Chuyến thăm Mỹ gây chia rẽ của Thủ tướng Israel
Ngày 24-7, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có bài phát biểu trước phiên họp chung của Quốc hội Mỹ trong khuôn khổ chuyến công du đầu tiên sau khi xung đột Dải Gaza bùng phát vào tháng 10-2023. Đây cũng là lần đầu tiên chính trị gia 74 tuổi ra nước ngoài, kể từ lúc Tòa án Hình sự Quốc tế tìm cách bắt giữ ông vì những gì được cho là tội ác chiến tranh có thể xảy ra trong cuộc tấn công của Israel.
Người biểu tình phản đối Mỹ tiếp tục cung cấp vũ khí cho Israel. Ảnh: AP
Sự hiện diện của Thủ tướng Netanyahu tại Mỹ thu hút đám đông biểu tình với khoảng 5.000 người tham gia các cuộc tuần hành bên ngoài Đồi Capitol, mục tiêu là lên án chiến dịch quân sự của Israel và yêu cầu bắt giữ ông Netanyahu về tội ác chiến tranh. Một số người ủng hộ Tel Aviv, nhưng nêu điều kiện ông Netanyahu phải ký thỏa thuận ngừng bắn và đưa các con tin về nước. Người biểu tình còn tập trung vào chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden với đề nghị Nhà Trắng ngừng mọi chuyến hàng vũ khí tới Nhà nước Do Thái. Cảnh sát cho biết đã bắt giữ hàng trăm người biểu tình phản chiến.
Không chỉ kích động công chúng, chuyến thăm của Thủ tướng Israel đồng thời bộc lộ chia rẽ rõ rệt giữa đảng Cộng hòa và phe Dân chủ trong cách tiếp cận với một trong những đồng minh thân cận nhất ở Trung Đông. Theo tờ New York Post, dự kiến có tới 100 thành viên đảng Dân chủ “tẩy chay” bài phát biểu của ông Netanyahu. Ngược lại, Chủ tịch Hạ viện đảng Cộng hòa Mike Johnson đã tạo điều kiện cho bài phát biểu của Thủ tướng Netanyahu và dự kiến tiếp tục nhấn mạnh sự ủng hộ của phe bảo thủ đối với nhà lãnh đạo Israel.
Sau bài phát biểu trước Quốc hội Mỹ nhằm tìm kiếm sự ủng hộ mới đối với các hoạt động quân sự của Israel, Thủ tướng Netanyahu còn dự các cuộc họp riêng với Tổng thống Joe Biden cũng như Phó Tổng thống Kamala Harris. Trong động thái “phòng ngừa rủi ro” kết quả cuộc bầu cử vào tháng 11 tới, tờ Politico cho biết ông Netanyahu đã yêu cầu gặp trực tiếp ứng cử viên tổng thống đảng Cộng hòa Donald Trump trong chuyến thăm Washington lần này. Thông báo trên mạng xã hội Truth, ông Trump nói rằng bản thân mong muốn được gặp và làm việc với Thủ tướng Israel vì mục tiêu đạt được hòa bình ở Trung Đông.
Theo giới quan sát, chuyến đi tới Mỹ có thể là cơ hội giúp ông Netanyahu khôi phục tỷ lệ ủng hộ liên tục giảm sút tại quê nhà do sự trì trệ trong việc đưa con tin bị phong trào Hồi giáo Hamas giam giữ về nước. Trao đổi với gia đình con tin tại thủ đô Mỹ, Thủ tướng Netanyahu cho biết các điều kiện cho một thỏa thuận chắc chắn đã chín muồi. Theo giới chức Mỹ, Israel và Hamas đã thu hẹp đáng kể bất đồng đối với khuôn khổ chung của một thỏa thuận, nhưng chi tiết cụ thể và những vấn đề kỹ thuật quan trọng vẫn còn cần giải quyết.
MAI QUYÊN