Biogas từ chất thải chăn nuôi - mô hình hiệu quả
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh mẽ đến đời sống, việc chuyển đổi xanh trong sản xuất nông nghiệp đang trở thành xu thế tất yếu. Phường Khánh Hòa (TP Cần Thơ) có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản, đang từng bước tận dụng chất thải để sản xuất khí biogas, vừa giải bài toán môi trường, vừa tiết kiệm chi phí sinh hoạt, nâng cao thu nhập.
Toàn bộ phụ phẩm từ ao nuôi thủy sản được anh Hà thu gom đưa vào xử lý làm biogas.
“Biến chất thải thành gas”
Tại khu vực Bưng Tum, phường Khánh Hòa, anh Phạm Huỳnh Hà, một hộ nuôi tôm nước lợ với hơn 1ha ao nuôi từng nhiều năm trăn trở với bài toán xử lý nước thải. Mỗi lần xi phông đáy ao, lượng nước thải lẫn phân tôm, vỏ tôm và thức ăn dư thừa theo dòng chảy ra môi trường bên ngoài. Không chỉ gây ô nhiễm, điều này còn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch bệnh cho chính vụ nuôi tiếp theo.
Năm 2025, khi được tiếp cận chương trình hỗ trợ từ dự án “Tăng cường năng lực chuyển đổi năng lượng tái tạo và quản lý chất thải vì môi trường bền vững ở Đồng bằng sông Cửu Long”, anh Hà quyết định đầu tư hệ thống bể composite kết hợp hầm ủ biogas. Toàn bộ phụ phẩm từ ao nuôi được thu gom đưa vào xử lý. “Giá gas hiện tăng cao. Mỗi tháng tôi sử dụng một bình từ 500.000-600.000 đồng loại 12kg. Khi lắp đặt bể này với dung tích 9 khối, tôi có thể sử dụng gas nguyên năm mà không tốn tiền. Từ nguồn chất thải nay đã trở thành nguồn năng lượng phục vụ nấu nướng mỗi ngày, không chỉ tiết kiệm chi phí, còn giúp khu vực nuôi tôm của tôi sạch hơn” - anh Hà chia sẻ.
Ở khu vực Tân Tĩnh, bà Lê Thị Kim Ngân nhờ sử dụng biogas từ chăn nuôi heo đã tiết kiệm được đáng kể chi phí trong nấu nướng.
Gia đình bà Ngân hiện nuôi hơn 10 con heo thịt. Trước đây, chất thải từ chuồng nuôi đều xả ra ao, sông cạnh nhà. Từ khi được hỗ trợ lắp đặt hầm biogas, toàn bộ chất thải được thu gom đưa vào bể ủ. Sau quá trình phân hủy, khí gas sinh học được dẫn trực tiếp vào bếp.
Theo bà Ngân, khoảng cuối năm 2025 khi làm biogas, gia đình không còn mua gas bên ngoài mà tận dụng trong sinh hoạt cho 2 gia đình, giúp tiết kiệm hàng triệu đồng mỗi năm. Bên cạnh đó, chuồng trại sạch hơn, không khí thông thoáng hơn, hàng xóm cũng không còn phàn nàn về mùi hôi như trước.
Hướng đến nền nông nghiệp xanh
Thông qua Dự án “Tăng cường năng lực chuyển đổi năng lượng tái tạo và quản lý chất thải vì môi trường bền vững ở Đồng bằng sông Cửu Long” do Tổ chức ActionAid Quốc tế tại Việt Nam tài trợ, phường Khánh Hòa được hỗ trợ lắp đặt tổng cộng 410 bể biogas. Trong đó, có 50 hộ chăn nuôi được hỗ trợ mỗi hộ 1 bể và 120 hộ nuôi trồng thủy sản được hỗ trợ 1 hộ/3 bể, kèm theo bồn nhựa composite, bếp gas và hệ thống dẫn khí. Mỗi bể có kinh phí gần 12 triệu đồng, dự án hỗ trợ 90%, người dân chỉ đối ứng 10%. Tổng chi phí thực hiện lên đến 4,9 tỉ đồng. Đây được xem là “cú hích” quan trọng, bởi nếu không có nguồn hỗ trợ này, nhiều hộ dân khó có điều kiện mạnh dạn đầu tư.
Theo ông Tô Thanh Nhị, Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Khánh Hòa, địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền để người dân thay đổi nhận thức trong sản xuất, cho các hộ ký cam kết không xả thải ra môi trường. Đồng thời khuyến khích bà con tiếp tục áp dụng công nghệ biogas vào sản xuất để giữ vệ sinh môi trường trong chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản. “Khi chất thải chăn nuôi được “tái sinh” thành năng lượng, khi người dân chủ động thay đổi cách sản xuất thì đó chính là nền tảng để xây dựng một nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn và bền vững. Đây cũng là một trong những giải pháp mà phường Khánh Hòa hướng đến lâu dài trên hành trình ứng phó với biến đổi khí hậu” - ông Nhị nhấn mạnh.
Trong bối cảnh giá khí đốt ngày càng tăng thì mô hình biogas càng cho thấy giá trị thiết thực. Không chỉ giúp giảm áp lực chi tiêu cho từng hộ gia đình, đây còn là giải pháp năng lượng sạch phù hợp với xu thế phát triển bền vững. Từ những bể biogas ở Khánh Hòa, có thể thấy một tư duy mới đang hình thành, đó là không xem chất thải là gánh nặng, mà coi đó là “tài nguyên”.
Bài, ảnh: SONG LÊ
