Bài 3: Cần có giải pháp căn cơ
Đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế hiện đại nhằm giúp người dân chăm sóc sức khỏe toàn diện ngay tại tuyến y tế cơ sở. Tuy nhiên, do thiếu hụt về nguồn nhân lực nên việc thực hiện các dịch vụ cận lâm sàng còn nhiều bất cập và là một trong những nguyên nhân dẫn đến xuất toán chi phí khám, chữa bệnh (KCB) bảo hiểm y tế (BHYT). Giải quyết vấn đề này rất cần sự vào cuộc của các bộ, ngành chức năng.
Khi nguồn nhân lực được bảo đảm sẽ giúp người dân hưởng được các dịch vụ y tế chất lượng ngay tại tuyến y tế cơ sở
Chính sách thu hút nguồn nhân lực
Thời gian qua, do một số cơ chế, chính sách đào tạo theo địa chỉ không phù hợp, phải điều chỉnh đột ngột nên làm phá vỡ mục tiêu tích lũy nguồn nhân lực ngay khi đang đào tạo. Chính sách thu hút chưa thực sự hấp dẫn, chưa giải quyết hài hòa về quyền lợi giữa đội ngũ bác sĩ (BS) đang làm việc có cống hiến lâu dài với đội ngũ BS trẻ mới ra trường thu hút về địa phương công tác. Môi trường làm việc, cách thức quản lý có mặt còn hạn chế nên chưa phát huy hết khả năng, sở trường và tâm huyết gắn bó lâu dài của đội ngũ y, BS.
Để giải quyết vấn đề về đào tạo, thu hút nguồn nhân lực ngành Y tế, nhiều cơ sở KCB kiến nghị cần đưa ra giải pháp căn cơ, lâu dài và khả thi. Cụ thể, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Long An - Tiến sĩ Nguyễn Văn Hoàng đề nghị: “Cấp trên cần có giải pháp đào tạo BS theo địa chỉ sử dụng, có chính sách giữ chân BS và tạo điều kiện về nhà ở, học tập, môi trường thăng tiến. Trong điều kiện nguồn nhân lực hạn chế như hiện nay, đề nghị cấp trên cho các cơ sở KCB được ký hợp đồng ngắn hạn với BS có kinh nghiệm đã nghỉ hưu từng công tác tại bệnh viện hoặc nơi khác để tham gia công tác chuyên môn tại bệnh viện, kinh phí trả lương được trích từ nguồn thu của đơn vị. Đối với BS mới tốt nghiệp xin việc hoặc BS địa phương khác đến xin việc thì có cơ chế tuyển dụng ngay, không chờ đến đợt tuyển, tránh tình trạng BS bỏ việc đi nơi khác”.
Liên quan đến vấn đề đào tạo, thu hút nguồn nhân lực, lãnh đạo Trung tâm Y tế huyện Tân Hưng cũng đề nghị, khi đăng ký nhu cầu đào tạo, không ghi trong kế hoạch đào tạo chi tiết họ tên người cần đào tạo mà chỉ nên ghi suất đào tạo để chủ động, linh hoạt trong việc điều chỉnh người đi học, điều chỉnh chuyên ngành học nhưng vẫn bảo đảm không làm thay đổi tổng số lượng người học và chuyên ngành đào tạo.
Là đơn vị thuộc huyện biên giới, mới thành lập nên Trung tâm Y tế huyện Mộc Hóa thiếu nguồn nhân lực trầm trọng. Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Mộc Hóa - Trần Văn Ninh đề nghị: “Cấp trên xem xét cho chủ trương điều động và có chế độ, chính sách thu hút BS mới ra trường về công tác tại huyện biên giới. Xử lý nghiêm hơn đối với các BS được đào tạo liên thông do kinh phí của Nhà nước và tự lực xin nghỉ việc hoặc bỏ việc. Bổ sung kinh phí đào tạo ngắn hạn (3 tháng, 6 tháng, 12 tháng) cho các chứng chỉ chuyên môn đang thiếu trong công tác KCB BHYT”.
Đối với ngành Bảo hiểm Xã hội (BHXH), để giải quyết những khó khăn, bất cập trong KCB BHYT, ngành tăng cường phòng, chống lạm dụng, trục lợi Quỹ BHYT cũng như bảo đảm quyền lợi người tham gia BHYT. Cơ quan BHXH tiếp tục phối hợp ngành Y tế chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về BHYT nhằm phát hiện, chấn chỉnh những thiếu sót và giải quyết vướng mắc phát sinh.
Cần có giải pháp căn cơ để khắc phục triệt để các trường hợp thiếu thuốc cục bộ
Cần có giải pháp căn cơ, lâu dài
Trên cơ sở kết quả đã đạt và bất cập, hạn chế, Đoàn giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh về chăm sóc sức khỏe nhân dân và thực hiện lộ trình BHYT toàn dân tỉnh kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan liên quan, các địa phương thực hiện tổng rà soát thực trạng nguồn nhân lực toàn ngành Y tế ở tuyến tỉnh, huyện, xã. Đồng thời, cần xác định mức độ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và theo định mức quy định của Bộ Y tế, làm cơ sở đề ra giải pháp căn cơ, đồng bộ, hiệu quả về chính sách thu hút, đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực.
Đoàn giám sát chuyên đề HĐND tỉnh cũng đề nghị, ngành BHXH tỉnh chủ động phối hợp ngành Y tế tập trung rà soát, kiến nghị hoặc tham mưu UBND tỉnh kiến nghị Bộ Y tế, BHXH Việt Nam xem xét, tháo gỡ các vướng mắc, bất cập liên quan đến việc thực hiện thanh, quyết toán BHYT, trong đó có việc chậm quyết toán phần vượt dự toán KCB BHYT của tỉnh năm 2018 với số tiền 51,272 tỉ đồng. Ngành BHXH cần có cơ chế họp giao ban định kỳ với Sở Y tế và các cơ sở y tế có thực hiện KCB BHYT để kịp thời lắng nghe các phản ánh, trao đổi thông tin, hướng dẫn xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình KCB gắn với thanh toán, quyết toán BHYT.
HĐND tỉnh đề nghị ngành Y tế phối hợp ngành liên quan sớm xây dựng, đề xuất, tham mưu UBND tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành nghị quyết mới về chính sách hỗ trợ, khuyến khích, thu hút nguồn nhân lực ngành Y tế phù hợp tình hình mới và đề xuất xây dựng Đề án đào tạo nguồn nhân lực ngành Y tế giai đoạn 2021-2025 nhằm đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân trong tình hình mới. Trong đó, chú trọng bồi dưỡng, đào tạo, đào tạo lại nguồn nhân lực sẵn có tại chỗ để bảo đảm đáp ứng yêu cầu về chuẩn trình độ và cơ cấu, định mức theo quy định.
Đoàn giám sát của HĐND tỉnh cũng kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan liên quan, các địa phương có giải pháp kịp thời làm rõ các vấn đề chưa thông suốt đối với chủ trương từ năm 2020 giao các cơ sở y tế tự tổ chức đấu thầu thuốc. Nghiên cứu đề xuất giao nhiệm vụ cho một số tổ chức thực hiện đấu thầu mua sắm tập trung tại tỉnh để thực hiện mua sắm thuốc, vật tư y tế, hóa chất, oxy y tế và trang thiết bị cho toàn ngành Y tế trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, có giải pháp căn cơ để khắc phục triệt để các trường hợp thiếu thuốc cục bộ; kiểm soát tốt chất lượng thuốc đấu thầu, nhất là thuốc kháng sinh phục vụ phẫu thuật.
Ngành Y tế đề nghị, Chính phủ thành lập cơ quan độc lập giám định chi phí KCB BHYT, vì hiện nay hệ thống cơ quan BHXH vừa quản lý quỹ, vừa giám định, thanh tra nên chưa khách quan. Riêng ngành Y tế tiếp tục khẩn trương tổng rà soát, kiểm tra máy móc, trang thiết bị y tế và nhân sự vận hành các máy móc, trang thiết bị trên địa bàn tỉnh. Ngành chủ động điều chuyển máy móc, trang thiết bị và nhân sự sử dụng giữa các trạm y tế xã, trung tâm y tế và các bệnh viện bảo đảm đáp ứng nhu cầu KCB thực tế nhằm tránh tình trạng có máy móc, trang thiết bị nhưng không có con người sử dụng và ngược lại.
Khi nguồn nhân lực đầy đủ, việc đầu tư thiết bị y tế đồng bộ với nguồn nhân lực, chất lượng thuốc BHYT được bảo đảm sẽ giúp người dân hưởng được các dịch vụ y tế chất lượng ngay tại tuyến y tế cơ sở, hạn chế được tình trạng vượt tuyến và vượt toán trong thanh toán KCB BHYT. Giải quyết vấn đề này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành cấp trên và ngành liên quan trong việc đưa ra các giải pháp căn cơ, lâu dài và khả thi./.
Ngọc Mận
