Chiến lược 3 mũi giáp công của ông Trump với Iran
Cách tiếp cận của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với cuộc chiến Iran luôn thay đổi nhanh chóng theo thời gian. Hồi tuần trước, chính quyền Trump đã chuyển từ các hành động quân sự kéo dài sang gây sức ép kinh tế với Tehran, nhưng cuộc đấu hỏa lực từ hôm 31-8 làm dấy lên lo ngại rằng xung đột có thể tái diễn theo chiều hướng khốc liệt hơn.
Ông Trump đang đặt cược vào chiến lược 3 mũi giáp công nhằm vào Iran. Ảnh: Getty Images
Tình trạng "không chiến tranh, không hòa bình"
Trả lời chất vấn của báo chí hôm 3-9, Phó Tổng thống JD Vance cho rằng xung đột vũ trang giữa Mỹ và Iran không nên được gọi là "chiến tranh", nhưng ông không thể dự đoán thời điểm kết thúc tấn công quân sự. "Nếu các bạn hỏi khi nào chuyện này (xung đột) mới kết thúc, các bạn đang đặt ra một câu hỏi kiểu như khi nào người Iran mới ngừng nã pháo vào các con tàu. Thực tế là tôi không biết câu trả lời cho câu hỏi đó. Các bạn sẽ phải hỏi chính phía Iran", ông Vance giải thích.
Theo hãng tin AP, cách lập luận của ông Vance là nhằm giảm nhẹ mức độ ác liệt của cuộc xung đột vốn làm nổi bật thách thức mà chính quyền Trump đang đối mặt khi cố gắng thuyết phục cử tri Mỹ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới.
Hiện tại, cuộc xung đột vốn không được lòng dân và từng được Nhà Trắng dự báo ban đầu chỉ kéo dài vài tuần đang đẩy giá xăng dầu tăng cao và khiến người tiêu dùng phải chật vật đối phó với tình trạng lạm phát gia tăng.
Trang tin Axios nhận định chính quyền Trump có thể đang chuyển hướng sang một chiến lược mới mang tính chất "không chiến tranh, không hòa bình" trong cuộc xung đột này, theo đó Mỹ muốn tấn công Iran định kỳ thay vì sa đà vào một cuộc xung đột kéo dài mà Tổng thống Trump từng gọi là "những cuộc chiến bất tận" dưới thời những người tiền nhiệm.
Cụ thể, Washington đang thực hiện các cuộc tấn công hạn chế và có thể lặp lại định kỳ nếu cần thiết nhằm ngăn chặn Iran khôi phục năng lực quân sự tại eo biển Hormuz. Một đại diện chính phủ Mỹ đã sử dụng một khái niệm trong chính sách an ninh của Israel đối với phong trào Hồi giáo Hamas để mô tả ý tưởng này là chiến lược "cắt cỏ". Hình ảnh ẩn dụ này ám chỉ một chiến lược không hề đặt mục tiêu đánh bại đối phương một lần và mãi mãi. Chỉ cần thường xuyên làm suy giảm năng lực quân sự của kẻ thù xuống mức mà mối đe dọa vẫn nằm trong tầm kiểm soát là đủ. Khi cỏ mọc lại thì cắt nó đi.
Tiềm ẩn nguy cơ lớn
Trên thực tế, Mỹ đã triển khai chiến lược "cắt cỏ" đối với Iran và đạt được một số thành công quân sự trong vài tháng qua, nhưng đồng thời bộc lộ nhiều hạn chế. Bởi Israel đã phát triển chiến lược "cắt cỏ" dành cho nhóm vũ trang phi nhà nước như Hamas, chứ không phải được thiết kế cho một cuộc chiến tranh với một quốc gia có tiềm lực quân sự hùng mạnh như Iran. Bom đạn của Mỹ chắc chắn có thể phá hủy các vị trí quân sự quan trọng của Iran, nhưng kiến thức và nền tảng công nghệ quân sự của nước này vẫn sẽ được bảo toàn. Do đó, quá trình tái thiết của Tehran có thể bị trì hoãn chứ không thể bị ngăn chặn.
Bà Mona Yacoubian, Giám đốc Chương trình Trung Đông tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Washington đánh giá chiến lược "cắt cỏ" có thể trở thành một chiến lược quân sự lỗi thời của Mỹ, đặc biệt là tại eo biển Hormuz vốn nằm trong tầm kiểm soát thuận lợi của hệ thống quân sự đa tầng của Iran. Việc Iran tái thiết sức mạnh quân sự quanh eo biển Hormuz đang đòi hỏi Mỹ phải duy trì một chiến dịch quân sự kéo dài và tốn kém. Thậm chí, bà Yacoubian cảnh báo các cuộc tấn công liên tiếp lặp lại của Mỹ tiềm ẩn rủi ro lớn hơn, bởi nó có thể khiến Tehran quyết tâm theo đuổi vũ khí hạt nhân như là cách duy nhất để đạt được khả năng răn đe lâu dài.
Thực ra, chiến lược mới hiện nay của chính quyền Trump dường như gồm 3 mũi giáp công gây sức ép lên Iran: hộ tống các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, ném bom cơ sở hạ tầng quân sự mà Iran sử dụng để đe dọa tuyến đường thủy trọng yếu này, và chặn đứng hoạt động xuất khẩu dầu của Iran. Cả 3 thành phần của chiến lược mới này đã đồng loạt được triển khai hôm 1-9 như một trong những chiến dịch phức tạp nhất của Mỹ trong cuộc chiến chống Iran từ hơn 6 tháng qua.
Tuy nhiên, câu hỏi lớn vẫn tiếp tục đặt ra là liệu các cuộc tấn công dồn dập, hoạt động hộ tống qua eo biển Hormuz, lệnh phong tỏa dầu mỏ và các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn của Washington có tạo đủ áp lực để buộc Tehran phải nhượng bộ chính trị hay không - hay Iran sẽ tiếp tục tái thiết và đáp trả Mỹ trong cuộc chiến khó có hồi kết bền vững?
KIẾN HÒA
