Bổ sung quy định để minh bạch thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Hình ảnh tại buổi họp báo (Ảnh: M.PƯ

Chiều 19/9, Bộ Tài chính tổ chức buổi Họp báo giới thiệu Nghị định số 65/2022/NĐ-CP (Nghị định 65) sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 153/2020/NĐ-CP quy định về chào bán, giao dịch TPDN riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán TPDN ra thị trường quốc tế.

Bảo vệ quyền lợi cho cả doanh nghiệp phát hành và nhà đầu tư 

Bộ Tài chính cho biết, Nghị định 65 bổ sung quy định đối với một số trường hợp hồ sơ phát hành phải có xếp hạng tính nhiệm theo quy định Luật Chứng khoán. Hay quy định trường hợp chào bán cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp là cá nhân phải có hợp đồng ký với đại diện người chủ sở hữu trái phiếu; có xác nhận của ngân hàng thương mại về mở tài khoảng mua trái phiếu.

Nhóm quy định thứ hai là liên quan đến yêu cầu đối với doanh nghiệp phát hành. Trong đó, bổ sung quy định doanh nghiệp phải mua lại trước hạn bắt buộc khi vi phạm phương án phát hành, công bố thông tin về khả năng; tài sản bảo đảm của trái phiếu phải được định giá…

Đáng chú ý, một trong những quy định mới của Nghị định là bổ sung các quy định để tăng tính chuyên nghiệp của nhà đầu tư cá nhân khi mua TPDN riêng lẻ, hạn chế tối đa nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ gian lận để mua TPDN riêng lẻ.

Trong đó, việc xác định nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp bằng danh mục chứng khoán phải đảm bảo danh mục nắm giữ có giá trị trung bình từ 2 tỷ đồng tối thiểu trong vòng 180 ngày bằng tài sản của nhà đầu tư, không bao gồm tiền vay.

Khi mua trái phiếu, nhà đầu tư phải đọc, hiểu và ký văn bản xác nhận đã tiếp cận đầy đủ các tài liệu về trái phiếu dự kiến mua và hiểu biết pháp luật, chấp nhận rủi ro về TPDN riêng lẻ (cả trên thị trường sơ cấp và thứ cấp); tổ chức cung cấp thông tin và tổ chức xác nhận tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp cùng ký xác nhận lên văn bản này về việc đã cung cấp đầy đủ thông tin và hồ sơ cho nhà đầu tư.

Nhà đầu tư không được phép bán hoặc cùng góp vốn đầu tư trái phiếu với nhà đầu tư không phải là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

Bộ Tài chính tiếp tục khuyến nghị các chủ thể tham gia thị trường cần tuân thủ quy định của pháp luật. Các doanh nghiệp phát hành phải đảm bảo tính trung thực của hồ sơ chào bán trái phiếu, sử dụng vốn đúng mục đích, có trách nhiệm giải thích cho nhà đầu tư các thông tin liên quan đến phương án phát hành, các rủi ro pháp lý, rủi ro đầu tư, rủi ro sử dụng vốn, quyền, lợi ích và trách nhiệm pháp lý của các bên khi phát hành và đầu tư TPDN.

Ông Nguyễn Hoàng Dương cũng khẳng định, Nghị định không có quy định nào nói thắt chặt thị trường TPDN, không có thêm điều kiện phát hành mới, quy định chỉ phục vụ thị trường thời gian tới minh bạch hơn. Với DN công khai thông tin ở cấp độ cao, đặc biệt là doanh nghiệp đại chúng, có tình hình tài chính tốt, công bố thông tin tốt vẫn huy động được vốn trên thị trường.

Nhiều công ty chứng khoán, tổ chức phát hành phát hiệt vi phạm sau thanh, kiểm tra

Bộ Tài chính cho biết, từ tháng 10/2021 đến nay, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tiến hành tổng cộng 30 đoàn thanh, kiểm tra đối vưới 21 công ty chứng khoán và 9 tổ chức phát hành. Trong đó, có nội dung thanh, kiểm tra liên quan đến việc thuân thủ quy định tại Nghị định số 153. 

Kết quả, đối với 21 công ty chứng khoán (gồm 7 công ty chứng khoán kiểm tra, thanh tra định kỳ và 14 công ty chứng khoán kiểm tra, thanh tra đột xuất), có 6 công ty chứng khoán có vi phạm liên quan đến việc cung cấp dịch vụ TPDN riêng lẻ.

Cụ thể, Công ty CP Chứng khoán Quốc tế Việt Nam (VISecurities) cung cấp dịch vụ tư vấn hồ sơ chào bán TPDN riêng lẻ, chung cấp dịch vụ đại lý lưu ký, chuyển nhượng TPDN riêng lẻ khi chưa được UBCKNN cấp phép. Đã xử phạt 250 triệu đồng.

Công ty CP Chứng khoán Thành Công công bố thông tin không đúng thời hạn theo quy định pháp luật về việc mua lại trái phiếu trước hạn, đã xử phạt 50 triệu đồng.

Công ty CP Chứng khoán Tiên Phong (TPS) vi phạm quy định cung cấp dịch vụ tư vấn hồ sơ chào bán TPDN. 

Ba công ty chứng khoán khác là Chứng khoán Everest, Chứng khoán KIS Việt Nam và Chứng khoán An Bình bị kiểm tra đột xuất liên quan đến vụ việc Tân Hoàng Minh cũng phát hiện các hành vi vi phạm không đảm bảo các thông tin trong hồ sơ chào bán hoặc phát hành trái phiếu riêng lẻ chính xác, có thể kiểm chứng được; đồng thời vi phạm các quy định về công bố thông tin.

UBCKNN đang tiến hành các thủ tục xử phạt vi phạm hành chính đối với 6 công ty nêu trên theo quy định.

Bên cạnh đó, đối với 5 công ty chứng khoán liên quan đến vụ việc Tân Hoàng Minh, UBCKNN đã trao đổi kết quả, tài liệu kiểm tra cho Cơ quan Cảnh sát điều tra – Bộ Công an.

Đối với 9 tổ chức phát hành thì có tới 8/9 tổ chức vi phạm.

Trong đó, 2 tổ chức phát hành không phải công ty đại chúng vi phạm quy định tại Luật Chứng khoán. Cụ thể, Công ty CP Tập đoàn Apec Group và Coogn ty CP Tập đoàn VsetGroup chào bán trái phiếu ra công chúng nhưng không đăng ký với UBCKNN theo quy định. UBCKNN đã xử phạt 600 triệu đồng với mỗi doanh nghiệp trên và yêu cầu thu hồi trái phiếu phát hành, hoàn trả tiền mua trái phiếu cho nhà đầu tư nếu nhà đầu tư có yêu cầu.

Cùng với đó, 2 tổ chức phát hành không phải công ty đại chúng khác là Công ty CP Đầu tư thương mại Hồng Hoàng, Công ty TNHH Đầu tư và phát triển Bất động sản Seaside Homes kiểm tra đột xuất theo chỉ đạo của Bộ Tài chính. Kết quả, 2 doanh nghiệp nêu trên vi phạm công bố thông tin không đúng thời hạn theo quy định của Nghị định 153, bị xử phạt 70 triệu đồng.

Bốn tổ chức phát hành là Công ty đại chúng thanh tra định kỳ vi phạm nghĩa vụ công bố thông tin gồm: Công ty CP Công trình giao thông Đồng Nai, Công ty CP Tân Phú Việt Nam, Công ty CP Tập đoàn Danh Khôi, Công ty CP Bất động sản và Đầu tư VRC). Bộ Tài chính đang xem xét xử lý theo quy định.

Ngoài ra, theo kết quả rà soát đối với nội dung đơn của nhà đầu tư, UBCKNN đã xử phạt Công ty CP Đầu tư Công nghiệp Việt Hưng vi phạm về công bố thông tin không đúng thời hạn.