Colombia đứng trước hai con đường trái ngược 

Kết quả bầu cử tổng thống tại Colombia hôm 31-5 đã đưa 2 ứng cử viên có quan điểm đối lập về vấn đề an ninh vào vòng bỏ phiếu cuối cùng dự kiến được tổ chức ngày 21-6.

Hai ứng viên de la Espriella (trái) và Cepeda sẽ đối đầu trực tiếp trong cuộc bầu cử tổng thống vòng hai. Ảnh: France 24

Trong cuộc bỏ phiếu đầu tiên,  Thượng nghị sĩ Iván Cepeda - đồng minh của Tổng thống sắp mãn nhiệm Gustavo Petro - giành được 41% số phiếu, trong khi đối thủ là luật sư - doanh nhân Aberaldo de la Espriella được 44%. Do không có ứng cử viên nào vượt qua ngưỡng 50% số phiếu cần thiết nên 2 người có số phiếu cao nhất sẽ đối đầu trực tiếp vào ngày 21-6.

Tuy nhiên, việc ứng cử viên cực hữu de la Espriella giành số phiếu cao hơn thượng nghị sĩ Cepeda là một bất ngờ lớn. Trong những tuần cuối cùng trước cuộc bầu cử, ông Cepeda liên tục dẫn đầu các cuộc thăm dò dư luận. Vì thế, ông Cepeda và cả Tổng thống Petro tỏ ra nghi ngờ về kết quả bỏ phiếu, tuyên bố rằng hàng trăm ngàn phiếu bầu đã bị thao túng và các thế lực nước ngoài can thiệp vào kết quả bầu cử. Ông Cepeda cho biết đang chờ các cơ quan bầu cử xem xét kỹ lưỡng kết quả trước khi chấp nhận kết quả.

Ông Cepeda là nhân vật nổi tiếng trên chính trường Colombia, từng là hạ nghị sĩ đại diện thủ đô Bogota và trở thành thượng nghị sĩ từ năm 2014. Cha ông cũng từng là thượng nghị sĩ trước khi bị ám sát vào năm 1994, một vụ việc được nhiều người coi là hành động bạo lực chính trị. Cepeda đã chỉ trích mạnh mẽ các chính phủ cánh hữu trước đây chỉ tập trung giải quyết xung đột trong nước bằng sức mạnh quân sự. Do đó, ông đã liên minh với Tổng thống Petro, nhân vật cánh tả đầu tiên được bầu vào chức vụ cao nhất của đất nước vào năm 2022. Xuất thân là một cựu chiến binh nổi dậy, Tổng thống Petro đã thúc đẩy chính sách mà ông gọi là “hòa bình toàn diện”, tích cực tìm kiếm các giải pháp đàm phán cho cuộc xung đột trong nước.

Mặc dù các nhà phê bình đặt câu hỏi về hiệu quả của chính sách “hòa bình toàn diện” và chỉ ra sự gia tăng bạo lực gần đây tại Colombia, ông Cepeda vẫn cam kết sẽ tiếp tục thực hiện sáng kiến ​​này với tư cách đại diện đảng Hiệp ước Lịch sử cánh tả của ông Petro. Ông thừa nhận Colombia đang đối mặt với thách thức lớn trước sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang và băng đảng ma túy, nhưng bác bỏ những giải pháp quá thiên về quân sự và sự can thiệp của Mỹ.

Ngược lại, đối thủ de la Espriella được coi là người ngoài cuộc trong nền chính trị Colombia khi chưa từng giữ chức vụ dân cử nào. Chiến dịch tranh cử của ông de la Espriella dựa nhiều vào nỗi lo sợ về tội phạm, cam kết dùng vũ lực chống các băng đảng ma túy và xây dựng thêm 10 nhà tù khồng lồ - tương tự cuộc chiến chống ma túy tại El Salvador vốn giúp giảm tỷ lệ tội phạm nhưng bị cáo buộc vi phạm nhân quyền. Bản thân ông de la Espriella đã tìm cách thể hiện mình là người ủng hộ Tổng thống Mỹ Donald Trump, người hậu thuẫn sử dụng sức mạnh quân sự nhằm vào các băng nhóm ma túy khu vực.

Cuộc bầu cử ở Colombia diễn ra trong bối cảnh chính quyền Trump đang đóng vai trò quyết liệt hơn ở Mỹ Latinh so với bất kỳ chính phủ Mỹ nào trong nhiều thập kỷ qua, gây áp lực ngày càng lớn lên các quốc gia khu vực trong việc trấn áp tội phạm.

Chiến thắng có thể xảy ra của de la Espriella sẽ là sự tiếp tục xu hướng theo cánh hữu ở khu vực ở Mỹ Latinh. Chỉ riêng năm ngoái, các chính phủ cánh tả ở Chile, Honduras và Bolivia đều bị thay thế bởi các nhân vật cánh hữu.

ĐỨC TRUNG