Chiến dịch “thịnh nộ kinh tế” của Mỹ nhằm vào Iran 

Mặc dù các cuộc không kích trong khuôn khổ chiến dịch “cuồng nộ dữ dội" đã tạm dừng theo thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần, song Mỹ vẫn đang tiến hành chống Iran bằng chiến dịch “cuồng nộ kinh tế".

Phái đoàn cấp cao Pakistan do Thống soái Asim Munir dẫn đầu đến Tehran hôm 15-4 và được Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đón tiếp tại sân bay. Ảnh: AP

Đó là tuyên bố của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tại cuộc họp báo hôm 15-4 cùng với Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt. Theo giải thích của ông Bessent, Mỹ sẽ tăng cường các biện pháp gây tổn thất kinh tế cho Iran và nỗ lực này sẽ là "tương đương về mặt tài chính" với một chiến dịch ném bom.

Siết chặt cấm vận dầu mỏ

Cụ thể, các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ nhắm vào cơ sở hạ tầng vận chuyển dầu mỏ, áp đặt cấm vận đối với hơn 20 cá nhân, công ty và tàu liên quan đến mạng lưới vận tải dầu mỏ của thương gia Mohammad Hossein Shamkhani.

Ông Shamkhani là con trai của Ali Shamkhani, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào ngày 28-2. Mỹ cáo buộc mạng lưới của ông Shamkhani - hoạt động tại Iran và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) - đã né tránh lệnh trừng phạt thông qua một nhóm các công ty tư vấn và vận tải có vẻ hợp pháp để vận hành đội tàu của mình.

Ngoài ra, Bộ Tài chính Mỹ cũng áp biện pháp trừng phạt đối với một công dân Iran tên Seyed Naiemaei Badroddin Moosavi - người bị cáo buộc cấp tiền cho nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon - cùng 3 công ty dính dáng đến một đường dây rửa tiền phức tạp liên quan tới việc bán dầu mỏ Iran để đổi lấy vàng từ Venezuela.

Đặc biệt, ông Bessent cho biết Mỹ đã thông báo với các công ty và quốc gia khác nhằm cảnh báo rằng nếu họ mua dầu mỏ của Iran, hoặc nếu tiền của Iran đang nằm trong hệ thống ngân hàng của họ, nước này sẵn sàng áp dụng các biện pháp trừng phạt thứ cấp. Ông Bessent lưu ý Trung Quốc phải tạm dừng mua dầu từ Tehran khi Washington triển khai phong tỏa eo biển Hormuz nhằm vào Tehran.

Hôm 14-4, Bộ Tài chính Mỹ cũng đã gửi thư cho các cơ quan tài chính Mỹ ở Trung Quốc, Hong Kong, UAE và Oman, cảnh báo họ sẽ bị trừng phạt thứ cấp nếu giao dịch bất hợp pháp với Iran.

Với những bước đi, Mỹ sẽ sớm chấm dứt việc cho phép các nước mua dầu của Iran bị mắc kẹt trên biển từ cuối tháng 3 nhằm hạ nhiệt căng thẳng nguồn cung năng lượng. Đáng chú ý, Mỹ cũng sẽ ngưng cấp phép tương tự đối với dầu mỏ của Nga.

Vẫn chờ tín hiệu đàm phán

Bên cạnh siết chắt chặt cấm vận, tờ Washington Post cho biết Mỹ dự kiến triển khai thêm 10.000 binh sĩ tới Trung Đông vào cuối tháng này, trong bối cảnh Washington đang phong tỏa eo biển Hormuz. Các lực lượng Mỹ sẽ được triển khai bao gồm khoảng 6.000 binh sĩ trên tàu sân bay USS George H.W. Bush cùng nhiều tàu chiến hộ tống, khoảng 4.200 binh sĩ khác thuộc Nhóm tác chiến đổ bộ Boxer và Đơn vị viễn chinh Thủy quân lục chiến số 11. Hiện tại, Mỹ đang duy trì hơn 10.000 quân nhân, bao thủy quân lục chiến và không lực, cùng 12 tàu chiến và hàng chục máy bay tham gia phong tỏa các cảng biển của Iran.

Trong tuyên bố đáp trả mới nhất,  ông Mohsen Rezaei - cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và hiện là cố vấn quân sự của Đại giáo chủ Mojtaba Khamenei - cảnh báo rằng Tehran có thể nhắm mục tiêu vào các tàu Mỹ nếu Washington tiếp tục tăng cường hiện diện quân sự tại tuyến hàng hải chiến lược này.  Ông Rezaei cũng bày tỏ quan điểm không ủng hộ việc gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại và cho biết Iran sẵn sàng cho một cuộc chiến lâu dài.

Thiếu tướng Ali Abdollahi Aliabadi thuộc Bộ Tư lệnh Trung ương Iran đe dọa nếu Mỹ tiếp tục bao vây các cảng biển của Iran thì nước này sẽ “gây bất an” cho bất kỳ tàu dầu và tàu thương mại nào đi qua Vùng Vịnh, Biển Oman và Biển Đỏ.

Tuy nhiên, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt lại lạc quan thông báo những cuộc thảo luận về vòng đàm phán mới giữa Mỹ và Iran đang được tiến hành và sự kiện này nhiều khả năng sẽ được tổ chức tại thủ đô Islamabad của Pakistan. Để thúc đẩy đàm phán, phái đoàn cấp cao Pakistan đã đến thủ đô Tehran ngày 15-4 nhằm truyền tải các thông điệp quan trọng của Mỹ tới Iran.

ĐỨC TRUNG