Công chiếu phim tài liệu về sự tan rã của Liên Xô
Năm 2021 vừa tròn 30 năm Liên Xô - cường quốc xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới - sụp đổ (1991-2001), Công ty Media 21 và Đài truyền hình TP Hồ Chí Minh (HTV) hợp tác sản xuất và công chiếu bộ phim tài liệu chính luận đặc sắc về sự kiện này với tiêu đề "Mùa đông 1991".
![]() |
| Ảnh cắt từ trailer bộ phim tài liệu "Mùa đông 1991" nói về sự tan rã của Liên Xô. Nguồn: nhandan.vn |
Trong 30 năm qua, bàn về sự kiện Liên Xô tan rã đã có hàng ngàn công trình nghiên cứu và cuộc hội thảo khoa học được tổ chức, hàng ngàn chuyên khảo và hồi ký của các nhân chứng lịch sử đã được công bố.Tuy nhiên, xuất phát từ quan điểm chính trị và cách tiếp cận khác nhau về sự kiện này nên vẫn còn nhiều mâu thuẫn và bất đồng trong những nỗ lực đi tìm lời giải cho những câu hỏi mang tính thời đại vô cùng phức tạp như: Vì sao Liên Xô sụp đổ? Vì sao Việt Nam - nhà nước xã hội chủ nghĩa có mối quan hệ gắn bó với Liên Xô - không bị sụp đổ theo dưới tác động của "phản ứng dây chuyền" từ sự tan rã Liên bang Xô viết mà vẫn tiếp tục phát triển bền vững trên con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội và đã đạt được nhiều thành tựu rất quan trọng?
Với nỗ lực phi thường để vượt qua muôn vàn khó khăn trong điều kiện đại dịch COVID-19, trong 3 năm qua, nhóm làm phim của Công ty Media 21 phối hợp với HTV đã thu thập và hệ thống hóa các cứ liệu lịch sử có giá trị khoa học, trong đó có những cứ liệu rất quý hiếm, chưa từng được công bố trước đây, để xây dựng thành công bộ phim tài liệu chính luận đầu tiên ở Việt Nam về quá trình cải tổ dẫn tới sụp đổ Liên Xô.
Bộ phim gồm 10 tập: Tập 1 "Thay đổi thế giới", tập 2 "Ánh sáng Tháng Mười", tập 3 "Đại hội XX - bom hạt nhân nổ giữa Hồng Trường", tập 4 "Xét lại và chống xét lại", tập 5 "Thời đại Xô viết vinh quang", tập 6 "Muôn mặt chiến tranh", tập 7 "Khởi đầu của những cuộc cải cách", tập 8 "Những nguyên tắc bất di bất dịch", tập 9 "Liên Xô sụp đổ" và tập 10 "Việt Nam vững bước".
Trên cơ sở các cứ liệu lịch sử tin cậy và với phương pháp tiếp cận khoa học biện chứng, "Mùa đông 1991" đã luận giải những nguyên nhân cơ bản dẫn tới sụp đổ Liên Xô. Bộ phim còn chứng tỏ, sự sụp đổ Liên Xô không phải do sai lầm của học thuyết Marx - Lenin về con đường của nhân loại tiến lên chủ nghĩa xã hội, cũng không xuất phát từ bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa. Đồng thời, bằng những hình ảnh tư liệu rất sinh động, bộ phim đưa ra câu trả lời cho câu hỏi: Vì sao Việt Nam - nhà nước xã hội chủ nghĩa có mối quan hệ gắn bó với Liên Xô - không bị sụp đổ dưới tác động của "phản ứng dây chuyền" từ sự tan rã Liên bang Xô viết?
Trong những năm 1980, đồng thời với quá trình cải tổ ở Liên Xô, Đại hội toàn quốc khóa VI của Đảng Cộng sản Việt Nam (tháng 12-1986) đã thông qua quyết định có ý nghĩa lịch sử về thời kỳ quá độ phát triển theo con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Khác căn bản với "cải tổ" ở Liên bang Xô viết đã loại bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Liên Xô, đường lối đổi mới của Đảng ta chủ trương củng cố và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng và kế thừa tư tưởng về chính sách kinh tế mới của V.I.Lenin sau Cách mạng Tháng Mười để xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.
Trên cơ sở nhận định, cải tổ ở Liên Xô đã đi ngược lại học thuyết Marx - Lenin về chủ nghĩa xã hội, tại Đại hội lần thứ VII diễn ra trước khi Liên Xô sụp đổ (tháng 6/1991), Đảng ta thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Đây là văn kiện chính trị vô cùng quan trọng, không chỉ có ý nghĩa lịch sử đối với cách mạng Việt Nam mà còn đối với phong trào cách mạng thế giới.
Rút kinh nghiệm từ bài học về sự chậm áp dụng cơ chế kinh tế thị trường trong quá trình cải cách ở Liên Xô, Đảng ta đã kịp thời thông qua quyết định xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Rút kinh nghiệm từ bài học Đảng Cộng sản Liên Xô đánh mất vai trò lãnh đạo, Đảng ta vẫn giữ vững và phát huy vai trò lãnh đạo đối với công cuộc đổi mới, coi đó là yếu tố có ý nghĩa quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam.Trên cơ sở các cứ liệu lịch sử, bộ phim "Mùa đông 1991" kể về quá trình Đảng ta đưa ra những quyết sách rất quan trọng trong thời kỳ đổi mới của cách mạng Việt Nam.
Bộ phim sẽ được phát sóng trên kênh HTV9 từ ngày 17/12 vào 20h45 hằng ngày./.


