Chế độ ăn ngăn đường tăng trong ba bữa Tết
Những mâm cỗ ngày Tết luôn là “thử thách” lớn đối với người bệnh đái tháo đường. Tâm lý chủ quan “ăn thoải mái ba bữa Tết rồi kiêng sau” là nguyên nhân hàng đầu khiến số ca nhập viện vì biến chứng đái tháo đường gia tăng sau Tết.
Bác sĩ khuyến cáo người bệnh đái tháo đường chú ý chế độ ăn ngày Tết hợp lý.
Bệnh nhân Trần Thị Lan (60 tuổi) đến Trung tâm Y tế khu vực Cái Răng tái khám, nhờ bác sĩ tư vấn chế độ ăn uống hợp lý trong ngày Tết và lãnh thuốc kiểm soát đường huyết, ổn định huyết áp, chữa chứng ợ hơi chua do bệnh dạ dày. Bà Lan chia sẻ: “Tôi tuổi cao, mắc nhiều bệnh mạn tính, sợ kiêng khem quá dẫn đến thiếu chất, sức khỏe suy kiệt. Còn ngày Tết có nhiều món ngon, ăn “thoải mái” lại sợ đường trong máu tăng”. Trước băn khoăn của bà Lan về việc kiểm soát chế độ ăn ngày Tết, BS Lê Mỹ Duyên, Khoa Khám bệnh, cho biết bà có thể ăn các món ngon ngày Tết với lượng vừa phải, cân bằng các thực phẩm giàu tinh bột, đạm với rau củ quả và các loại nước giải khát tốt cho sức khỏe; cần tiết chế các món lên men, chua cay có thể ảnh hưởng dạ dày. Bà Lan cần uống thuốc đúng liều theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Liên quan đến vấn đề bữa ăn ngày Tết của người bệnh đái tháo đường, PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho rằng mâm cỗ Tết chứa rất nhiều “cạm bẫy” dinh dưỡng. Trong đó, nhiều thực phẩm giàu tinh bột và chất béo, như: bánh chưng, bánh tét, xôi, thịt kho tàu... có nguy cơ dẫn đến gia tăng chỉ số đường huyết cực cao nếu tiêu thụ lượng nhiều. Các loại bánh mứt, nước ngọt chứa nhiều đường và rượu bia cũng ảnh hưởng đến đường huyết. Tuy nhiên, các bữa ăn ngày Tết lại thường thiếu hụt chất xơ khi các món rau thường bị xem nhẹ, làm mất đi “bộ phanh” kìm hãm sự hấp thu đường.
Để kiểm soát đường huyết ổn định trong những ngày Tết, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn sau: Thực hiện quy tắc “Ăn ngược”: Bắt đầu bữa ăn bằng một ít rau xanh. Chất xơ giúp tạo lớp màng ngăn, làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu, sau đó mới ăn đến đạm và tinh bột. Tiết chế tinh bột: Khi đã ăn bánh chưng, bánh tét, nên cắt giảm phần cơm tương ứng trong bữa ăn (chỉ nên dùng một lượng nhỏ bằng lòng bàn tay). Thận trọng với món lên men: Người có bệnh lý dạ dày cần tránh các món dưa kiệu, cải muối quá chua hoặc đồ cay nóng. Cẩn trọng với rượu bia: Tuyệt đối không uống rượu bia khi bụng đói. Rượu có thể gây hạ đường huyết đột ngột, rất nguy hiểm đối với người đang dùng insulin. Duy trì “phác đồ” vận động: Dành ít nhất 30-60 phút mỗi ngày để đi bộ hoặc vận động nhẹ nhàng. Việc này giúp tiêu hao năng lượng dư thừa và ổn định đường huyết hiệu quả. Không bao giờ quên thuốc: Dù lịch trình thăm hỏi, vui chơi ngày Tết bận rộn, người có tiền sử đái tháo đường tuyệt đối không được bỏ thuốc hoặc uống không đúng liều theo chỉ dẫn của bác sĩ.
“Tết sẽ không là trở ngại nếu người bệnh hiểu đúng và chủ động lập kế hoạch ăn uống cho mình. Ăn chậm, ăn có chọn lọc và theo dõi đường huyết thường xuyên hơn chính là chìa khóa để đón một cái Tết vui vẻ, an toàn”, PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng khuyến cáo.
Bài, ảnh: THU SƯƠNG
