Động lực phát triển kinh tế - xã hội vùng Đông Nam Bộ

Toàn cảnh hội thảo. (Ảnh: Chi Mai)

Ngày 10/3, Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) tổ chức Hội thảo quốc gia “Động lực phát triển kinh tế - xã hội vùng Đông Nam Bộ: Tiềm năng và Thách thức”. Tham dự hội thảo có hơn 100 đại biểu đại diện các sở, ban, ngành 6 tỉnh và thành phố vùng Đông Nam Bộ và các chuyên gia kinh tế, nhà khoa học.

Hội thảo nhằm cụ thể hóa việc thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 07/10/2022 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Đông Nam Bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Nghị quyết số 154/NQ-CP ngày 23/11/2022 của Chính phủ về việc ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 24.

Vùng Đông Nam Bộ bao gồm TP.HCM và 5 tỉnh lân cận Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, Đồng Nai, Tây Ninh. Đây là vùng có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế, chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh của cả nước. Nghị quyết 24 của Bộ Chính trị kỳ vọng đến năm 2030, Đông Nam Bộ giữ vai trò quan trọng trong liên kết phát triển với các vùng kinh tế khác, là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, dịch vụ, giáo dục - đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số hàng đầu cả nước và khu vực Đông Nam Á.

Tại Hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học đã phân tích các điểm nghẽn của Vùng Đông Nam bộ hiện nay. Cụ thể, tỷ lệ lao động có kỹ năng chỉ xấp xỉ 25%, bằng mức trung bình của cả nước; chi cho nghiên cứu và phát triển của các tỉnh trong vùng (trừ TP.HCM) ở mức dưới 0,1% GRDP là quá thấp; quản trị vùng chưa tốt cả về kết nối chuỗi cung ứng, giao thông, quản lý nguồn nước đến kết nối chia sẻ dữ liệu; thu ngân sách gần 50% của cả nước nhưng chi ngân sách chỉ được 10%, dẫn đến khó khăn về nguồn lực cho sự phát triển của vùng…

Phát biểu tại Hội thảo, GS.TS Sử Đình Thành, Hiệu trưởng Trường đại học Kinh tế TP.HCM cho biết, vùng Đông Nam bộ (gồm TP.HCM, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, Đồng Nai, Tây Ninh) dù chỉ chiếm khoảng 9% diện tích và 20% dân số, nhưng đóng góp hơn 30% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và khoảng 45% tổng thu ngân sách nhà nước (2021). Vùng có tỉ lệ đô thị hóa cao 67%, đặc biệt siêu đô thị như TP.HCM cùng với các địa phương như Bình Dương, Đồng Nai đang thu hút hơn 40% lao động nhập cư, nên phải đối diện thách thức về cơ sở hạ tầng đô thị và cơ sở hạ tầng xã hội.

GS.TS Nguyễn Trọng Hoài - Tổng biên tập Tạp chí Nghiên cứu kinh tế và kinh doanh châu Á cho rằng, đến năm 2030, vùng Đông Nam Bộ có 970km cao tốc, nhưng hiện tại mới chỉ đưa vào khai thác thực tế chỉ hơn 10% so với quy hoạch, do thiếu hụt nguồn vốn đầu tư công và khó khăn giải phóng mặt bằng. Đây là vùng có nhiều tiềm năng phát triển dài hạn, nhưng gần đây có dấu hiệu chững lại, tồn tại nhiều điểm nghẽn như: Thiếu lao động có kỹ năng và trình độ cao, thiếu sự liên kết vùng trong sản xuất và tiêu thụ do cơ chế pháp lý chưa cụ thể, quản lý theo địa giới hành chính gây chia cắt chuỗi cung ứng…

Do đó, nhằm góp phần giúp các địa phương tiếp cận những xu hướng mới trong việc thiết kế và vận hành chính sách; giúp địa phương, tổ chức nghề nghiệp, và doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, gia tăng hiệu quả hoạt động, nâng cao hiệu suất công việc, phát triển bền vững và tăng cường khả năng thích nghi của địa phương và doanh nghiệp trước những biến đổi khó lường của nền kinh tế thị trường, UEH đã ra mắt Viện Nghiên cứu và Tư vấn phát triển vùng (Institute for Regional Development Research and Consulting, IRDRC), đơn vị trực thuộc UEH. Viện IRDRC thực hiện các nghiên cứu ứng dụng và cung cấp dịch vụ tư vấn (bao gồm tư vấn chính sách, chiến lược, và nghiệp vụ chuyên môn), nhằm góp phần giúp các địa phương tiếp cận những xu hướng mới trong việc thiết kế và vận hành chính sách; giúp địa phương, tổ chức nghề nghiệp, và doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, gia tăng hiệu quả hoạt động, nâng cao hiệu suất công việc, phát triển bền vững và tăng cường khả năng thích nghi của địa phương và doanh nghiệp trước những biến đổi khó lường của nền kinh tế thị trường.

UEH cũng ra mắt Chương trình “UEH Đông Nam Bộ 2030” - chương trình đào tạo nguồn nhân lực dành riêng cho 6 tỉnh, thành phố trong vùng Đông Nam Bộ. Chương trình này sẽ cung cấp nguồn đội ngũ cán bộ quản lý trung, cao cấp có chất lượng cao./.