Getty Images
Nhiều động thái tích cực
Theo thông báo của Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak, chuyến tàu chở 40.000 tấn dầu diesel của Nga đã đến Mỹ ngày 22-10. Đây là lô dầu diesel đầu tiên trong thỏa thuận mà Nga - Mỹ đạt được hôm 9-10, theo đó Nga sẽ cung cấp ngay lập tức 300.000 tấn dầu diesel (tương đương 2,25 triệu thùng) cho thị trường Mỹ và thế giới, sau đó là 500.000 tấn trong tháng 11 và tiếp đến là 1 triệu tấn.
Trong buổi tiếp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại thành phố St. Petersburg hôm 21-10, Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố Nga cũng sẵn sàng cung cấp phân bón với số lượng lớn cho Mỹ nhằm hỗ trợ cho nông dân nước này. Ông Putin cho biết thêm giá nhiên liệu trên thị trường thế giới đã giảm 5-6% sau thỏa thuận giữa Nga và Mỹ.
Cũng trong cuộc gặp trên, ông chủ Điện Kremlin cho biết Nga đã trả tự do cho công dân Mỹ Stephen Hubbard, một cựu giáo viên về hưu 74 tuổi bị bắt giữ hơn 4 năm qua vì cáo buộc tham chiến ở Ukraine với tư cách lính đánh thuê.
Viết trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Trump cho biết công dân Hubbard được về nước là nhờ yêu cầu trực tiếp của ông trong cuộc điện đàm với Tổng thống Putin. Chủ nhân Nhà Trắng nhấn mạnh với sự kính trọng dành cho mình, ông Putin đã chấp nhận yêu cầu mà không đòi hỏi trao đổi gì, điều chưa từng có với Nga.
Qua cuộc gặp trên, Nga đã chấp nhận nối lại đàm phán 3 bên với Mỹ và Ukraine. Giới chức Nga cho biết cuộc đàm phán mới ở cấp kỹ thuật có thể diễn ra tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vào giữa tháng 11, tập trung vào các biện pháp đảm bảo an ninh cho cả Ukraine lẫn Nga sau khi cuộc chiến kết thúc.
Giới phân tích cho rằng việc Mỹ nới lỏng các lệnh trừng phạt Nga, trong đó có xuất khẩu dầu diesel, là đòn bẩy kinh tế để thúc đẩy Mát-xcơ-va chấm dứt cuộc chiến Ukraine. Ngoài ra, chính quyền Trump liên tục gây sức ép lên Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky để nước này nhượng bộ trước Nga. Đặc phái viên Mỹ Witkoff đã có cuộc gặp với ông Zelensky tại Oslo, cùng lãnh đạo nước chủ nhà Na Uy và Phần Lan, đại diện của châu Âu và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Các nhà lập pháp Mỹ, bao gồm một số thành viên đảng Cộng hòa, đã phản đối cách hành xử được cho là “thiếu công bằng” và nhất quán của ông Trump giữa Nga và Ukraine.
Tuy nhiên, Tổng thống Trump dường như đang muốn đặt cược vào mối quan hệ với Nga không chỉ nhằm hạ nhiệt giá dầu diesel trước bầu cử mà còn nhằm giải quyết các vấn đề đối ngoại khó khăn là chấm dứt cuộc chiến Ukraine, Iran và phi hạt nhân hóa Bán đảo Triều Tiên. Tổng thống Putin vừa đề nghị hỗ trợ Mỹ giải quyết mối lo ngại về chương trình hạt nhân của Iran trong đàm phán.
Trong khi đó, cuộc gặp thượng đỉnh 3 bên lịch sử giữa các nhà lãnh đạo Mỹ - Trung - Nga dự kiến diễn ra bên lề Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại thành phố Thâm Quyến của Trung Quốc trong 2 ngày 18 và 19-11 được kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết các vấn đề hạt nhân của Iran và Triều Tiên.
KIẾN HÒA
