Cơ hội hòa bình cho Ukraine "đang gần hơn bao giờ hết"? 

Các cuộc đàm phán liên tiếp diễn ra nhằm tìm kiếm thỏa thuận khả dĩ chấm dứt cuộc xung đột Nga - Ukraine đang mang lại những tín hiệu tích cực. Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép lên người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky.

Theo nhà lãnh đạo xứ cờ hoa, ông Zelensky “chưa sẵn sàng” chấp thuận đề xuất hòa bình do Mỹ soạn thảo nhằm chấm dứt cuộc xung đột Nga - Ukraine. “Tôi hơi thất vọng vì Tổng thống Zelensky vẫn chưa đọc bản đề xuất, tính đến vài giờ trước. Người của ông ấy thì rất ủng hộ nhưng ông ấy thì chưa” -  ông Trump phát biểu với báo giới.

Bình luận của ông Trump được đưa ra sau khi cuộc đàm phán về thỏa thuận hòa bình với Nga kéo dài 3 ngày với sự tham dự của Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, Jared Kushner - con rể ông Trump, cùng các quan chức Ukraine, gồm Thư ký Hội đồng An ninh Quốc phòng Rustem Umerov và Tổng tham mưu trưởng Andriy Hnatov, kết thúc hôm 7-12 tại tiểu bang Florida.

Đại diện của Mỹ và Ukraine đàm phán tại Florida. Ảnh: Rustemumerov.ua

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, Washington và Kiev đã đạt được khung thảo luận về bảo đảm an ninh và các năng lực răn đe cần thiết nhằm duy trì hòa bình lâu dài nhưng không nêu rõ chi tiết. “Cả hai bên đều đồng ý rằng tiến bộ thực sự hướng tới bất kỳ thỏa thuận nào đều phụ thuộc vào việc Nga sẵn sàng thể hiện cam kết nghiêm túc đối với hòa bình lâu dài, gồm các bước hướng tới giảm leo thang và chấm dứt đổ máu” - ông Witkoff cho biết.

Trong khi đó, Đại sứ Ukraine tại Mỹ Olga Stefanishyna nói “nhiều vấn đề khó khăn vẫn tồn tại”, dù hai bên tiếp tục nỗ lực định hình những giải pháp khả thi. Theo bà Stefanishyna, các thách thức chủ yếu hiện nay xoay quanh vấn đề lãnh thổ và các cơ chế đảm bảo an ninh - những điểm nghẽn lâu nay của bất kỳ tiến trình hòa bình nào. Ukraine nhiều lần khẳng định nền hòa bình công bằng không thể đánh đổi chủ quyền lãnh thổ, đồng thời phải đi kèm các bảo đảm an ninh đáng tin cậy.

Về phần mình, Tổng thống Zelensky trong bài phát biểu tối hôm 7-12 cho hay, cuộc đàm phán với đại diện Mỹ về kế hoạch hòa bình cho Ukraine diễn ra mang tính xây dựng nhưng không dễ dàng. Theo nhà lãnh đạo Ukraine, hai bên đã thảo luận nhiều khía cạnh, đi sâu vào những điểm chính có thể đảm bảo chấm dứt đổ máu và loại bỏ mối đe dọa về một cuộc tấn công toàn diện mới của Nga; nhất trí các bước tiếp theo và định dạng cho những cuộc đàm phán với Mỹ; đồng thời trao đổi về nguy cơ Nga không thực hiện cam kết - điều từng nhiều lần xảy ra trong quá khứ. 

Keith Kellogg, Đặc phái viên của Tổng thống Trump về Ukraine, cho biết một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến sự đang rất gần. Ông Kellogg cho rằng việc hoàn tất thỏa thuận phụ thuộc vào 2 vấn đề chính còn tồn đọng, gồm tương lai của Donbass và nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia. “Nếu chúng ta giải quyết được 2 vấn đề đó, tôi nghĩ những thứ còn lại sẽ vận hành khá ổn” - ông Kellogg nói.

Đại sứ Mỹ tại Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Matthew Whitaker cũng cho rằng Ukraine và Nga đang hướng tới “gần hơn bao giờ hết” một thỏa thuận hòa bình, với nỗ lực phối hợp đang được tiến hành và có sự tham gia tích cực của Washington.

Trợ lý Tổng thống Nga, ông Yuri Ushakov, hôm 7-12 tuyên bố Nga và Mỹ đang tiến hành rà soát, điều chỉnh các “điều khoản khó” dự kiến sẽ định hình văn kiện tương lai về giải quyết vấn đề Ukraine. Một số nội dung trong đó yêu cầu phía Mỹ thực hiện “những thay đổi mang tính căn bản”. Ông Ushakov khẳng định tiến trình đàm phán nhằm hướng tới một “giải pháp lâu dài”, chứ không chỉ là một lệnh ngừng bắn tạm thời.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)