Bắc Cực ngày càng “nóng” 

Bắc Cực đang tăng nhiệt từng ngày không chỉ do biến đổi khí hậu gây ấm nóng toàn cầu làm lượng băng ở đây giảm mạnh, mà còn do cạnh tranh giữa các nước lớn tại khu vực có tầm quan trọng chiến lược này.

Tàu phá băng của Nga tại Bắc Cực. Ảnh: Rosatom

Tại Diễn đàn Bắc Cực - các khu vực lần thứ 4 tại Nga mới đây, Vụ trưởng Vụ Hợp tác châu Âu thuộc Bộ Ngoại giao Nga Vladislav Maslennikov nói rằng Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang quân sự hóa Bắc Cực và tăng cường tiềm lực quân sự gần biên giới phía Bắc của Nga.

Ông Maslennikov khẳng định: “Các cuộc tập trận quy mô lớn thường xuyên được tổ chức trong khu vực, tập trung vào diễn tập các kịch bản tấn công, cùng với nhiều hoạt động khác; đồng thời, các quốc gia thành viên NATO không thuộc khu vực Bắc Cực cũng tích cực tham gia”.

Hồi tháng 2-2026, NATO đã triển khai chiến dịch Arctic Sentry (Canh gác Bắc Cực), Theo thông báo của NATO, Arctic Sentry là một hoạt động đa lĩnh vực, trước mắt tập hợp và phối hợp các chương trình sẵn có của các nước thành viên, đơn cử như các cuộc tập trận của Na Uy và Đan Mạch.

Tư lệnh tối cao các lực lượng đồng minh của NATO tại châu Âu, Đại tướng Alexus Grynkewich, nhấn mạnh sứ mệnh này khẳng định cam kết của liên minh trong việc bảo vệ các quốc gia thành viên và duy trì sự ổn định tại một trong những khu vực có ý nghĩa chiến lược quan trọng nhất nhưng cũng thách thức nhất trên thế giới.

Trước đó, NATO đã mở rộng phạm vi trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Lực lượng Liên hợp Norfolk, bao gồm Đan Mạch, Phần Lan và Thụy Điển, cho thấy liên minh ngày càng chú trọng vấn đề an ninh tại Bắc Cực.      

Đây không phải lần đầu Mát-xcơ-va lên tiếng về căng thẳng gia tăng tại Bắc Cực. Cuối năm ngoái, Tổng Tư lệnh Hải quân Nga Alexander Moiseyev cảnh báo tình hình ở Bắc Cực đầy thách thức và có xu hướng xấu đi.

Đô đốc Moiseyev cho rằng Bắc Cực đang ngày càng bị các nước phương Tây coi là khu vực có nguy cơ xung đột trong tương lai, thay vì là một khu vực hợp tác. Theo ông, Nga đang ghi nhận sự gia tăng về hiện diện quân sự của nước ngoài và nỗ lực của phương Tây nhằm hạn chế hoạt động kinh tế của Nga.

Ông Moiseyev cho biết trong 5 năm qua, số lượng các cuộc tập trận của nước ngoài tại Bắc Cực đã tăng 40%, số lượng các chuyến bay trinh sát của NATO ở khu vực này tăng 40%.

Ông Moiseyev cũng khẳng định tầm quan trọng về mặt địa chính trị và kinh tế của Bắc Cực đối với Nga. Do đó, việc phát triển các vùng lãnh thổ của Nga ở Bắc Cực, đảm bảo vận chuyển bền vững dọc theo tuyến đường biển phía Bắc, tham gia các hoạt động hải quân để bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia, duy trì sự ổn định chiến lược ở Bắc Cực là những ưu tiên hàng đầu của Mát-xcơ-va.

Giám đốc Trung tâm Quy hoạch Nhà nước miền Đông của Nga Mikhail Kuznetsov cho biết chiến lược phát triển khu vực Bắc Cực của Nga đến năm 2050 dự kiến sẽ được phê duyệt vào cuối năm nay.

QUỐC KHÁNH (Tổng hợp)